agriculture stories in marathi pests on wheat | Page 2 ||| Agrowon

गहू पिकावरील किडींचे वेळीच करा नियंत्रण

डॉ. भय्यासाहेब गायकवाड, डॉ. अजय किनखेडकर, डॉ. हनुमान गरुड
गुरुवार, 14 नोव्हेंबर 2019

गहू पिकांच्या उत्पादनात घट येण्यामध्ये किडींचा प्रादुर्भाव हे एक महत्त्वाचे कारण आहे. खोडकीड, तुडतुडे, मावा या किडींबरोबर वाळवीमुळेही पिकांचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान होते. हे नुकसान टाळण्यासाठी वेळीच उपाययोजना करणे आवश्यक आहे.

गहू पिकांच्या उत्पादनात घट येण्यामध्ये किडींचा प्रादुर्भाव हे एक महत्त्वाचे कारण आहे. खोडकीड, तुडतुडे, मावा या किडींबरोबर वाळवीमुळेही पिकांचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान होते. हे नुकसान टाळण्यासाठी वेळीच उपाययोजना करणे आवश्यक आहे.

१) खोडकिडा :
या किडीचा पतंग तपकिरी किंवा गवती रंगाचा असून, अळी गुलाबी रंगाची असते. अळी अंगाने मऊ असून, डोके काळे असते. या किडीच्या प्रादुर्भावामुळे काडीचा मधला भाग सुकून जातो. अळी खोडात शिरून आतील भागावर उपजीविका करते, त्यामुळे रोपे सुकून जातात. त्यांना ओंब्या येत नाहीत. पीक फुलोऱ्यात असताना प्रादुर्भाव झाल्यास ओंब्यामध्ये दाणे भरत नाहीत. ओंब्या पोचट व पांढऱ्या राहतात.

नियंत्रण :
जमिनीची खोल नांगरट दोन ते तीन कुळवणी करून काडी, कचरा, धसकटे वेचून शेत साफ ठेवावे.
जमिनीच्या उताराला आडव्या सरी पाडून पेरणीसाठी तयारी करावी.
खोडकिडीचा अधिक प्रादुर्भाव होत असलेल्या भागामध्ये उभ्या पिकातील कीडग्रस्त झाडे आठवड्याच्या अंतराने २-३ वेळा मुळासकट उपटून नष्ट करावीत. तसेच, पिकाची कापणी झाल्यावर उपद्रवग्रस्त क्षेत्रातील धसकटे गोळा करून जाळावीत.
रासायनिक नियंत्रण, फवारणी प्रतिलिटर पाणी
सायपरमेथ्रिन (१० ई. सी.) १.१ मि. ली.

२) तुडतुडे
तुडतुडे हे कीटक हिरवट राखाडी रंगाचे, पाचरीच्या आकाराचे असतात. तुडतुडे व त्याची पिले पानातून रस शोषतात. त्यामुळे पाने पिवळी पडून वाळू लागतात. पिकांची वाढ खुंटते.

३) मावा
गव्हावर पिवळसर रंगाचा आणि निळसर हिरव्या रंगाचा अशा दोन प्रकारचे मावा आढळतात. या किडीचे प्रौढ आणि पिले पानातून व कोवळ्या शेंड्यातून रस शोषतात. तसेच, त्यांच्या शरीरातून स्रवणाऱ्या मधासारख्या गोड व चिकट द्रवावर काळी बुरशी वाढते. त्याचाही फटका पीक उत्पादनाला बसतो.

तुडतुडे व मावा किडीच्या नियंत्रणासाठी, फवारणी प्रतिलिटर
डायमिथोएट (३० टक्के प्रवाही) ३ मिली किंवा थायामेथोक्झाम (२५ डब्ल्यूजी) ०.१ ग्रॅम किंवा क्विनॉलफॉस (२५ ई. सी.) ३ मिली.

४) वाळवी किंवा उधई :
या किडीचा प्रादुर्भाव पीकवाढीच्या अवस्थेत दिसून येतो. ही कीड गव्हाच्या रोपाची मुळे खात असल्यामुळे रोपे वाळतात. संपूर्ण झाड मरते.

नियंत्रण : वाळवीच्या बंदोबस्तासाठी बांधावरील वाळवीची वारुळे खणून काढावीत. त्यातील राणीचा नाश करावा. वारुळे नष्ट करून जमीन सपाट केल्यावर मध्यभागी सुमारे ३० सेंमी खोलीचे एक छिंद्र करावे. त्यात क्लोरपायरिफॉस (२० टक्के प्रवाही) १.५ मिली प्रतिलिटर पाणी याप्रमाणे द्रावण वारुळात ओतावे.

डॉ. भय्यासाहेब गायकवाड ९४२०४५९८०८
(विषय विशेषज्ञ कीटकशास्त्रज्ञ, कृषी विज्ञान केंद्र, खामगाव ता. गेवराई जि. बीड.)


इतर ताज्या घडामोडी
बनावट नोटा देऊन फसवणूकीचा प्रकार पुन्हा...सोलापूर ः अवघ्या पाच दिवसांपूर्वीच मोहोळमध्ये एका...
शेतकरी नियोजन (पीक : हरभरा)सध्या पिकाच्या गरजेनुसार पाणी व्यवस्थापन ठेवले...
उन्हाळी भुईमुगातील एकात्मिक कीड...भुईमूग पीक तीनही हंगामांत घेतले जाणारे पीक...
तापमानात वाढ होण्याची शक्यताकमाल तापमान विदर्भात ३.१ अंश सेल्सिअसने, तर कोकण...
सोलापूरच्या 'एक जिल्हा, एक पीक'साठी...सोलापूर : केंद्र पुरस्कृत आत्मनिर्भर भारत...
बाळापुरात आढळले ४१ पक्षी मृतावस्थेतअकोला : जिल्ह्यात बाळापूर तालुक्यातील नकाशी येथे...
सांगलीत पंचेचाळीस लाख क्विंटल साखर...सांगली : जिल्ह्यात यंदा १५ सहकारी व खासगी...
`मृत पक्ष्यांत नाही ‘बर्ड फ्लू’चा...नाशिक : ‘बर्ड फ्लू’च्या पार्श्वभूमीवर जिल्ह्यात...
मुंबईकडे झेपावणार `लाल वादळ’ नाशिक : दिल्ली येथे सुरू असलेल्या शेतकरी...
नाशिक जिल्ह्यात पीककर्जाची प्रतीक्षाचनाशिक : जिल्ह्यात रब्बी हंगामासाठी पीक...
अण्णा आंदोलनाच्या निर्णयावर ठाम नगर : ‘‘अण्णा, तुमचे वय पाहता तुम्ही उपोषण करू...
चंद्रपूर जिल्ह्यात धानाचे रखडले २८...चंद्रपूर ः धानाला हमीभावासोबतच बोनस दिला जात आहे...
गडचिरोलीत अतिवृष्टिग्रस्तांसाठी...गडचिरोली ः जिल्ह्यात जून ते ऑक्‍टोंबर दरम्यान...
बीज बँक चळवळ देशभर व्हावी ः राहीबाई...अकोले, जि. नगर ः पैशाच्या बँका गल्लोगल्ली भेटतील...
विकासाची दारे यशवंतरावांंमुळे खुली :...कोल्हापूर : महाराष्ट्राचा चेहरा मोहरा बदलून...
माहूरच्या कुंडातील पाणी सर्वोत्तमनांदेड ः ‘गोदावरी नदी संसद’ परिवारामार्फत नांदेड...
जगभरातील कृषी तंत्रज्ञान पाहण्याची संधी...माळेगाव, जि. पुणे ः शेतकऱ्यांना जगभरातील कृषी...
ट्रक वाहतूकदारांचे दोन हजार कोटींचे...अमरावती : नवीन कृषी कायदे मागे घेण्यासाठी दिल्लीत...
गोरेवाडा प्राणिसंग्रहालय नामकरणाला विरोधनागपूर ः नागपूर शहरापासून अवघ्या काही मिनिटांच्या...
औरंगाबाद विभागात उसाचे ४७ लाख टन गाळपऔरंगाबाद : येथील प्रादेशिक सहसंचालक (साखर)...