agriculture stories in marathi , Laser printing tech produces waterproof e-textiles in minutes | Agrowon

जलरोधक ई कपड्याची निर्मिती लेसर प्रिंटिंगद्वारे शक्य 

वृत्तसेवा
शनिवार, 7 सप्टेंबर 2019

भविष्यामध्ये अंगावर वापरता येणाऱ्या उपकरणे, सेन्सर यांचे प्रमाण वाढत जाणार आहे. अशा उपकरणांना ऊर्जा पुरवण्याचे काम आपले कपडेच करू शकतील. अशा कपड्यांच्या निर्मितीसाठी लेसर प्रिंटिंग तंत्रज्ञान महत्त्वाचे ठरणार आहे. या लेसर प्रिंटिंग तंत्रज्ञानामध्ये अगणित क्षमता आहेत. त्याचा प्रत्यय विविध संशोधनातून येत असतो. अशा काही संशोधनाविषयी... 

भविष्यामध्ये अंगावर वापरता येणाऱ्या उपकरणे, सेन्सर यांचे प्रमाण वाढत जाणार आहे. अशा उपकरणांना ऊर्जा पुरवण्याचे काम आपले कपडेच करू शकतील. अशा कपड्यांच्या निर्मितीसाठी लेसर प्रिंटिंग तंत्रज्ञान महत्त्वाचे ठरणार आहे. या लेसर प्रिंटिंग तंत्रज्ञानामध्ये अगणित क्षमता आहेत. त्याचा प्रत्यय विविध संशोधनातून येत असतो. अशा काही संशोधनाविषयी... 

लेसर प्रिंटिंग तंत्राद्वारे केवळ तीन मिनिटांमध्ये १० सेंमी बाय १० सेंमी आकाराचा जल रोधक कपडा बनविण्यात ऑस्ट्रेलिया येथील आरएमआयटी विद्यापीठातील शास्त्रज्ञांनी यश मिळवले आहे. या कपड्याची तन्यता अधिक असून, ही प्रक्रिया स्वस्त आहे. लेसर तंत्रज्ञानाद्वारे कपड्यांमध्ये ग्राफीन सुपरकॅपेसिटरचा अंतर्भाव सहजतेने करता येतो. हे कॅपेसिटर हे ताकदवान आणि अधिक काळापर्यंत ऊर्जा साठवणीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणारे आहेत. भविष्यातील स्मार्ट कपड्यांच्या निर्मितीसाठी ई टेक्सटाईल उद्योगामध्ये लेसर तंत्रज्ञान आघाडीवर असेल. 

सध्या ग्राहकोपयोगी, आरोग्य आणि संरक्षण या दृष्टीने महत्त्वाची, पण अंगावर सहजतेने वापरता येईल, अशा उपकरणाचे प्रमाण वेगाने वाढत चालले आहे. या उपकरणासाठी आवश्यक ऊर्जा पुरवण्याची समस्या भविष्यात भेडसावणार आहे. त्या अनुषंगाने कपड्यांद्वारे ऊर्जेची उपलब्धता यासाठी गेल्या काही वर्षांपासून संशोधकांचे प्रयत्न सुरू आहेत. त्याविषयी माहिती देताना मेलबोर्न (ऑस्ट्रेलिया) येथील आरएमआयटी विद्यापीठातील शास्त्रज्ञ डॉ. लिट्टी थेक्ककारा यांनी सांगितले, की विविध प्रकारचे सेन्सर, वायरलेस समन्वय- संपर्क, आरोग्याचे सातत्याने निरीक्षण करणारी प्रणाली यांचा वापर कपड्यांमध्ये करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. अशा स्मार्ट कपड्यांसाठी पुरेशी ऊर्जा पुरवणाऱ्या विश्वासार्ह साधनांवरही काम केले जात आहे. त्यासाठी ग्राफीन आधारित सुपर कॅपेसिटर अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत. 
हे संशोधन ‘सायंटिफीक रिपोर्टस’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे. 

अडचणी आणि अपेक्षा ः 

  • सध्या कपड्यांमध्ये विविध बॅटरी शिवून, ऊर्जेची गरज भागविण्याचा प्रयत्न केला जातो. मात्र, त्यामुळे कपड्यांचे वजन वाढत जाते. आणि ऊर्जा साठवण्याची क्षमताही एका मर्यादेपेक्षा अधिक ठेवणे शक्य होत नाही. 
  • यातील अनेक इलेक्ट्रॉनिक घटकामध्ये शॉर्ट सर्किट होऊन आग लागण्याचा धोकाही जाणवत राहतो. 
  • कपडे सातत्याने शरीरावर असणार असल्यामुळे घाम, आर्द्रता, धूळ यांचाही सामना करण्याइतपत सक्षम असले पाहिजेत. 
  • या सर्व समस्या सोडण्याची क्षमता लेसर प्रिंटिग तंत्रज्ञानाने तयार केलेल्या कपड्यांमध्ये असू शकेल, असा दावा संशोधकांनी केला आहे. 
     

ई टेक्सटाईल उद्योगाला भेडसावू घातलेल्या ऊर्जा साठवणीच्या समस्येवर मात करण्यासाठी लेसर प्रिंटिंग तंत्रज्ञान महत्त्वाचे ठरणार आहे. लेसर तंत्रज्ञानामुळे प्रत्यक्ष वेळेवर वापरता येईल, इतकी अपारंपरिक ऊर्जा साठवता येईल. या कपड्यांची निर्मितीही वेगाने करणे शक्य असून, तुलनेने खर्चही कमी राहण्याची शक्यता आहे. या नव्या तंत्रज्ञानाच्या पेटंटसाठी अर्ज करण्यात आला आहे. 
- प्रो. मिन गू, शांघाय शास्त्र विद्यापीठ, चीन (मानद प्रोफेसर, आरएमआयटी विद्यापीठ) 


इतर टेक्नोवन
अचूक सिंचनासाठी स्वयंचलित यंत्रणास्वयंचलित सूक्ष्म सिंचन यंत्रणेद्वारे (ऑटोमेशन)...
इंधनबचतीसाठी पर्यावरणपूरक सौर चूलसौरऊर्जेच्या साह्याने रोजच्या जेवणातील सर्व...
तयार खाद्यपदार्थ, पूर्वमिश्रणे...सध्याच्या घाईगडबडीच्या युगामध्ये लोक तयार...
ऊस शेतीसाठी आवश्यक यंत्रेऊस उत्पादनात केवळ मजुरीवर ३५ ते ४० टक्के खर्च...
जलशुद्धीकरणासाठी सौर शुद्धजल संयंत्रदुर्गम भागांत तसेच समुद्रकिनाऱ्यावर पिण्यायोग्य...
शून्य ऊर्जेवर आधारित शीतकक्षशून्य ऊर्जेवर आधारित शीतकक्षाची उभारणी कमी खर्चात...
ऊर्जेशिवाय शीतकरणाचे तंत्रकोणत्याही ऊर्जेच्या वापराशिवाय शीतकरणाची एक...
जास्त अन्न शिजविण्यासाठी शेफलर सौरचूल...शेफलर सौर चूल पेटी सौरचूल आणि पॅराबोलिक...
...ही आहेत आंतरमशागतीसाठी अवजारेशेती मशागतीमध्ये आता ट्रॅक्टर, पॉवर टिलर अशी...
बटाटा प्रक्रिया उद्योगासाठी यंत्रेतळलेल्या पदार्थामध्ये बटाट्याचे चिप्स किंवा...
मेथी वाळवण्याचे तंत्रभारतामध्ये मेथी (शा. नाव - ट्रिगोनेला फीनम -...
फ्राइम्स प्रक्रिया उद्योगातील यंत्रेतळलेल्या पदार्थांच्या बाजारपेठेमध्ये फ्राइम्स...
..अशी आहे डाळनिर्मितीची प्रक्रियामागील भागात मिनी डाळ मिल व त्या माध्यमातून डाळ...
सौर ऊर्जा उपकरणाचे उपयोग, फायदेभविष्यात ऊर्जेचे पर्याय शोधणे महत्त्वाचे ठरणार...
फळप्रक्रिया उद्योगासाठी उपयुक्त यंत्रेकोणत्याही अन्नप्रक्रिया उद्योगामध्ये येणाऱ्या...
नत्रयुक्त खतांच्या वापराशिवाय उत्पादन...कडधान्याच्या मुळावरील गाठीमध्ये वसाहती करणाऱ्या...
सौर ऊर्जेवर आधारीत उपकरणांचा वापरपारंपरिक ऊर्जास्त्रोतांच्या तुटवड्यामुळे व जास्त...
किफायतशीर बैलचलित अवजारेबैलचलित बहूपीक टोकण यंत्रामध्ये पिकानुसार...
सोयादूध, पनीर बनवण्याची यंत्रेसोयाबीनपासून दूध आणि त्याचे पनीर ही उत्पादने...
जवसापासून जेल, कुरकुरीत पदार्थविविध आजारांवरील उपचारामध्ये जवस उपयुक्त असूनही...