agriculture stories in Marathi, moringa leaves gives more profit, Shyamsundar Jaygude | Agrowon

बांधावरचा शेवगा देतो भरघोस उत्पन्न 
सतीश कुलकर्णी
सोमवार, 15 जुलै 2019

पुणे जिल्ह्यातील केळवडे (ता. भोर) येथील श्यामसुंदर जायगुडे यांच्याकडे सेंद्रिय पद्धतीने फळबाग, ४० प्रकारच्या परदेशी भाज्यांची लागवड असते. त्यांच्या शेतीचे बांधही जिवंत असून, त्यावर विविध झाडांची लागवड केली आहे. त्यात १२० शेवगा झाडे आहेत. अन्य सेंद्रिय भाज्यांसह शेवगा शेंगाची विक्री पुणे, मुंबई येथील सेंद्रिय उत्पादनांची घरपोच विक्री करणाऱ्या कंपन्यांना केली जाते. वर्षभर त्याचा दर ८० रुपये प्रति किलो असा बांधलेला आहे. जानेवारी ते जून या काळात शेंगाचे उत्पादन मिळते. हा हंगाम संपताच झाडांची छाटणी करून अनावश्यक फुटवे काढून शेतात आच्छादन किंवा कंपोस्टिंगसाठी टाकले जात.

पुणे जिल्ह्यातील केळवडे (ता. भोर) येथील श्यामसुंदर जायगुडे यांच्याकडे सेंद्रिय पद्धतीने फळबाग, ४० प्रकारच्या परदेशी भाज्यांची लागवड असते. त्यांच्या शेतीचे बांधही जिवंत असून, त्यावर विविध झाडांची लागवड केली आहे. त्यात १२० शेवगा झाडे आहेत. अन्य सेंद्रिय भाज्यांसह शेवगा शेंगाची विक्री पुणे, मुंबई येथील सेंद्रिय उत्पादनांची घरपोच विक्री करणाऱ्या कंपन्यांना केली जाते. वर्षभर त्याचा दर ८० रुपये प्रति किलो असा बांधलेला आहे. जानेवारी ते जून या काळात शेंगाचे उत्पादन मिळते. हा हंगाम संपताच झाडांची छाटणी करून अनावश्यक फुटवे काढून शेतात आच्छादन किंवा कंपोस्टिंगसाठी टाकले जात. मात्र, अभ्यासाअंती या पाल्यातून गुणधर्म, पोषकता याची माहिती झाली. ही माहिती थक्क करणारी होती. पाचकक्षमता वाढवणारा, पोटातील अल्सर, अस्थमा, डोकेदुखी अशा अनेक आजारांवर फायदेशीर ठरणारा बी १२ सह अनेक घटकांनी पोषक पाल्याचा व्यावसायिक वापर करण्याचा निर्णय घेतला. 

शेवगा पाला विक्रीचा प्रयत्न ः 

श्यामसुंदर जायगुडे त्यांच्याकडून खरेदी करून घरपोच करणाऱ्या कंपन्यांना शेवगा पाल्याचे महत्त्व सांगू लागले. त्यासाठी यू ट्यूबवरील विविध व्हिडियो, मेसेज आणि माहितीचा वापर केला. त्यांनीही त्यांच्या शहरी ग्राहकांपर्यंत ही माहिती पोचवल्याने शेवगा पाल्याला मागणी येऊ लागली. साधारण २०० ग्रॅम शेवगा पाला गड्डीसाठी २० रुपये याप्रमाणे विक्री सुरू झाली. पहिल्याच हंगामात १०० गड्ड्यांची विक्री झाली. आता प्रति आठवडा सरासरी ५०० ते ७०० गड्ड्यांची मागणी असते. 

वाळलेल्या पाल्यासाठी ड्रायरची खरेदी ः 

अन्य काही कंपन्याकडून सावलीमध्ये वाळलेल्या शेवगा पाल्याची मागणी होऊ लागली. उन्हामध्ये वाळवलेल्या पाल्यातील पोषक घटक कमी होतात. रंग व दर्जा घटतो. हे लक्षात आल्याने शेवगा पाला वाळवण्यासठी विद्युत ऊर्जेवर चालणारा ड्रायर खरेदी केला. त्यामध्ये १० किलोपर्यंत ओला पाला वाळवता येतो. १० किलोपासून एक किलो वाळलेला पाला मिळतो. त्याचे ५० ग्रॅम, १०० ग्रॅम ते १ किलोपर्यंत मागणीनुसार पॅकिंग केले जाते. कंपन्याकडून प्रतिकिलो १००० रुपये दर मिळतो. 

अर्थशास्त्र 

  • ५ वर्षे वयाच्या झाडापासून सुमारे ५० ते ६० किलो ओला पाला मिळू शकतो. पण संपूर्ण पाला काढल्यास शेंगाचे उत्पादन मिळत नाही. त्यामुळे मागणीनुसार विरळणी करून साधारणपणे १० ते १२ किलो पाला काढला जातो. ओला पाला २०० ग्रॅम गड्डीसाठी २० रुपये प्रमाणे (प्रतिकिलो १०० रु.) विकला जातो. 
  • तो वाळवल्यावर शेवगा पाल्याचे वजन १ ते १.२ किलो मिळते. सध्या त्याची विक्री १००० रुपये प्रतिकिलोने केली जात आहे. 
  • शेवगा भुकटी करून घाऊक विक्रीसाठी आयुर्वेदिक कंपन्यांबरोबर बोलणी चालू आहेत. मात्र, या कंपन्याची मागणी ४५० ते ५०० रुपये प्रतिकिलो अशी असल्याने थांबलो आहे. 
  • या व्यतिरिक्त शेंगाचे उत्पादन प्रतिझाड ३० ते ५० किलोपर्यंत होते. त्याला कराराप्रमाणे ८० रुपये प्रतिकिलो दर मिळतो. 
  • बांधावरच्या १२० झाडांच्या शेंगा व पाला विक्रीतून सुमारे ५.४ लाख रुपयांचे उत्पन्न प्रतिवर्ष मिळते. 

श्यामसुंदर जायगुडे, ९८९०७९९०७९

इतर अॅग्रोमनी
उत्तर प्रदेशात उसाला प्रतिक्विंटल ३०...नवी दिल्लीः उत्तर प्रदेशातील साखर...
मका, हळद, गव्हाच्या किमतीत वाढीची शक्यतारब्बी मक्याच्या बाजारातील स्पॉट किमती सध्या...
मध्य प्रदेश बाजारात कापसाला ५४०० रुपये...जळगाव  ः गेल्या पंधरा दिवसांपासून सुरू...
औरंगाबाद, जालना, बीडमध्ये ज्वारी,...औरंगाबाद : यंदाच्या रब्बी हंगामासाठी...
रब्बी मका, गहू, हरभऱ्याच्या दरात वाढीची...सध्या बाजारपेठेत आवकेची कमतरता आणि अति पावसामुळे...
वाॅलमार्ट कोळंबी आयातीसाठी वापरणार...नवी दिल्ली: आंध्र प्रदेशातून कोळंबीची अमेरिकेसह...
दसरा, दिवाळीत बेदाणा दर वधारण्याची...सांगली  ः गेल्यावर्षीपेक्षा बेदाण्याचे...
आंतरपिकाच्या योग्य नियोजनातून लबडे ...पेरूच्या प्रत्यक्ष उत्पादनाला वर्ष- दीड वर्ष...
सागरी मत्स्य उत्पादनात महाराष्ट्र...मुंबई  ः सागरी मत्स्य उत्पादनात महाराष्ट्र...
सेंद्रिय शेतमालाचा आता ‘वनामती ब्रँड'नागपूर ः राज्यात सेंद्रिय शेतीचे दिशाहीन वारे...
मंदीतून सावरण्यासाठी उद्योग क्षेत्राला...पणजी : देशावर मंदीचे सावट असतानाच उद्योग जगताला...
हळद, गहू, हरभऱ्याच्या फ्युचर्स किमतींत...हळदीच्या डिसेंबर २०१९ च्या फ्युचर्स किमती...
शेतमालाच्या किमतीत स्थिरतेचा कलचीनकडून शेतमालाची आयात अजून वाढलेली नाही....
कृषी अर्थव्यवस्थेसाठीही मार्गदर्शक...ज्यांचे मोठेपण त्यांच्या हयातीतच समाजाला प्रतीत...
देशात मक्याची ७५ लाख हेक्टरवर लागवड नवी दिल्ली ः मागील आठवड्यात दक्षिण आणि मध्य...
सोयाबीन, हळद, गव्हाच्या फ्युचर्स...सोयाबीन फ्युचर्स किमती या सप्ताहात ५ टक्क्यांनी...
देशात कापूस लागवड क्षेत्रात वाढमुंबई ः चांगल्या पाऊसमानामुळे देशातील कापूस...
घरात काटकसर, पीक उत्पादनामध्ये...सांगली जिल्ह्यातील खटाव (ता. पलूस) येथील तात्यासो...
मका, गहू, हरभऱ्याच्या किमतीत वाढीचा कलहळदीच्या नोव्हेंबर २०१९ च्या फ्युचर्स किमती...
एचटी कापूस वाण परवानगीची बियाणे...नागपूर ः शेतकऱ्यांकडून अवैधरीत्या तणाला सहनशील (...