agriculture stories in marathi SOYABEAN PEST MANAGEMENT | Agrowon

सोयाबीनवरील किडींचे नियंत्रण व्यवस्थापन
आर. एस. डवरे, डॉ. आर. एल.काळे
शनिवार, 17 ऑगस्ट 2019

सध्या स्थितीत सोयाबीन पिकावर तुरळक स्वरूपात चक्रभुंगा व उंटअळीचा प्रादुर्भाव आढळून येत आहे. त्याच प्रमाणे काही ठिकाणी तुंबाखूची पाने खाणारी अळीही दिसून येत आहे. या किडीच्या नियंत्रणासाठी त्वरित उपाययोजना कराव्यात.

चक्रभुंगा 

सध्या स्थितीत सोयाबीन पिकावर तुरळक स्वरूपात चक्रभुंगा व उंटअळीचा प्रादुर्भाव आढळून येत आहे. त्याच प्रमाणे काही ठिकाणी तुंबाखूची पाने खाणारी अळीही दिसून येत आहे. या किडीच्या नियंत्रणासाठी त्वरित उपाययोजना कराव्यात.

चक्रभुंगा 

चक्रभुंगा या किडीची मादी पानाच्या देठावर, फांदीवर किंवा मुख्यखोडावर साधारणतः १ ते १.५ सें.मी. अंतरावर एकमेकास समांतर दोन गोल; चक्र काप करून त्यामध्ये अंडी टाकतो. त्यामुळे चक्रकापाचा वरचा भाग सुकतो. अंड्यातून निघालेली अळी पानाचे देठ आणि फांदीतून आत जाते. मुख्यखोडाचा भाग पोखरते. पीक साधारणतः दीड महिन्याचे झाल्यावर चंक्रभुंग्याचा प्रादुर्भाव असलेले झाड वाढत नाही. कीडग्रस्त झाडास कमी शेंगा लागतात. उत्पादनात घट येते. 

  •    या किडीचा प्रादुर्भाव आढळून येतास चक्रकाम तयार केलेली पाने देठापासून काढून टाकावीत. त्यांचा अंडी व अळ्यासहीत नाश करावा. 
  •    आर्थिक नुकसान पातळी ः ५ ते १० टक्के चक्रभुंगा प्रादुर्भावग्रस्त झाडे. 
  •    चक्रभुंग्याचा प्रादुर्भाव आर्थिक नुकसानीपेक्षा अधिक असल्यास फवारणी प्रति लिटर पाणी 
  •    प्रोफेनोफॉस (५० टक्के प्रवाही) २ मिली किंवा 
  •    क्लोरॲण्ट्रानिलीप्रोल (१८.५ टक्के) ०.३ मिली 

उंटअळी 

  • सोयाबीन पिकावरील उंटअळी हिरव्या रंगाची असून चालतांना ती बाक करते. अंड्यातून निघालेल्या उंटअळ्या प्रथम पानाचा हिरवा भाग खरडून खातात, तर मोठ्या अळ्या पानांचा सर्व भाग खातात. 
  •    आर्थिक नुकसान पातळी ः ४ लहान अळ्या प्रति मीटर ओळ. 
  •    आर्थिक नुकसानीची पातळी ओलांडल्यास, फवारणी प्रति लिटर पाणी
  •    प्रोफेनोफॉस (५० टक्के प्रवाही) २ मिली किंवा 
  •    इन्डोक्सीकार्ब (१५.८ टक्के प्रवाही) ०.६६ मिली 

तंबाखूची पाने खाणारी अळी 

तंबाखूची पाने खाणारी अळी ही बहूभक्षी कीड असून, ऑगस्ट महिन्यात सोयाबीन पिकावर मुख्यत्वे या किडीचा प्रादुर्भाव आढळतो. या किडीची अळी मळकट हिरव्या रंगाची असून तिच्या शरीरावर पिवळसर नारंगी रेषा आणि काळे ठिपके असतात. पुर्ण वाढलेली अळी ३०-४० मि.मी.लांब असते. मादी पतंग पुंजक्याने पानावर अंडी घालतो. अंड्यातून निघालेल्या अळ्या सामूहिकपणे पानाचा हिरवा पदार्थ खातात. पाने जाळीदार दिसत असल्याने या किडीचा प्रादुर्भाव दूर अंतरावरून ओळखता येतो. तृतीय अवस्थेपासून अळ्या अलग अलग होऊन सोयाबीनचे पाने खातात. तीव्र प्रादुर्भावात झाडाला पाने राहत नाहीत. 

उपाययोजना ः 

  •    सर्व प्रथम तंबाखूच्या पाने खाणाऱ्या अळीच्या अंडीपुंज पानांसह तोडून रॉकेलमध्ये टाकावेत. 
  •    प्रथम व द्वितीय अवस्थेतील एकाच पानावरील अळ्याचा पुंजका पानांसह तोडून रॉकेलमध्ये टाकून नाश करावा.
  •    नियंत्रणाकरिता स्पोडोल्युर या ल्युरसह एकरी २ ते ३ कामगंध सापळे सोयाबीन पीक ३५ ते ४० दिवसांचे झाल्यावर लावावे.
  •    सुरवातीच्या अवस्थेत ५ टक्के निंबोळी अर्काची फवारणी करावी.
  •    आर्थिक नुकसान पातळी ः पीक फुलावर येण्यापूर्वी ३ ते ४ लहान अळ्या प्रतिमीटर ओळीत. 
  •    आर्थिक नुकसान पातळी ओलांडल्यानंतर, फवारणी प्रति लिटर
  •    इन्डोक्सीकार्ब (१५.८ एस.सी.) ०.६६ मि.मी. किंवा 
  •    स्पिनेटोरम (११.७ एस.सी.) ०.९ मि.ली.

 : डॉ. आर. एल. काळे, ७३५०२०५७४६,
(कृषी विज्ञान केंद्र, वाशीम)

इतर ताज्या घडामोडी
मराठवाड्यातील ३७१ मंडळांमध्ये पाऊसऔरंगाबाद/ परभणी ः मराठवाड्यातील आठ जिल्ह्यांतील...
पुणे जिल्ह्यात संततधार पाऊसपुणे : पुणे जिल्ह्यात सर्वदूर शनिवारपासून (ता. १९...
पावसामुळे भात उत्पादक धास्तावलेपुणे : दोन ते तीन दिवसांपासून पावसाने पुन्हा...
नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत ५...नांदेड : विधानसभा निवडणुकीसाठी नांदेड, परभणी,...
बुलडाणा जिल्ह्यात २० लाख ३९ हजार मतदार...बुलडाणा : जिल्ह्यात बुलडाणा, चिखली, मलकापूर,...
वाशीम जिल्ह्यात विधानसभेसाठी आज मतदानवाशीम : विधानसभा सार्वत्रिक निवडणुकीसाठी सोमवारी...
रत्नागिरी जिल्ह्यातील पावसामुळे भातशेती...रत्नागिरी ः गेली चार ते पाच दिवस जिल्ह्यात...
सोयाबीन भिजल्याने वाढल्या अडचणीअमरावती ः शेतात सोंगून ठेवलेले सोयाबीन दोन...
नगर : दोन दिवसांपासून जिल्हाभरात...नगर ः नगर जिल्ह्यामध्ये गेल्या दोन दिवसांपासून...
सातारा जिल्ह्यात सर्वत्र दमदार पाऊससातारा : जिल्ह्यात सलग दुसऱ्या दिवशी वादळी...
पावसाने कऱ्हाड-पाटणच्या शेतकऱ्यांचा...कऱ्हाड, जि. सातारा ः मुसळधार पावसाने कऱ्हाड-पाटण...
सुप्रसिद्ध पैलवान दादू चौगुले यांचे निधनकोल्हापूर : हिंदकेसरी, रुस्तुम ए हिंद, महाराष्ट्र...
उजनी धरणातून भीमा नदीत पुन्हा ३० हजार...सोलापूर  ः पुणे जिल्ह्यात पावसाने पुन्हा...
राजापूर, रत्नागिरी, संगमेश्‍वर...रत्नागिरी  ः राजापूर, रत्नागिरीसह संगमेश्‍वर...
कापूस उत्पादकता वाढीसाठी शासनाने...अकोला : महाराष्ट्रात कापूस लागवड क्षेत्र...
पुणे जिल्हयात हलक्या ते मध्यम पावसाची...पुणे : गेल्या दोन दिवसांपासून पावसासाठी पोषक...
मंगळ, चंद्रसदृश मातीमध्ये पिकांचे...नासा या अमेरिकन अवकाश संशोधन संस्थेने चंद्र आणि...
पुणे जिल्ह्यात तीन लाख हेक्टरवर रब्बी...पुणे : मॉन्सूनच्या अंतिम टप्प्यातील पावसाने...
नगर जिल्हा परिषदेमध्ये दूरध्वनीवरील...नगर  : पाणी येत नाही. शिक्षक शाळेत उशिरा...
विधानसभा निवडणुकीसाठी प्रचारतोफा...मुंबई : चौदाव्या विधानसभा निवडणुकीसाठी उमेदवारी...