agriculture stories in Marathi New technology allows cameras to capture colors invisible to the human eye | Agrowon

साध्या डोळ्यांनी न पाहता येणारे रंगही नव्या तंत्राने टिपता येणार

वृत्तसेवा
सोमवार, 7 डिसेंबर 2020

नव्या तंत्रामुळे आजवर मानवी डोळ्यांसाठी अज्ञात असलेल्या निसर्गातील विविध रासायनिक किंवा जैविक मूलद्रव्यांचा, संयुगांचा वेध घेणे शक्य होणार आहे.

तेल अविव विद्यापीठाने विकसित केलेल्या नावीन्यपूर्ण तंत्रज्ञानाच्या वापरातून मानवी डोळ्यांनाही पाहता न येणारे रंग साध्या कॅमेराद्वारेही पकडणे शक्य होणार आहे.  या नव्या तंत्रामुळे आजवर मानवी डोळ्यांसाठी अज्ञात असलेल्या निसर्गातील विविध रासायनिक किंवा जैविक मूलद्रव्यांचा, संयुगांचा वेध घेणे शक्य होणार आहे. नव्या तंत्रज्ञानामुळे वातावरणातील विविध वायू उदा. हायड्रोजन, कार्बन, सोडिअम अशा किंवा मूलद्रव्यांचे विशिष्ट रंगही कॅमेरामध्ये पकडता येतील. हे तंत्रज्ञान केवळ फोटोग्राफीच नव्हे तर अवकाश, सुरक्षा, वैद्यकीय अशा विविध शाखांमध्ये उपयुक्त ठरणार आहे.  

तेल अविव विद्यापीठातील भौतिकशास्त्र विभागातील शास्त्रज्ञ डॉ. मायकेल म्रेजेन, योने इरलिच, डॉ. असाफ लेवानोन आणि प्रो. हॅम सुचोवस्की यांच्या संशोधनातून हे तंत्रज्ञान विकसित करण्यात आले आहे. या संशोधनाची माहिती ऑक्टोबर महिन्याच्या लेसर अॅण्ड फोटोनिक्स रिव्ह्यूवज मध्ये प्रकाशित करण्यात आली आहे. या संशोधनाविषयी माहिती देताना डॉ. मायकेल म्रेजेन यांनी सांगितले, की मानवी डोळे केवळ ४०० ते ७०० नॅनोमीटर तरंगलांबीचे फोटोन्स कण पाहू शकतात. रंगाच्या भाषेत बोलताना निळा ते लाल रंगांदरम्यानचे रंग पाहता येतात. मात्र एकूण विद्युत चुंबकीय स्पेक्ट्रमचा विचार केला असता, हा अत्यंत अल्प भाग आहे. त्या व्यतिरिक्त रेडिओ लहरी, मायक्रोवेव्ह, क्ष किरण आणि अन्य अनेक बाबी आपल्या नजरेआड राहतात. ४०० नॅनोमीटर पेक्षा कमी असलेल्या किरणांना अतिनील किरणे (अल्ट्रा व्हायोलेट) आणि ७०० नॅनोमीटरपेक्षा अधिक तरंगलांबी असलेल्या किरणांना अवरक्त किरणे (इन्फ्रारेड ) म्हणतात. त्यामध्ये जवळ ते अधिक दूर यानुसार तीन प्रकार पडतात. 

सध्या असलेल्या अडचणी

  • एकूण स्पेक्ट्रमवर असलेल्या मूलद्रव्यांचा व त्यांच्या गुणधर्माचा वेध घेण्यामध्ये आजवर अडचणी होत्या. आता नव्या तंत्रज्ञानामुळे त्यांची छायाचित्रे घेणे शक्य होणार आहे. 
  • उदा. कर्करोगाच्या पेशींमध्ये असलेल्या मुलद्रव्यांच्या तीव्रतेनुसार त्यांचा रंग बदललेला दिसणार आहे. 
  • सध्याच्या अवरक्त किरणांचा वेध घेणारे तंत्रज्ञान अत्यंत महागडे आहे. त्यातही रंगाचा अचूक वेध घेतेच असे नाही. 
  •  विशेषतः वैद्यकीय बाबींमध्ये किंवा प्रयोगामध्ये घेतलेल्या प्रतिमा दृश्य रंगामध्ये परावर्तित करण्यासाठी एकतर अत्यंत व्यावसायिक आणि महागड्या कॅमेरांचा वापर करावा लागतो. त्यातही अनेक वेळा नेमक्या पेशी केवळ रंगाद्वारे ओळखणे अडचणीचे व अवघड ठरते. उदा. कर्करोगाच्या पेशी.

 नेहमीच्या कॅमेऱ्यावर चढवता येणारे तंत्र

या अडचणीवर मात करणारे स्वस्त आणि कार्यक्षम असे तंत्रज्ञान तेल अविव विद्यापीठामध्ये विकसित करण्यात आले. नेहमीच्या कॅमेरावर नवे तंत्र सहजतेने बसवता येते. त्याद्वारे संपूर्ण अवरक्त स्पेक्ट्रममधील प्रकाश कण (फोटॉन्स) दृश्य पातळीवरील कणांमध्ये रुपांतरित केले जातात. त्यामुळे त्या तरंगलांबी साध्या डोळ्यांनी पाहता येतात किंवा कॅमेऱ्याने टिपता येतात. या तंत्रज्ञानाच्या पेटंटसाठी नोंदणी करण्यात आली आहे. 

उपयोग  

  • विविध वैद्यकीय प्रतिमांकनामध्ये याचा अंतर्भाव करता येईल. 
  • या तंत्रामुळे अगदी शेतामध्येही वनस्पतीद्वारे अथवा किडींद्वारे उत्सर्जित होणाऱ्या विविध संयुगांचा वेध घेता येईल. 
  • तसेच शेती परिसरामध्ये प्रदूषणाचे प्रमाणही जाणून घेता येईल. 
  • एखाद्या स्फोटकाच्या स्फोटानंतर किंवा किरणोत्सारी मूलद्रव्याचे पसरलेले कणही पाहता येतील. यामुळे आरोग्यासाठी असलेला धोका त्वरित लक्षात येऊ शकेल. 
  • उपग्रहामध्ये या तंत्रज्ञानाचा अंतर्भाव केल्यास दूरवरूनही विविध संयुगांचा माग घेता येईल. 
  • सर्व वस्तूंमधून उत्सर्जित होणारे उष्णता ही अवरक्त कणांच्या स्वरूपामध्ये असते. ती अगदी रात्रीच्या वेळीही आपल्या पाहता येईल. त्याचे फोटो घेता येतील.

 


इतर टेक्नोवन
शून्य मशागतीसह पेरणी यंत्राचा वापरतागाच्या लागवडीसाठी शून्य मशागत तंत्रासह आधुनिक...
शेती व्यवस्थापनामध्ये ड्रोन...पिकाची वाढ,दुष्काळ, रोग, किडींचा प्रादुर्भाव,...
हुमणी भुंगेऱ्यांच्या नियंत्रणासाठी गंध...भारतीय कृषी संशोधन  संस्थेच्या बंगळूर येथील...
तुषार सिंचनाने वाढवले कडधान्य पिकांचे...हमिरपूर येथील कृषी विज्ञान केंद्राने शेतकरी...
मळणी यंत्राची क्षमता, गुणवत्ता...काढणीनंतर पिकांची मळणी केली जाते. मळणीसाठी...
आधुनिक यंत्राद्वारे खूर साळणी झाली सोपीदुधाळ जनावरांमध्ये खूरसाळणीला मोठे महत्त्व आहे....
कोबीवर्गीय पिकांतील कीडनियंत्रणासाठी...बंगळूर येथील भारतीय फळबाग संशोधन संस्थेने...
जमिनीतील बाष्प मोजण्याच्या पद्धतीया पूर्वीच्या लेखांमध्ये वातावरणातील पाण्याचे...
मत्स्य बीजोत्पादनातून पर्यायी...कोवालम गाव (जि. चेंगलपट्टू) येथील गटाने खारवट...
निचरा प्रणाली सुधारण्यासाठी सबसॉयलर,...फळबागांमध्ये कमी अधिक प्रमाणात यांत्रिकीकरणामुळे...
व्हर्जिन कोकोनट ऑइल’ तंत्रज्ञान...गोवा राज्यात भारतीय कृषी संशोधन परिषदेअंतर्गत ‘...
मजुरी, वेळेत बचत करणारी अवजारेकृषी यांत्रिकीकरणामुळे मजूर टंचाईवर मात करणे शक्य...
अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाने शेती करता येईल...पारंपरिक पद्धतीची शेती करताना शेतकरी मेटाकुटीला...
अवघ्या सात हजारांत बनवली स्वयंचलित ठिबक...सोलापूर ः वीजपंपाच्या स्टार्टरला स्वतःच्या...
दोन एकर ‘व्हर्टिकल फार्म’ मध्ये ७२०...सॅनफ्रान्सिस्को येथील प्लेन्टी या कंपनीने...
पाण्यातील प्रतिमाही घेता येतील सहजतेनेस्टॅनफोर्ड येथील अभियंत्यांनी पाण्याबाहेरून...
डाळिंबाचे नवीन अधिक पोषक वाण ः सोलापूर... भारतीय कृषी संशोधन संस्थेच्या राष्ट्रीय डाळिंब...
पीक व्यवस्थापनात स्मार्ट कॅमेऱ्याचा वापरकृषी यंत्रणेमध्ये स्मार्ट कॅमेरा प्रणालीचा विकास...
बहुउद्देशीय टोकण यंत्राने वाचवले...नगर जिल्ह्यातील देवळाली प्रवरा येथील सौरभ कदम व...
शेतीमाल वाळविण्यासाठी सोलर टनेल ड्रायर...भाजीपाला, फळांचे काप वाळविण्यासाठी सौर ऊर्जेचा...