agriculture stories in Marathi, milk cake making process | Agrowon

मिल्क केक बनविण्याची प्रक्रिया

निळकंठ पवार, संतोष चोपडे, माधव पाटील 
शनिवार, 20 जुलै 2019

मिल्क केक हा दिसायला कलाकंदप्रमाणे असला तरी त्यातील भौतिक व रासायनिक गुणधर्मामुळे वेगळा आहे. हा दाणेदार खवा किंवा म्हशीच्या दुधापासून बनवतात. कलाकंदापेक्षा कमी ओलावा, साखरेचे प्रमाण जास्त, भौतिक रचना थोडीशी चिकट अशी त्याचे गुणधर्म आहेत. मिल्क केक हा दोन विशिष्ट थरांपासून बनलेला असून बरोबर मध्यभागी गडद्द तपकिरी व बाजूंच्या दोन्ही बाजूस हलक्या स्वरूपाचा तपकिरी रंगाचा असतो. कलाकंद हा एकसारख्या पांढरा ते हलक्या तपकिरी रंगांचा असतो. 

मिल्क केक बनविण्यासाठी पद्धत : 

मिल्क केक हा दिसायला कलाकंदप्रमाणे असला तरी त्यातील भौतिक व रासायनिक गुणधर्मामुळे वेगळा आहे. हा दाणेदार खवा किंवा म्हशीच्या दुधापासून बनवतात. कलाकंदापेक्षा कमी ओलावा, साखरेचे प्रमाण जास्त, भौतिक रचना थोडीशी चिकट अशी त्याचे गुणधर्म आहेत. मिल्क केक हा दोन विशिष्ट थरांपासून बनलेला असून बरोबर मध्यभागी गडद्द तपकिरी व बाजूंच्या दोन्ही बाजूस हलक्या स्वरूपाचा तपकिरी रंगाचा असतो. कलाकंद हा एकसारख्या पांढरा ते हलक्या तपकिरी रंगांचा असतो. 

मिल्क केक बनविण्यासाठी पद्धत : 

म्हशीचे उच्च प्रतीचे दूध उकळविणे. 

०.०२ टक्के सायट्रिक आम्ल द्रावण टाकणे. 

घेतलेल्या दुधाच्या ५० टक्के बाष्पीभवन करणे. 

घेतलेल्या दुधाच्या ६ टक्के साखर टाकणे. 

पुन्हा बाष्पीभवन करणे. 

इच्छित बाष्पीभवन होऊन अंतिम पदार्थ हा कोरडा दिसेपर्यंत 

गरम असस्थेत पदार्थ तबकामध्ये काढून घेणे. 

वातावरणातील तापमानापर्यंत थंड करून घेणे. 

इच्छित आकारात कापून घेणे. 

  • उच्च प्रतीचे म्हशीचे दूध घेऊन त्यास कापडाच्या सहाय्याने गाळून एका स्वच्छ अशा लोखंडी कढईत घेणे. दुधाला गरम करून उकळी आल्यानंतर सायट्रीक आम्लाचे द्रावण ०.०२ टक्के थोड्या प्रमाणात दुधात मिसळून घेऊन ते पूर्ण दूध सतत ढवळत राहावे. दुधामध्ये एकदम छोटे-छोटे दाणे दिसू लागतील. या संपूर्ण प्रक्रियेदरम्यान ढवळण्याची क्रिया सुरू ठेवावी. 
  • लोखंडी कढईतील पदार्थ कढईची बाजू सोडून मध्यभागी येण्यास चालू होईल, त्या वेळी एकूण दुधाच्या १२.५ टक्के या प्रमाणात साखर टाकावी. परत खुंटीच्या किंवा सराट्याच्या सहाय्याने ढवळत राहावे. अशा परिस्थितीत कढईतील पदार्थ जळू नये म्हणून नियंत्रित तापमान देणे आवश्यक असते. जेव्हा पदार्थातील जास्तीत जास्त पाण्याचे बाष्पीभवन झाल्यावर कोरडे झालेले मिश्रण दिसताच कढई उष्णतेवरून उतरवून बाजूला घ्यावी. कढईतील मिल्क केकचे मिश्रण एका तूप किंवा तेल लावलेल्या परातीत/तबकात काढून घ्यावे. थंड होण्यासाठी ठेवून द्यावे. 
  • तबकातील मिश्रण थंड झाल्यानंतर योग्य आकार देऊन तुकडे करावेत. 
  • मिल्क केकमध्ये साखरेचे प्रमाण जास्त असून, ओलाव्याचे प्रमाण कमी असते. यामुळे याची टिकवण क्षमता कलाकंदपेक्षा जास्त असते. 

मिल्क केकची रासायनिक रचना (टक्के) :- 
एकूण घन घटक : ८४.१७
स्निग्धांश : २१.३२
प्रथिने : ११.३८ 
कर्बोदके : ७.६७
साखर : ४०.४६
खनिजे : २.२९

निळकंठ पवार, ९४२३६७२६१६ 
(दुग्ध तंत्रज्ञान महाविद्यालय, उदगीर) 


इतर कृषी प्रक्रिया
रेनबो ट्राउट माशापासून मूल्यवर्धित...रेनबो ट्राउट हा थंड पाण्यात सापडणारा मासा मुळात...
सुधारित पद्धतीने टिकवा मासेमासे खारवून टिकविणे ही पद्धत तुलनात्‍मक स्‍वरूपात...
मैद्याच्या प्रतीवर ठरतो बेकरी...बेकरी उद्योगातील प्रमुख उत्पादनांमध्ये बिस्किटे,...
मस्त ना..! काबुली हरभऱ्यापासून...ब्रेड किंवा पोळीवर पसरवून बटरचे सेवन केले जाते....
भारतीय मक्याचे पुढे काय होते ? जाणून...मका हे एक महत्त्वाचे तृणधान्य आहे. जगातील चार...
तळण पदार्थासाठी नवे तंत्र ः एअर फ्रायिंगभारतीयांमध्ये तळलेल्या पदार्थांची आवड...
केळीच्या जैवविविधतेत तमिळनाडूची श्रीमंतीऑगस्ट महिन्यात तमिळनाडू राज्याची राजधानी चेन्नई...
उसापासून साखर निर्मितीची प्रक्रिया जागतिक पातळीवर साखर उद्योग उत्तम विकसित झाला असून...
करटोलीपासून प्रक्रिया पदार्थ करटोली ही रानभाजी असून, त्याच्या विशिष्ट चवीसाठी...
कापूस पऱ्हाट्यांपासून ब्रिकेट, पेलेट...पांढरे सोने या नावाने ओळखले जाणारे कापूस पीक...
मिल्क केक बनविण्याची प्रक्रियामिल्क केक हा दिसायला कलाकंदप्रमाणे असला तरी...
जांभळापासून बनवा जॅम, जेली, टॉफी,पावडरजॅम     परिपक्व जांभळाची फळे निवडून...
नाचणी प्राक्रियेत संधीनाचणी हे पीक आरोग्याच्या दृष्टीने अत्यंत...
व्हॅनिलामुळे दूध लागते अधिक गोडगोड दुधामध्ये व्हॅनिला स्वादाचा अंतर्भाव केला...
आरोग्यवर्धक पौष्टिक राजगिराधान्यांच्या तुलनेत राजगिऱ्यामध्ये कॅल्शिअम हे...
औषधी अन् आरोग्यदायी करवंदकरवंदामध्ये नैसर्गिकरीत्या कॅल्शिअम भरपूर...
बेल फळापासून बनवा जॅम, कॅन्डी, स्क्वॅशबेलाचे फळ अतिशय गुणकारी आहे. बेलफळांचा वापर...
आरोग्यास उपयुक्त कुळीथआयुर्वेदशास्त्राने कुळथास आजारी व्यक्‍तींसाठी...
आरोग्यदायी शेवगा भुकटीचे उपयोगशेवगा वनस्पतीचे इंग्रजी नाव ड्रमस्टिक असे असून,...
केळीपासून बनवा जेली, प्युरी, ज्यूस केळीमध्ये अनेक पोषणमूल्ये आहेत. केळी शरीरातील...