agriculture stories in marathi medicine Kadu nim (Azadirachta indica) | Agrowon

बहुगुणी कडुनिंब

डॉ. विनिता कुलकर्णी
सोमवार, 27 जानेवारी 2020

विविध प्रकारचे त्वचारोग जसे की, त्वचेवर खाज, पुरळ उठणे, खरूज (कोरडी) यावरील उपचारासाठी कडुनिंबाचे तेल उपयुक्त आहे. गोवर, कांजिण्या येऊन बऱ्या झाल्यानंतर आंघोळीच्या पाण्यामध्ये कडुनिंबाची पाने घालून स्नान करावे. कारण कडुनिंब कृमिनाशक, रक्तदोषनाशक म्हणून कार्य करते.

विविध प्रकारचे त्वचारोग जसे की, त्वचेवर खाज, पुरळ उठणे, खरूज (कोरडी) यावरील उपचारासाठी कडुनिंबाचे तेल उपयुक्त आहे. गोवर, कांजिण्या येऊन बऱ्या झाल्यानंतर आंघोळीच्या पाण्यामध्ये कडुनिंबाची पाने घालून स्नान करावे. कारण कडुनिंब कृमिनाशक, रक्तदोषनाशक म्हणून कार्य करते.

आपल्या घराच्या अंगणात किंवा रस्त्याच्या बाजूला असलेली कडुनिंबाची झाडे सर्वांना परिचित आहेत. विविध औषधी गुणधर्मांमुळे कडुनिंबाला महत्त्वाचे स्थान प्राप्त होते. कडुनिंबाच्या पानांना गुढीपाडव्याला विशेष महत्त्व असते. या झाडाची पाने, फुले, बिया, खोडाची साल असे सर्वच भाग उपयुक्त असतात. विविध औषधांमध्ये कडुनिंबाचा वापर केला जातो.

  • कोणत्याही प्रकारचा ताप, कडकी यासाठी कडुनिंबाची साल आणि गुळवेल यांचा काढा करून दिला जातो. या वनस्पतीची पावडर मेडिकल किंवा काष्ठौषधीच्या दुकानामध्ये सहज उपलब्ध होते. तसेच झाडाचे खोड उगाळून त्यात खडीसाखर मिसळून दिल्यास मुरलेली उष्णता किंवा कडकी कमी होते.
  • विविध प्रकारचे त्वचारोग जसे की, त्वचेवर खाज, पुरळ उठणे, खरूज (कोरडी) यावरील उपचारासाठी कडुनिंबाचे तेल उपयुक्त आहे.
  • कडुनिंब हे कृमींवरसुद्धा उत्तम कार्य करते. कडुनिंब पानाच्या रसामध्ये मध, वावडिंग पावडर घालून दिल्यास कृमीवर चांगला परिणाम होतो.
  • दातांच्या उत्तम आरोग्यासाठी कडुनिंब खूप फायदेशीर आहे. रोज कडुनिंबाच्या काडीने दात घासावेत, त्यामुळे दात स्वच्छ आणि निरोगी राहतात. दात किडलेले असल्यास, कडुनिंबाच्या काढ्याने गुळण्या कराव्यात. तसेच तोंडामध्ये त्याजागी थोडा वेळ काढा धरून ठेवावा.
  • त्वचेवरील जखम, व्रण आकाराने लहान असेल तर कडुनिंबाच्या काढ्याने जखम स्वच्छ धुऊन घ्यावी आणि नंतर कोरडी करून त्यावर निंबतेल लावावे.
  • गोवर, कांजिण्या येऊन बऱ्या झाल्यानंतर आंघोळीच्या पाण्यामध्ये कडुनिंबाची पाने घालून स्नान करावे. कारण कडुनिंब कृमिनाशक, रक्तदोषनाशक म्हणून कार्य करते. त्वचेवरील खाज, आग कमी करण्यासाठी तसेच रक्तशुद्धीसाठी कडुनिंबाचा उपयोग होतो. विविध आजारांच्या लक्षणांनुसार इतर औषधांसमवेत काढा तसेच पावडर स्वरूपात त्याचा उपयोग होतो.

पथ्य ः
बहुगुणी कडुनिंबाचा उपयोग करताना काही पथ्य पाळणे आवश्‍यक आहे. आहारात तिखट, तेलकट, बाहेरचे पदार्थ, फळे, दूध, लोणचे, दही, आंबट ताक यांचे सेवन करणे पूर्ण बंद करावे. त्यामुळे कृमी, त्वचाविकार व रक्तदोषाला प्रतिबंध होतो.

टीप ः खूप बळावलेला जुनाट त्वचाविकार, वारंवार ताप येणे, खोकला, सर्दी अशी लक्षणे असल्यास डॉक्टरांच्या सल्ल्याने औषधोपचार करावेत.

डॉ. विनिता कुलकर्णी, ९४२२३१०३७७


इतर वन शेती
बहुगुणी कडुनिंबविविध प्रकारचे त्वचारोग जसे की, त्वचेवर खाज, पुरळ...
जाणून घ्या बहुगुणी पळसाबद्दल..!शास्त्रीय नावः ब्युटीया मोनोस्पर्मा वनस्पतीचे...
पारंपरिक बांबू लागवडीचे व्यवस्थापनसहाव्या वर्षानंतर दरवर्षी बांबू बेटातून सरासरी १०...
वनाधिकार कायद्याआधारे ग्रामसभांचे शाश्‍...‘खोज’ संस्थेच्या मार्गदर्शनात अमरावती जिल्ह्यातील...
वनशेतीसाठी मोह लागवड उपयुक्तजंगलामध्ये पानझडी वृक्षवर्गातील मोह हे एक...
कन्या वन समृद्धी योजनाशेतकरी कुटुंबात मुलगी जन्माला आली, तर तिच्या...
बांबू विकासासाठी धोरणात्मक निर्णयांची...‘राष्ट्रीय बांबू अभियान’नुसार सुचविलेल्या सुधारित...
तंत्र शेवगा लागवडीचेमहाराष्ट्रातील सुमारे ८४ टक्के क्षेत्र कोरडवाहू...
उभारूयात बांबू प्रक्रिया उद्योगलेखमालेतील मागील काही भागांत आपण बांबूची व्यापारी...
गावामध्ये उभारा बांबू आधारित उद्योगआपण बांबूचा औद्योगिक पीक म्हणून विचार केला नाही...
बांबू उद्योग वाढीसाठी हवेत सातत्यपूर्ण...भारताचा जम्मू काश्मीर भाग वगळता सर्व प्रांतात...
बांबू पिकाला आहे व्यावसायिक मूल्य...बांबू हा पर्यावरणरक्षक आहे. याचबरोबरीने बांबू...
बांबू लागवड, व्यवस्थापनातील शंका समाधानबांबू लागवड करताना आपला विभाग, हवामानानुसार जाती...
वाढवूया बांबूचे उत्पादनजगाच्या बाजारात टिकण्यासाठी बांबूची एकरी...
बांबू लागवडीचा ताळेबंदसर्वसामान्य हवामानात एक बांबू दुसऱ्या वर्षापासून...
योग्य पद्धतीनेच करा बांबू तोडणीपरिपक्व बांबू हा दरवर्षी तोडला पाहिजे, तरच त्याला...
अशी करा तयारी बांबू लागवडीची...आपण बांबू लागवड कशासाठी करत आहोत हे निश्चित करावे...
बांबू व्यापाराला चांगली संधीयेत्या काळात राज्यातील बांबूचा व्यापार वाढवायचा...
जमीन, हवामानानुसार बांबू जातीची निवड...वनामधील बांबूची प्रत चांगली नसते आणि वनातला बांबू...
वनशेतीसह आंतरपिके ठरतोय फायद्याचा सौदाशाश्वत उत्पादनासाठी पारंपरिक पिकांसोबत वनशेतीचा...