agriculture stories in marathi grapes advice by Dr. Somkuwar, Dr. ajaykumar Upadhyay | Page 2 ||| Agrowon

सतत पाऊस, ओलावा स्थितीत अन्नद्रव्यांची पूर्तता महत्त्वाची
डॉ. अजयकुमार उपाध्याय, डॉ. आर. जी. सोमकुंवर
गुरुवार, 7 नोव्हेंबर 2019

द्राक्ष लागवडीखालील क्षेत्रामध्ये अजूनही पाऊस सुरू असल्याचे चित्र आहे. बागेत परतीची पाऊस वाढीच्या वेगवेगळ्या अवस्थेतील बागांसाठी हानिकारक ठरत आहे. सध्याच्या परिस्थितीत बागेत प्रीब्लूम अवस्था ते मणी सेटिंगची अवस्था दिसून येते. या व्यतिरिक्त काही बागेत फळछाटणी ही नुकतीच झाली किंवा आता डोळे फुटत असलेली परिस्थिती आहे. अशा बागेत या वेळी येणाऱ्या अडचणी आणि त्यावरील उपाययोजनांची माहिती घेऊ.

द्राक्ष लागवडीखालील क्षेत्रामध्ये अजूनही पाऊस सुरू असल्याचे चित्र आहे. बागेत परतीची पाऊस वाढीच्या वेगवेगळ्या अवस्थेतील बागांसाठी हानिकारक ठरत आहे. सध्याच्या परिस्थितीत बागेत प्रीब्लूम अवस्था ते मणी सेटिंगची अवस्था दिसून येते. या व्यतिरिक्त काही बागेत फळछाटणी ही नुकतीच झाली किंवा आता डोळे फुटत असलेली परिस्थिती आहे. अशा बागेत या वेळी येणाऱ्या अडचणी आणि त्यावरील उपाययोजनांची माहिती घेऊ.

१) शेंडा वाढ, गळकूज होणे ः
प्रत्येक बागेत सतत होत असलेल्या पावसामुळे वेलीवर सध्या वाढ जोरात सुरू आहे. बागेतील सतत वाढत असलेल्या आर्द्रतेमुळे फक्त शेंडावाढ होत नसून, बगलफुटीसुद्धा जोमात होत आहे. यामुळे कॅनोपीमध्ये गर्दी वाढून दमट वातावरण तयार झालेले दिसून येईल. यामुळे दोडा अवस्थेतील द्राक्ष घडांची गळ होताना दिसून येईल. हे टाळण्याकरिता बागेत शेंडापिंचिंग करणे, बगलफुटी काढणे, व पालाशची पूर्तता फवारणीद्वारे करणे गरजेचे आहे. याच सोबत गळ होण्यापासून संरक्षण करण्यासाठी सायटोकायनीनयुक्त संजीवकांची फवारणी (०.७५ ते १ मि.लि. प्रति लिटर पाणी) करावी. बागेतील वाढीचा जोम कमी करण्यासाठी पालाशची पूर्तता करणे आवश्यक आहे.

२) अन्नद्रव्य व्यवस्थापन ः
सध्या प्रत्येक ठिकाणी बागेत वेलीवरील पाने पिवळी पडलेली दिसून येतील. पाने फक्त पिवळी झालेली नसून, पातळ आणि अशक्तही दिसत आहेत. अशा परिस्थितीत शेतकरी जमिनीतून खतांचा पुरवठा करण्याचा प्रयत्न करतात. मात्र, जमीन ओली असल्याच्या स्थितीमध्ये खतांचा वापर फायद्याचा नसेल. जमिनीला वाफसा येत नाही, तोपर्यंत जमिनीतून खतांचा पुरवठा टाळावा. त्यापेक्षा फवारणीच्या माध्यमातून खतांचा पुरवठा करावा. या वेळी पाने पिवळी व अशक्त असल्यामुळे कमी प्रमाणात पण कमी काळात जास्त फवारणीद्वारे (अधिक वारंवारितेने) खते देणे फायद्याचे असेल.

  • द्राक्षबागेत मणी सेंटिंगपर्यंत नत्राचा वापर करण्याचे टाळावे. वाफसा परिस्थिती तयार झाल्यानंतर फक्त जमिनीतून खतांचा वापर करावा. वेलीच्या वाढीनुसार सूक्ष्म अन्नद्रव्ये (फेरस, मॅग्नेशिअम व झिंक) आणि मुख्य अन्नद्रव्ये (नत्र, स्फुरद, पालाश) द्यावीत.
  • ज्या बागेत पाने पिवळी पडलेली आहेत, अशा बागेमध्ये जर पूर्ण कॅनोपी असल्यास मॅग्नेशिअमची आवश्यकता असेल. याच कॅनोपीमध्ये युरिया १ ग्रॅम अधिक झिंक सल्फेट ०.५ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करावी.
  • यानंतर मॅग्नेशिअम सल्फेट ३ ग्रॅम अधिक फेरस सल्फेट २ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करावी. ही फवारणी करण्यापूर्वी फवारणी पाण्याचा सामू हा अॅसिडिक (म्हणजेच ५.५ ते ६ पीएच) असावा. पाण्याचा हा सामू मिळवण्यासाठी सायट्रिक ॲसिडचा वापर करता येईल.
  • मण्यांचा विकास होत असलेल्या अवस्थेमध्ये (मणी सेटिंग ते ८ मि.मी.) कॅल्शिअमची पूर्तता करावी. कॅल्शिअम नायट्रेट किंवा कॅल्शिअम क्लोराईड २ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी किंवा कॅल्शिअम इसेंस ०.७५ ग्रॅम प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे फवारणी करावी.

डॉ. आर. जी. सोमकुंवर, ०२०-२६९५६०६०
(राष्ट्रीय द्राक्ष संशोधन केंद्र, मांजरी, जि. पुणे.)

इतर ताज्या घडामोडी
कलिंगडांच्या जनुकीय प्रदेशांचा घेतला...आंतरराष्ट्रीय संशोधकांचा गट कलिंगडाच्या सात...
औरंगाबाद जिल्ह्यात मका खरेदीसाठी दहा...औरंगाबाद : मक्याला किमान आधारभूत किंमत मिळावी,...
सांगली जिल्ह्यात यंदा पावसाची ‘रेकॉर्ड...सांगली : जिल्ह्यात गेल्या २० वर्षातील सर्वाधिक...
युरिया ब्रिकेटची पन्हाळा तालुक्यात शंभर...कोल्हापूर : कृषी तंत्रज्ञान व्यवस्थापन...
परभणीत साडेचार लाख हेक्टरवर पिके वायापरभणी : ऑक्टोबर महिन्यातील अतिवृष्टीमुळे...
शिरपूर उपबाजारात सोयाबीनची आवक वाढलीशिरपूर, जि. वाशीम  : सलग सुरू असलेला पाऊस...
पणन संचालकपदी कोणाची वर्णी लागणार?पुणे ः शेतमाल विपणनच्या ३०७ बाजार समित्या, ९००...
धक्कादायक ! कांदा नुकसानीच्या...नाशिक  : चालू वर्षी दुष्काळामुळे होरपळून...
अमरावती : रब्बी हंगाम क्षेत्रात होणार...अमरावती ः मॉन्सूनोत्तर पाऊस खरीप पिकांच्या मुळावर...
‘भातकुली’वर पाणीटंचाईचे सावटअमरावती  ः सुरुवातीला उघडीप त्यानंतर...
पुणे विभागात रब्बीचा चार लाख हेक्टरवर...पुणे  ः ऑक्टोबर, नोव्हेंबर महिन्यांत...
साताऱ्यात राष्ट्रीयीकृत बँकांकडून...सातारा ः अतिपावसाने शेती क्षेत्राचे कोट्यवधींचे...
पुणे बाजार समितीत ‘ई-नाम’ची अंमलबजावणी...पुणे :  शेतीमालाच्या ऑनलाइन लिलावांतून...
माण तालुक्यात पीक पंचनाम्यांमध्ये...दहिवडी, जि. सातारा  : पावसाने जोरदार तडाखा...
राज्यात अखेर राष्ट्रपती राजवटमुंबई ः चौदाव्या विधानसभेसाठी कोणत्याच...
स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेच्या ऊस...कोल्हापूर  : यंदाच्या प्रतिकूल परिस्थितीच्या...
विमा प्रतिनिधी शोधताना शेतकऱ्यांची दमछाकयवतमाळ ः मॉन्सूनोत्तर पावसाने झालेल्या...
‘बुलबुल’ प्रभावित शेतकऱ्यांना मदत जाहीरभुवनेश्‍वर, ओडिशा:  राज्याला बुलबुल...
तण निर्मूलनातून तण व्यवस्थापनाकडेवास्तविक तण विज्ञानाचा संबंध विविध कृषी शाखांशी...
जळगावात कोबी १८०० ते ३००० रुपये...जळगाव : कृषी उत्पन्न बाजार समितीत मंगळवारी (...