agriculture stories in Marathi, People eat more when dining with friends and family | Agrowon

एकत्रित जेवण्यातून घेतला जातो जास्त आहार

वृत्तसेवा
बुधवार, 9 ऑक्टोबर 2019

आपल्या मित्र आणि कुटुंबीयांसोबत जेवताना आपल्याला अधिक जेवण जाते, ही तशी सर्वज्ञात बाब आहे. मात्र, त्याची मुळे ही आपल्या सुरवातीच्या पूर्वजांच्या तग धरण्यासाठी आवश्यक बाबींशी जोडलेली असतात. या सर्व प्रक्रियेला सामाजिक सुविधा म्हणून ओळखले जाते. याबाब बर्मिंगहॅम विद्यापीठामध्ये नुकतेच संशोधन करण्यात आले.

आपल्या मित्र आणि कुटुंबीयांसोबत जेवताना आपल्याला अधिक जेवण जाते, ही तशी सर्वज्ञात बाब आहे. मात्र, त्याची मुळे ही आपल्या सुरवातीच्या पूर्वजांच्या तग धरण्यासाठी आवश्यक बाबींशी जोडलेली असतात. या सर्व प्रक्रियेला सामाजिक सुविधा म्हणून ओळखले जाते. याबाब बर्मिंगहॅम विद्यापीठामध्ये नुकतेच संशोधन करण्यात आले.

पूर्वीच्या एका अभ्यासामध्ये एकट्याने जेवण्यापेक्षा अन्य मित्र, कुटुंबीयांसोबत जेवण घेतल्यास ४८ टक्के अधिक अन्न खाल्ले जात असल्याचे दिसून आले होते. हेच प्रमाण स्थूलता असलेल्या महिलांमध्ये २९ टक्क्यांनी अधिक होते. ब्रिटन आणि ऑस्ट्रेलिया येथील बर्मिंगहॅम विद्यापीठातील तज्ज्ञांच्या गटाला खाण्याच्या सवयींमध्ये अन्नांचे प्रमाण कमी अधिक होण्यामध्ये सामाजिकता हा महत्त्वाचा घटक असल्याचे दिसून आले. त्यांनी सामाजिक आहाराच्या एकूण ४२ संशोधनाचे पुन्हा विश्लेषण केले.

त्यामागील कार्यकारणभावाचे विश्लेषण त्यांनी केले आहे.
प्राचीन शिकारी आणि फळे गोळा करणाऱ्या माणसांच्या गटामध्ये अन्नांची वाटणी होत असे. त्यातून अन्नाची असुरक्षितता कमी होऊन, किमान एक दिवस तरी तग धरणे शक्य होत असे. यातून माणसांकडून मित्रांसोबत अधिक खाल्ले जाते. त्यामध्ये एकमेकांसोबत आहार घेणे हे आनंददायी होते ही बाबही दुर्लक्षित करता येत नाही. याविषयी माहिती देताना डॉ. हेलेन रुड्डॉक यांनी सांगितले, की आम्हाला सामाजिकतेमुळे आहारातील प्रमाण वाढत असल्याचे स्पष्ट पुरावे आढळले आहेत. मात्र, ज्या बाबी मित्र आणि कुटुंबीयांसोबत घडतात, त्याच अनोळखी व्यक्तींसोबत आहार घेताना घडतात का, हे पाहणेही आवश्यक होते. अनोळखी व्यक्तींमध्येही आपल्याबाबत चांगला संदेश जावा, यासाठी लोक प्रयत्न करतात. हा परिणाम विशेषतः त्यांच्यासोबत एखादी महिला असते, त्या वेळी स्पष्टपणे दिसून येतो. त्यातही स्थूल असलेल्या व्यक्तींकडून आपण अन्य व्यक्तींकडून जोखले जाऊ नये, यासाठी प्रयत्न होतो.

  • कोंबड्या, उंदीर आणि अन्य प्रजातींमध्ये केलेल्या अभ्यासामध्येही माणसांप्रमाणेच एकसारखे अन्न असलेल्यांकडून देवाणघेवाणीची प्रक्रिया होते. जेव्हा एखाद्याकडून अन्नांसाठी स्पर्धा निर्माण केली जाते. त्या वेळी दुसऱ्यापेक्षा अधिक अन्न खाण्याची प्रेरणा आपोआप तयार होते. त्यातून अन्नाची सुरक्षितता कमी होते. हे टाळण्यासाठी अशा घटकाला गटातून बाहेर काढण्यासाठी उर्वरित प्रयत्न करतात.
  • आता बहुतांश माणसे ही शिकारी किंवा गोळा करणारे राहिलेले नाहीत. मात्र, त्यांच्यातील बहुतांश प्रक्रिया अद्यापही मूलभूत प्राचीन पातळींवर यंत्रणांद्वारे कार्यान्वित होत आहेत. त्याचा परिणाम अनारोग्यकारी आहाराच्या सेवनामध्ये होत नाही ना, याकडे लक्ष देण्याची आवश्यकता असल्याचे संशोधकांचे मत आहे.
  • हे संशोधन ‘दी अमेरिकन जर्नल ऑफ क्लिनिकल न्यूट्रिशन’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

इतर बातम्या
कोयना धरणाच्या पोटात होणार आणखी एक धरणकोयनानगर, जि. सातारा ः येथील कोयना धरणाची...
मराठवाड्यातील चार जिल्ह्यांत केवळ १४...औरंगाबाद : संकटांशी दोन हात करून आपली शेती जिवंत...
पुणे जिल्हा परिषदेचा ‘एक पुस्तक' पॅटर्न...पुणे : विद्यार्थ्यांच्या दप्तराचे ओझे कमी...
लातूर, उस्मानाबादमध्ये २० तूर खरेदी...लातूर : लातूर व उस्मानाबाद जिल्ह्यात हमी...
शेती करताना जैवविविधता जोपासणे आवश्यक...नाशिक : वाढत्या लोकसंख्येचा भार कृषी क्षेत्रावरही...
अकोला : तूर विक्रीसाठी ऑनलाइन नोंदणीत...अकोला  ः शासनाकडून हमी भावाने तूर खरेदीसाठी...
खानदेशात रब्बीत अत्यल्प पीक कर्जवाटपजळगाव ः खानदेशात रब्बी हंगामातील पेरण्या जवळपास...
वटवाघळांचा मोर्चा आता द्राक्ष बागांकडेपुणे: वटवाघळांची वस्तीस्थाने आणि अधिवास...
भंडारा : शेतकरी किसान सन्मानच्या...भंडारा ः पंतप्रधान किसान सन्मान योजनेला वर्षभराचा...
कवठेमहांकाळ तालुक्यात पाणीसाठ्यात वाढसांगली  ः कवठेमहांकाळ तालुक्यात ऑक्टोबर...
खानदेशात कांदा लागवड सुरूचजळगाव ः खानदेशात कांदा लागवड सुरूच असून, सुमारे...
सोलापूर जिल्हा बॅंकेकडून ४३ हजार...सोलापूर : महात्मा जोतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती...
सांगोल्यात डाळिंब व्यापाऱ्याला पुन्हा...सांगोला, जि. सोलापूर : सांगोल्यातील एका...
लोकशाहीच्या बळकटीसाठी मतदानाला महत्त्व...नगर : ‘‘भारत हा जगातील सर्वांत मोठी लोकशाही...
विजेबाबतच्या समस्या निकाली काढा : डॉ....बुलडाणा  : विजेच्या बाबत नागरिकांना अनेक...
चाळीसगाव : किसान सन्मानच्या लाभापासून...चाळीसगाव, जि. जळगाव ः शासनाकडून राबविण्यात...
जिल्हा परिषदांचे तलाव मासेमारीसाठी खुले...मुंबई : राज्यातील ग्रामविकास विभागांतर्गत जिल्हा...
खानदेशात तूर नोंदणीला प्रतिसादजळगाव  ः जिल्ह्यात तूर नोंदणीसंबंधी १०...
नागपूर जिल्ह्यात रब्बीच्या क्षेत्रात...नागपूर : मॉन्सूनोत्तर पावसाने खरीप पिकाचे चांगलेच...
मागासवर्गीयांपर्यंत फडणवीस सरकारच्या...मुंबई: राज्यात गत सरकारच्या कार्यकाळात...