agriculture stories in Marathi, milk cake making process | Agrowon

मिल्क केक बनविण्याची प्रक्रिया

निळकंठ पवार, संतोष चोपडे, माधव पाटील 
शनिवार, 20 जुलै 2019

मिल्क केक हा दिसायला कलाकंदप्रमाणे असला तरी त्यातील भौतिक व रासायनिक गुणधर्मामुळे वेगळा आहे. हा दाणेदार खवा किंवा म्हशीच्या दुधापासून बनवतात. कलाकंदापेक्षा कमी ओलावा, साखरेचे प्रमाण जास्त, भौतिक रचना थोडीशी चिकट अशी त्याचे गुणधर्म आहेत. मिल्क केक हा दोन विशिष्ट थरांपासून बनलेला असून बरोबर मध्यभागी गडद्द तपकिरी व बाजूंच्या दोन्ही बाजूस हलक्या स्वरूपाचा तपकिरी रंगाचा असतो. कलाकंद हा एकसारख्या पांढरा ते हलक्या तपकिरी रंगांचा असतो. 

मिल्क केक बनविण्यासाठी पद्धत : 

मिल्क केक हा दिसायला कलाकंदप्रमाणे असला तरी त्यातील भौतिक व रासायनिक गुणधर्मामुळे वेगळा आहे. हा दाणेदार खवा किंवा म्हशीच्या दुधापासून बनवतात. कलाकंदापेक्षा कमी ओलावा, साखरेचे प्रमाण जास्त, भौतिक रचना थोडीशी चिकट अशी त्याचे गुणधर्म आहेत. मिल्क केक हा दोन विशिष्ट थरांपासून बनलेला असून बरोबर मध्यभागी गडद्द तपकिरी व बाजूंच्या दोन्ही बाजूस हलक्या स्वरूपाचा तपकिरी रंगाचा असतो. कलाकंद हा एकसारख्या पांढरा ते हलक्या तपकिरी रंगांचा असतो. 

मिल्क केक बनविण्यासाठी पद्धत : 

म्हशीचे उच्च प्रतीचे दूध उकळविणे. 

०.०२ टक्के सायट्रिक आम्ल द्रावण टाकणे. 

घेतलेल्या दुधाच्या ५० टक्के बाष्पीभवन करणे. 

घेतलेल्या दुधाच्या ६ टक्के साखर टाकणे. 

पुन्हा बाष्पीभवन करणे. 

इच्छित बाष्पीभवन होऊन अंतिम पदार्थ हा कोरडा दिसेपर्यंत 

गरम असस्थेत पदार्थ तबकामध्ये काढून घेणे. 

वातावरणातील तापमानापर्यंत थंड करून घेणे. 

इच्छित आकारात कापून घेणे. 

  • उच्च प्रतीचे म्हशीचे दूध घेऊन त्यास कापडाच्या सहाय्याने गाळून एका स्वच्छ अशा लोखंडी कढईत घेणे. दुधाला गरम करून उकळी आल्यानंतर सायट्रीक आम्लाचे द्रावण ०.०२ टक्के थोड्या प्रमाणात दुधात मिसळून घेऊन ते पूर्ण दूध सतत ढवळत राहावे. दुधामध्ये एकदम छोटे-छोटे दाणे दिसू लागतील. या संपूर्ण प्रक्रियेदरम्यान ढवळण्याची क्रिया सुरू ठेवावी. 
  • लोखंडी कढईतील पदार्थ कढईची बाजू सोडून मध्यभागी येण्यास चालू होईल, त्या वेळी एकूण दुधाच्या १२.५ टक्के या प्रमाणात साखर टाकावी. परत खुंटीच्या किंवा सराट्याच्या सहाय्याने ढवळत राहावे. अशा परिस्थितीत कढईतील पदार्थ जळू नये म्हणून नियंत्रित तापमान देणे आवश्यक असते. जेव्हा पदार्थातील जास्तीत जास्त पाण्याचे बाष्पीभवन झाल्यावर कोरडे झालेले मिश्रण दिसताच कढई उष्णतेवरून उतरवून बाजूला घ्यावी. कढईतील मिल्क केकचे मिश्रण एका तूप किंवा तेल लावलेल्या परातीत/तबकात काढून घ्यावे. थंड होण्यासाठी ठेवून द्यावे. 
  • तबकातील मिश्रण थंड झाल्यानंतर योग्य आकार देऊन तुकडे करावेत. 
  • मिल्क केकमध्ये साखरेचे प्रमाण जास्त असून, ओलाव्याचे प्रमाण कमी असते. यामुळे याची टिकवण क्षमता कलाकंदपेक्षा जास्त असते. 

मिल्क केकची रासायनिक रचना (टक्के) :- 
एकूण घन घटक : ८४.१७
स्निग्धांश : २१.३२
प्रथिने : ११.३८ 
कर्बोदके : ७.६७
साखर : ४०.४६
खनिजे : २.२९

निळकंठ पवार, ९४२३६७२६१६ 
(दुग्ध तंत्रज्ञान महाविद्यालय, उदगीर) 


इतर अॅग्रो विशेष
पाणीवाटपावर चर्चा गरजेची : डॉ. माधवराव...अकोला  ः देशाचा विकास होताना नागरीकरणाच्या...
चिंता पुरे; हवी थेट कृती ग्रामीण कुटुंबाचे उत्पन्न वाढल्याशिवाय देशाचा...
खेड शिवापुरात केली स्ट्रॉबेरी लागवड...खेड शिवापूर (जि. पुणे) येथील मयूर कोंडे या...
राज्यात गारठा झाला कमी पुणे : राज्याच्या किमान तापमानात चढ-उतार सुरूच...
थकीत कर्जावर व्याज आकारू नये : राज्य...मुंबई ः महात्मा फुले शेतकरी कर्जमाफी...
केंद्र कांदा निर्यातबंदी, साठा मर्यादा...नवी दिल्ली ः देशात कांद्याचे उत्पादन...
शेतकरी कंपनीमुळे तयार झाले उत्पन्नाचे...पुणे जिल्ह्यातील मढ पारगाव आणि परिसरातील सात...
निर्यातदार व्हा... पण शेतकऱ्यांचा...पुणे: शेतमालाची निर्यात आता पूर्णतः ‘बिझनेस...
हरितक्रांती घडविताना सुपीकता हरवली:...अकोला : अन्नधान्य निर्मितीचे उद्दिष्ट पूर्ण...
वाइन उद्योगाला अडचणीतून मुक्त करणार ः...नाशिक : वाइन उद्योगाला मागील काही दिवसांपासून...
सत्तावीस लाख शेतकऱ्यांचे ‘आधार’ रखडलेपुणे: शेतकऱ्यांच्या आधार संलग्न बॅंक खात्यात...
वायफाय मोफत हवाय? घरपट्टी, पाणीपट्टी भराकोल्हापूर : ‘‘वायफाय मोफत हवाय? घरपट्टी व...
कर्जमाफीचा शब्द पाळू ः मुख्यमंत्रीइस्लामपूर, जि. सांगली ः कर्जमाफीचा आम्ही दिलेला...
अकोला जिल्ह्यात मजूरटंचाईमुळे कापूस...अकोला ः शेतीकामांसाठी दिवसेंदिवस मजूर समस्या भीषण...
सावित्रीच्या लेकींचा जागर करीत घराच्या...नाशिक : क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले जयंतीचे...
पूरकउद्योग अन् शेती विकासात श्री भावेश्...बेलवळे खुर्द (ता. कागल, जि. कोल्हापूर) येथील श्री...
उत्तर महाराष्ट्रात अधिक गारठापुणे : राज्यात गारठा वाढला असला तरी, किमान...
शाश्वत ग्राम, शेतीविकासाची 'जनजागृती'औरंगाबाद येथील जनजागृती प्रतिष्ठान या स्वयंसेवी...
बदल ठरावेत लाभदायकयवतमाळ जिल्ह्यातील आर्णी तालुक्यातील हजारो...
हवामान बदल हेच सर्वांत मोठे आव्हानआ ज जगभरात हवामान बदल आणि त्याचे होणारे परिणाम हा...