agriculture stories in Marathi, moringa leaves gives more profit, Shyamsundar Jaygude | Agrowon

बांधावरचा शेवगा देतो भरघोस उत्पन्न 
सतीश कुलकर्णी
सोमवार, 15 जुलै 2019

पुणे जिल्ह्यातील केळवडे (ता. भोर) येथील श्यामसुंदर जायगुडे यांच्याकडे सेंद्रिय पद्धतीने फळबाग, ४० प्रकारच्या परदेशी भाज्यांची लागवड असते. त्यांच्या शेतीचे बांधही जिवंत असून, त्यावर विविध झाडांची लागवड केली आहे. त्यात १२० शेवगा झाडे आहेत. अन्य सेंद्रिय भाज्यांसह शेवगा शेंगाची विक्री पुणे, मुंबई येथील सेंद्रिय उत्पादनांची घरपोच विक्री करणाऱ्या कंपन्यांना केली जाते. वर्षभर त्याचा दर ८० रुपये प्रति किलो असा बांधलेला आहे. जानेवारी ते जून या काळात शेंगाचे उत्पादन मिळते. हा हंगाम संपताच झाडांची छाटणी करून अनावश्यक फुटवे काढून शेतात आच्छादन किंवा कंपोस्टिंगसाठी टाकले जात.

पुणे जिल्ह्यातील केळवडे (ता. भोर) येथील श्यामसुंदर जायगुडे यांच्याकडे सेंद्रिय पद्धतीने फळबाग, ४० प्रकारच्या परदेशी भाज्यांची लागवड असते. त्यांच्या शेतीचे बांधही जिवंत असून, त्यावर विविध झाडांची लागवड केली आहे. त्यात १२० शेवगा झाडे आहेत. अन्य सेंद्रिय भाज्यांसह शेवगा शेंगाची विक्री पुणे, मुंबई येथील सेंद्रिय उत्पादनांची घरपोच विक्री करणाऱ्या कंपन्यांना केली जाते. वर्षभर त्याचा दर ८० रुपये प्रति किलो असा बांधलेला आहे. जानेवारी ते जून या काळात शेंगाचे उत्पादन मिळते. हा हंगाम संपताच झाडांची छाटणी करून अनावश्यक फुटवे काढून शेतात आच्छादन किंवा कंपोस्टिंगसाठी टाकले जात. मात्र, अभ्यासाअंती या पाल्यातून गुणधर्म, पोषकता याची माहिती झाली. ही माहिती थक्क करणारी होती. पाचकक्षमता वाढवणारा, पोटातील अल्सर, अस्थमा, डोकेदुखी अशा अनेक आजारांवर फायदेशीर ठरणारा बी १२ सह अनेक घटकांनी पोषक पाल्याचा व्यावसायिक वापर करण्याचा निर्णय घेतला. 

शेवगा पाला विक्रीचा प्रयत्न ः 

श्यामसुंदर जायगुडे त्यांच्याकडून खरेदी करून घरपोच करणाऱ्या कंपन्यांना शेवगा पाल्याचे महत्त्व सांगू लागले. त्यासाठी यू ट्यूबवरील विविध व्हिडियो, मेसेज आणि माहितीचा वापर केला. त्यांनीही त्यांच्या शहरी ग्राहकांपर्यंत ही माहिती पोचवल्याने शेवगा पाल्याला मागणी येऊ लागली. साधारण २०० ग्रॅम शेवगा पाला गड्डीसाठी २० रुपये याप्रमाणे विक्री सुरू झाली. पहिल्याच हंगामात १०० गड्ड्यांची विक्री झाली. आता प्रति आठवडा सरासरी ५०० ते ७०० गड्ड्यांची मागणी असते. 

वाळलेल्या पाल्यासाठी ड्रायरची खरेदी ः 

अन्य काही कंपन्याकडून सावलीमध्ये वाळलेल्या शेवगा पाल्याची मागणी होऊ लागली. उन्हामध्ये वाळवलेल्या पाल्यातील पोषक घटक कमी होतात. रंग व दर्जा घटतो. हे लक्षात आल्याने शेवगा पाला वाळवण्यासठी विद्युत ऊर्जेवर चालणारा ड्रायर खरेदी केला. त्यामध्ये १० किलोपर्यंत ओला पाला वाळवता येतो. १० किलोपासून एक किलो वाळलेला पाला मिळतो. त्याचे ५० ग्रॅम, १०० ग्रॅम ते १ किलोपर्यंत मागणीनुसार पॅकिंग केले जाते. कंपन्याकडून प्रतिकिलो १००० रुपये दर मिळतो. 

अर्थशास्त्र 

  • ५ वर्षे वयाच्या झाडापासून सुमारे ५० ते ६० किलो ओला पाला मिळू शकतो. पण संपूर्ण पाला काढल्यास शेंगाचे उत्पादन मिळत नाही. त्यामुळे मागणीनुसार विरळणी करून साधारणपणे १० ते १२ किलो पाला काढला जातो. ओला पाला २०० ग्रॅम गड्डीसाठी २० रुपये प्रमाणे (प्रतिकिलो १०० रु.) विकला जातो. 
  • तो वाळवल्यावर शेवगा पाल्याचे वजन १ ते १.२ किलो मिळते. सध्या त्याची विक्री १००० रुपये प्रतिकिलोने केली जात आहे. 
  • शेवगा भुकटी करून घाऊक विक्रीसाठी आयुर्वेदिक कंपन्यांबरोबर बोलणी चालू आहेत. मात्र, या कंपन्याची मागणी ४५० ते ५०० रुपये प्रतिकिलो अशी असल्याने थांबलो आहे. 
  • या व्यतिरिक्त शेंगाचे उत्पादन प्रतिझाड ३० ते ५० किलोपर्यंत होते. त्याला कराराप्रमाणे ८० रुपये प्रतिकिलो दर मिळतो. 
  • बांधावरच्या १२० झाडांच्या शेंगा व पाला विक्रीतून सुमारे ५.४ लाख रुपयांचे उत्पन्न प्रतिवर्ष मिळते. 

श्यामसुंदर जायगुडे, ९८९०७९९०७९

इतर अॅग्रोमनी
मका, गहू, हरभऱ्याच्या किमतीत वाढीचा कलरब्बी मक्याच्या बाजारातील स्पॉट किमती सध्या...
कागलचा शाहू कारखाना देशात सर्वोत्कृष्टनवी दिल्ली : राष्ट्रीय सहकारी साखर महासंघाच्या...
पोल्ट्रीला धान्य पुरवठ्यासाठी...पुणे : विविध कारणांमुळे तोट्यात चाललेल्या लेअर...
स्फुरद, पालाशयुक्त खतांसाठी अनुदान दर...नवी दिल्ली : स्फुरद व पालाशयुक्त रासायनिक...
ऊस बियाणे विक्रीसह भाडे तत्त्वावरील...उसाच्या बियाणे प्लॉटच्या माध्यमातून एकरी तीस ते...
उत्तर प्रदेशात ५१४ कोटींचा ‘पेप्सिको’चा...नवी दिल्ली : अन्न आणि शीतपेय उत्पादनात मोठी...
मका, गहू, हरभऱ्याच्या किमतीचा वाढीचा कलपुढील महिन्यात रब्बी मका, गहू आणि हरभरा यांचे भाव...
ओढकामाच्या बैलांवर येतेय गदा ट्रॅक्टरच्या वाढत्या प्रमाणामुळे ओढकामाच्या...
शेंगासोबतच शेवग्याची पावडर ठरतेय...संपूर्ण २० एकर क्षेत्रांमध्ये शेवगा लागवडीचा...
बांधावरचा शेवगा देतो भरघोस उत्पन्न पुणे जिल्ह्यातील केळवडे (ता. भोर) येथील...
मका, हळद, गव्हाच्या किमतीत वाढमक्याच्या बाजारातील स्पॉट किमती सध्या...
बाजारात हळदीचे दर दबावातसांगली ः देशात हळद उत्पादनाला पोषक वातावरण...
वायदे बाजार : मका, गहू, हळदीच्या...सध्या बाजारपेठेत मक्याची मागणी वाढत आहे. या...
सेंद्रिय घटकांच्या वापरातून शेती आणली...पिकांचा वाढता उत्पादन खर्च, जमिनीची सुपीकता या...
कापूस, मका, सोयाबीनच्या भावात वाढरब्बी पिकांचे भाव आवकेमुळे कमी झाले आहेत....
घरपोच चारा विक्रीतून मिळविले...नागपूरपासून ६५ कि.मी. वरील अरोली (ता. मौदा) हे...
सुधारित बहुपीक पद्धतीतून उत्पन्नामध्ये...चिदगिरी (जि. नांदेड) येथील कैलास गिरी यांनी...
सरकीने मोडला दराचा उच्चांकजळगाव ः कापसासह सरकीच्या दरानी नवा उच्चांक गाठला...
मका, हळद, गव्हाच्या किमतीत तेजीचा कलरब्बी मक्याच्या बाजारातील स्पॉट किमती सध्याच्या...
मका, हळद, हरभऱ्याच्या किमतीत वाढअमेरिकेने चीनकडून होणाऱ्या आयातीवर वाढविलेल्या...