agriculture stories in Marathi Researchers recommend more transparency for gene-edited crops | Agrowon

जनुकीय सुधारित पिकांसाठी अधिक पारदर्शकतेची आवश्यकता

वृत्तसेवा
शुक्रवार, 4 डिसेंबर 2020

जनुकीय सुधारित उत्पादनाच्या बाबतीत पारदर्शकता आणण्याची आवश्यकता उत्तर कॅरोलिना राज्य विद्यापीठातील संशोधकांनी व्यक्त केली.

विविध पिकांमध्ये जनुकीय सुधारित जातींची भर पडत आहे. पशुआहारासाठी पिकविल्या जाणाऱ्या पिकांमध्ये त्यांचा वापर केला जातो. अन्य देशांमध्ये जनभावनेमुळे या घटकांवर बंदी आहे. मात्र, अशा पदार्थांची निर्यात होत असते. अशा वेळी पशुखाद्यासह जनुकीय सुधारित उत्पादनाच्या बाबतीत पारदर्शकता आणण्याची आवश्यकता उत्तर कॅरोलिना राज्य विद्यापीठातील संशोधकांनी व्यक्त केली. त्यासाठी त्यांनी जैवतंत्रज्ञान उद्योग, शासन, शासकीय यंत्रणा आणि अशासकीय संस्था, व्यापारी संस्था, शैक्षणिक संस्था यांनी एकत्र येऊन नियम ठरवण्याची गरज आहे. या एकत्रिकरणातून जनुकीय सुधारित पिके, त्यांची उत्पादने यांची माहिती सर्वांपर्यंत पोचवणे शक्य होईल. उत्तर कॅरोलिना विद्यापीठातील संशोधिका जेनिफर कुझुमा आणि खारा ग्रिएगर यांनी हे धोरण आधारित संशोधन ‘जर्नल सायन्स’ मध्ये प्रकाशित केले आहे. 

   सध्या बाजारपेठेमध्ये जनुकीय सुधारित पिकांचा वापर प्राधान्याने पशुखाद्यासाठी केला जातो. तरी ती विविध प्रकारे खाद्य साखळीमध्ये येत आहेत. उदा. जीएम पिकांचा वापर पशुखाद्यामध्ये केला जात असला तरी हे पशू पुढे मानवी आहारामध्ये येतात. त्याविषयी माहिती देताना कुझुमा म्हणाल्या की ग्राहकांना आपण नेमके काय खातो आहे, हे माहीत असले पाहिजे. ते जे पदार्थ विकत घेत आहेत, त्यामध्ये जनुकीय सुधारित सजीव, पिके, धान्ये आहेत की नाही, हे त्यांना स्पष्ट असले पाहिजे. या साऱ्या कंपन्यांनी लोकांचा विश्वास मिळवला पाहिजे. ही पारदर्शक ठेवण्यासाठी आम्ही एक प्रारूप किंवा प्रमाणिकरण विकसित करू पाहत आहोत. त्यासाठी जगभरातील देशांनी, त्यांच्या विविध शासकीय आणि गैरशासकीय, स्वयंसेवी संस्थांनी एकत्र येण्याची गरज आहे. त्यांचा जैवतंत्रज्ञान उद्योगांमध्ये कार्यरत कंपन्यांची सुसंवाद असला पाहिजे.  त्याला समुदाय चलित आणि जबाबदार शासन (CLEAR-GOV) असे म्हणता येईल. ही यंत्रणा ना नफा तत्त्वावर संशोधन आणि समन्वय यामध्ये काम करणारी अशासकीय पद्धतीची असावी. त्यात विविध प्रकारच्या तज्ज्ञांच्या समावेश अपेक्षित आहे.

सुरक्षेसाठी नियम

  • अमेरिकी कृषी विभागाच्या वतीने जनुकीय अभियांत्रिकीद्वारे विकसित सजीवांसाठी आद्याक्षरानुसार नवा नियम तयार केला आहे. 
  • त्या सिक्युअर (SECURE) शब्दातील शब्द पुढील प्रमाणे ः  शाश्वत (sustainable), पर्यावरणयोग्य (ecological), सातत्यपूर्ण (consistent), नियमित (uniform), जबाबदार (responsible), कार्यक्षम (efficient) 
  • या नियमानुसार बाजारपेठेपूर्वी चाचण्या, माहिती आधारित जोखीम व्यवस्थापन केलेल्या जनुकीय सुधारित पिकांच्या लागवडीला त्यात सूट दिली आहे. अमेरिकेतील ९९ टक्के जैव सुधारित पिके या सुटीमध्ये बसतात.

इतर टेक्नोवन
शून्य मशागतीसह पेरणी यंत्राचा वापरतागाच्या लागवडीसाठी शून्य मशागत तंत्रासह आधुनिक...
शेती व्यवस्थापनामध्ये ड्रोन...पिकाची वाढ,दुष्काळ, रोग, किडींचा प्रादुर्भाव,...
हुमणी भुंगेऱ्यांच्या नियंत्रणासाठी गंध...भारतीय कृषी संशोधन  संस्थेच्या बंगळूर येथील...
तुषार सिंचनाने वाढवले कडधान्य पिकांचे...हमिरपूर येथील कृषी विज्ञान केंद्राने शेतकरी...
मळणी यंत्राची क्षमता, गुणवत्ता...काढणीनंतर पिकांची मळणी केली जाते. मळणीसाठी...
आधुनिक यंत्राद्वारे खूर साळणी झाली सोपीदुधाळ जनावरांमध्ये खूरसाळणीला मोठे महत्त्व आहे....
कोबीवर्गीय पिकांतील कीडनियंत्रणासाठी...बंगळूर येथील भारतीय फळबाग संशोधन संस्थेने...
जमिनीतील बाष्प मोजण्याच्या पद्धतीया पूर्वीच्या लेखांमध्ये वातावरणातील पाण्याचे...
मत्स्य बीजोत्पादनातून पर्यायी...कोवालम गाव (जि. चेंगलपट्टू) येथील गटाने खारवट...
निचरा प्रणाली सुधारण्यासाठी सबसॉयलर,...फळबागांमध्ये कमी अधिक प्रमाणात यांत्रिकीकरणामुळे...
व्हर्जिन कोकोनट ऑइल’ तंत्रज्ञान...गोवा राज्यात भारतीय कृषी संशोधन परिषदेअंतर्गत ‘...
मजुरी, वेळेत बचत करणारी अवजारेकृषी यांत्रिकीकरणामुळे मजूर टंचाईवर मात करणे शक्य...
अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाने शेती करता येईल...पारंपरिक पद्धतीची शेती करताना शेतकरी मेटाकुटीला...
अवघ्या सात हजारांत बनवली स्वयंचलित ठिबक...सोलापूर ः वीजपंपाच्या स्टार्टरला स्वतःच्या...
दोन एकर ‘व्हर्टिकल फार्म’ मध्ये ७२०...सॅनफ्रान्सिस्को येथील प्लेन्टी या कंपनीने...
पाण्यातील प्रतिमाही घेता येतील सहजतेनेस्टॅनफोर्ड येथील अभियंत्यांनी पाण्याबाहेरून...
डाळिंबाचे नवीन अधिक पोषक वाण ः सोलापूर... भारतीय कृषी संशोधन संस्थेच्या राष्ट्रीय डाळिंब...
पीक व्यवस्थापनात स्मार्ट कॅमेऱ्याचा वापरकृषी यंत्रणेमध्ये स्मार्ट कॅमेरा प्रणालीचा विकास...
बहुउद्देशीय टोकण यंत्राने वाचवले...नगर जिल्ह्यातील देवळाली प्रवरा येथील सौरभ कदम व...
शेतीमाल वाळविण्यासाठी सोलर टनेल ड्रायर...भाजीपाला, फळांचे काप वाळविण्यासाठी सौर ऊर्जेचा...