agriculture stories in marathi SOYABEAN PEST MANAGEMENT | Agrowon

सोयाबीनवरील किडींचे नियंत्रण व्यवस्थापन

आर. एस. डवरे, डॉ. आर. एल.काळे
शनिवार, 17 ऑगस्ट 2019

सध्या स्थितीत सोयाबीन पिकावर तुरळक स्वरूपात चक्रभुंगा व उंटअळीचा प्रादुर्भाव आढळून येत आहे. त्याच प्रमाणे काही ठिकाणी तुंबाखूची पाने खाणारी अळीही दिसून येत आहे. या किडीच्या नियंत्रणासाठी त्वरित उपाययोजना कराव्यात.

चक्रभुंगा 

सध्या स्थितीत सोयाबीन पिकावर तुरळक स्वरूपात चक्रभुंगा व उंटअळीचा प्रादुर्भाव आढळून येत आहे. त्याच प्रमाणे काही ठिकाणी तुंबाखूची पाने खाणारी अळीही दिसून येत आहे. या किडीच्या नियंत्रणासाठी त्वरित उपाययोजना कराव्यात.

चक्रभुंगा 

चक्रभुंगा या किडीची मादी पानाच्या देठावर, फांदीवर किंवा मुख्यखोडावर साधारणतः १ ते १.५ सें.मी. अंतरावर एकमेकास समांतर दोन गोल; चक्र काप करून त्यामध्ये अंडी टाकतो. त्यामुळे चक्रकापाचा वरचा भाग सुकतो. अंड्यातून निघालेली अळी पानाचे देठ आणि फांदीतून आत जाते. मुख्यखोडाचा भाग पोखरते. पीक साधारणतः दीड महिन्याचे झाल्यावर चंक्रभुंग्याचा प्रादुर्भाव असलेले झाड वाढत नाही. कीडग्रस्त झाडास कमी शेंगा लागतात. उत्पादनात घट येते. 

  •    या किडीचा प्रादुर्भाव आढळून येतास चक्रकाम तयार केलेली पाने देठापासून काढून टाकावीत. त्यांचा अंडी व अळ्यासहीत नाश करावा. 
  •    आर्थिक नुकसान पातळी ः ५ ते १० टक्के चक्रभुंगा प्रादुर्भावग्रस्त झाडे. 
  •    चक्रभुंग्याचा प्रादुर्भाव आर्थिक नुकसानीपेक्षा अधिक असल्यास फवारणी प्रति लिटर पाणी 
  •    प्रोफेनोफॉस (५० टक्के प्रवाही) २ मिली किंवा 
  •    क्लोरॲण्ट्रानिलीप्रोल (१८.५ टक्के) ०.३ मिली 

उंटअळी 

  • सोयाबीन पिकावरील उंटअळी हिरव्या रंगाची असून चालतांना ती बाक करते. अंड्यातून निघालेल्या उंटअळ्या प्रथम पानाचा हिरवा भाग खरडून खातात, तर मोठ्या अळ्या पानांचा सर्व भाग खातात. 
  •    आर्थिक नुकसान पातळी ः ४ लहान अळ्या प्रति मीटर ओळ. 
  •    आर्थिक नुकसानीची पातळी ओलांडल्यास, फवारणी प्रति लिटर पाणी
  •    प्रोफेनोफॉस (५० टक्के प्रवाही) २ मिली किंवा 
  •    इन्डोक्सीकार्ब (१५.८ टक्के प्रवाही) ०.६६ मिली 

तंबाखूची पाने खाणारी अळी 

तंबाखूची पाने खाणारी अळी ही बहूभक्षी कीड असून, ऑगस्ट महिन्यात सोयाबीन पिकावर मुख्यत्वे या किडीचा प्रादुर्भाव आढळतो. या किडीची अळी मळकट हिरव्या रंगाची असून तिच्या शरीरावर पिवळसर नारंगी रेषा आणि काळे ठिपके असतात. पुर्ण वाढलेली अळी ३०-४० मि.मी.लांब असते. मादी पतंग पुंजक्याने पानावर अंडी घालतो. अंड्यातून निघालेल्या अळ्या सामूहिकपणे पानाचा हिरवा पदार्थ खातात. पाने जाळीदार दिसत असल्याने या किडीचा प्रादुर्भाव दूर अंतरावरून ओळखता येतो. तृतीय अवस्थेपासून अळ्या अलग अलग होऊन सोयाबीनचे पाने खातात. तीव्र प्रादुर्भावात झाडाला पाने राहत नाहीत. 

उपाययोजना ः 

  •    सर्व प्रथम तंबाखूच्या पाने खाणाऱ्या अळीच्या अंडीपुंज पानांसह तोडून रॉकेलमध्ये टाकावेत. 
  •    प्रथम व द्वितीय अवस्थेतील एकाच पानावरील अळ्याचा पुंजका पानांसह तोडून रॉकेलमध्ये टाकून नाश करावा.
  •    नियंत्रणाकरिता स्पोडोल्युर या ल्युरसह एकरी २ ते ३ कामगंध सापळे सोयाबीन पीक ३५ ते ४० दिवसांचे झाल्यावर लावावे.
  •    सुरवातीच्या अवस्थेत ५ टक्के निंबोळी अर्काची फवारणी करावी.
  •    आर्थिक नुकसान पातळी ः पीक फुलावर येण्यापूर्वी ३ ते ४ लहान अळ्या प्रतिमीटर ओळीत. 
  •    आर्थिक नुकसान पातळी ओलांडल्यानंतर, फवारणी प्रति लिटर
  •    इन्डोक्सीकार्ब (१५.८ एस.सी.) ०.६६ मि.मी. किंवा 
  •    स्पिनेटोरम (११.७ एस.सी.) ०.९ मि.ली.

 : डॉ. आर. एल. काळे, ७३५०२०५७४६,
(कृषी विज्ञान केंद्र, वाशीम)


इतर ताज्या घडामोडी
पोषण आहारात ‘महानंद’ टेट्रापॅक दुधाचा...मुंबई : महानंद दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थांचा...
बुलडाण्यात जिल्हाधिकारी चंद्रा यांनी...बुलडाणा  ः कृषी विभागामार्फत जिल्ह्यात...
आंबा, काजू क्लस्टरसाठी रत्नागिरी,...रत्नागिरी : विविध देशांमधील आंबा, काजूची निर्यात...
बदलत्या हवामानाचा गव्हाला फटकाअमळनेर, जि. जळगाव  : तालुक्‍यात गहू पिकाची...
भंडारा जिल्ह्यात धान विक्रीचे १११...भंडारा  ः शासनाने हमीभावात बोनसच्या...
लाल कंधारी, देवणी गोवंश संवर्धनासाठी...परभणी  ः मराठवाडा विभागातील लाल कंधारी आणि...
गोंदिया जिल्ह्यात भरडाईच्या...गोंदिया  ः भरडाईसाठी धानाची उचल होण्याची गती...
आटपाडी तालुक्यात बंद साखर कारखान्यांचा...खरसुंडी, जि. सांगली : टेंभू योजनेच्या खात्रीशीर...
सेवा हमी कायदा नागरिकांपर्यंत पोचवून...नाशिक  : सेवा हा प्रत्येक नागरिकाचा अधिकार...
ओबीसींची स्वतंत्र जनगणना व्हावीमुंबई  ः ओबीसींची स्वतंत्र जनगणना व्हावी ही...
नांदेड जिल्ह्यात उन्हाळी भुईमुगाची...नांदेड : यंदा उन्हाळी हंगामात जिल्ह्यात गुरुवार (...
केंद्राच्या योजनांची अंमलबजावणी करा :...हिंगोली : ‘‘केंद्र शासन पुरस्कृत योजनांचा लाभ...
पुणे जिल्ह्यात एक लाख ४० हजार...पुणे ः महात्मा जोतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्‍ती...
कांदा व्यापारातील सरकारी हस्तक्षेप...नगर  : ‘‘केंद्रीय अन्न व नागरी...
नगर जिल्ह्यात जनावरांचा उपचार चार...नगर ः नगर जिल्ह्यातील पशुवैद्यकीय रुग्णालयात आता...
अकोला कृषी विदयापीठाने नियम डावलून...नागपूर : अकोला येथील डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी...
रेशन दुकानातून अंडी, चिकन देण्याला...पुणे ः मांसाहारातूनच विषाणूजन्य रोगांचा फैलाव होत...
अफार्मतर्फे ‘ग्रामीण विकासात स्वयंसेवी...पुणे  : अॅक्शन फॉर अॅग्रीकल्चर रिन्युअल इन...
सोलापूर जिल्हा दूध संघाची ‘नोटीस रद्द...सोलापूर  : जिल्हा सहकारी दूध उत्पादक व...
कृषी उद्योजकांच्या अनुभवांनी भारावले...बोंडले, जि. सोलापूर : उद्योजक होताना आलेल्या...