agriculture story in marathi, Agrovision- the farmer organisation of Jalna Dist. now has etablished marketing channel through office network & brand name. | Agrowon

उत्पादनाबरोबरच उभारले विक्री व्यवस्थेचे व्यासपीठ

संतोष मुंढे
शनिवार, 26 ऑक्टोबर 2019

गटशेतीचा गाडा ओढताना शेतकऱ्यांना उत्पादित मालाच्या विक्रीची व्यवस्था सक्षम नसणे ही प्रमुख अडचण आली. ब्रॅंडच्या माध्यमातून विक्री व्यवस्था उभी केल्यास मालाला उचित दर व उत्पन्न वाढू शकते याची खात्री स्व:अनुभवातून आली. आता ॲग्रोव्हिजन गटशेतीसंघांतर्गत सर्व शेतकऱ्यांचा माल एकाच ब्रॅंडने विकण्यात येत आहे.
-संजय मोरे पाटील
अध्यक्ष, ॲग्रोव्हिजन गटशेतीसंघ
संपर्क- ९४२२३७८५९३

जालना जिल्ह्यातील ‘ॲग्रोव्हिजन’ या शेतकऱ्यांच्या संघानं गटशेती केलीच. मात्र, केवळ उत्पादनापुरते मर्यादित न राहता प्रक्रिया, ग्रेडिंग, पॅकिंग, विक्री, रोपवाटिका, यांत्रिकीकरण, तंत्रज्ञान आदींच्या माध्यमातून कक्षा रुंदावल्या. मासिक चर्चासत्रे, व्हॉट्‌स ग्रुप आदींमधून त्यास विस्ताराचे रूप दिले.
जवळपास बारा जिल्ह्यांतील साडेसहाशेवर शेतकऱ्यांसोबत नाळ जोडली. आता तर औरंगाबादसारख्या शहरात विभागीय कार्यालय उघडून विक्री व्यवस्था मजबूत करताना व्यावसायिक शेतीचेही पाऊल पुढे टाकले आहे.

 
ॲग्रोव्हीजन गटशेती संघाची मुहूर्तमेढ रोवणारे संजय दमोतराव मोरे- पाटील मूळचे जालना जिल्ह्यातील जाफ्राबाद तालुक्‍यातील नळविहिरा येथील शेतकरी. वडिलोपार्जित ३६ एकर शेती. त्यातील सात एकर वगळता संपूर्ण कोरडवाहू. गटशेती करण्यासाठी पुढाकार घेऊन २००३ पासून त्यांनी काम सुरू केले. दोन वर्षांनी २४ शेतकऱ्यांना सोबत घेऊन २००५ मध्ये ‘ॲग्रोव्हिजन’ गटशेती संघाची अधिकृत स्थापना केली. शेतकरी जोडत गेले. एकमेकांत चर्चा, ज्ञान यांची देवाणघेवाण होत गेली. मग संघासोबत मराठवाड्यातील आठही जिल्ह्यांतील तसेच बुलडाणा, सोलापूर, नाशिक, पालघर आदी जिल्ह्यांतील जवळपास २२ गावांतील साडेसहाशे शेतकरी प्रत्यक्ष जोडले गेले. सीताफळ, आंबा, डाळिंब, आवळा तसेच कपाशी, तूर, उडीद, मूग, सोयाबीन, रब्बी ज्वारी, गहू, हरभरा, कांदा, मिरची आदी विविध पिके घेणाऱ्या शेतकऱ्यांचा गटात समावेश राहिला.

मासिक चर्चासत्रातून संवाद
प्रत्येक महिन्याच्या नऊ तारखेला ॲग्रोव्हिजन गटशेतीसंघाचे चर्चासत्र आयोजित केले जाते. त्यामध्ये शिवार फेरी, गटचर्चा, अहवाल वाचन होते. केवळ अनुदानापुरती शेती मर्यादित न राहता व्यावसायिक दृष्टिकोन तयार करण्याचा प्रयत्न गटाच्या माध्यमातून केला जातो. शिवाय तंत्रज्ञान व यांत्रिकीकरणाची शेतीला जोड देण्याविषयी तसेच विक्री व्यवस्था आदींविषयीही मार्गदर्शन केलं जातं.

गटशेतीचं पुढच पाऊल
संघाचे संजय मोरे-पाटील यांनी गटशेतीअंतर्गत शेतमाल विक्रीची सोय होण्यासाठी आपल्या नळविहिरा गावाच्या नावावर स्वतःचा "नल" हा ब्रॅंड तयार केला. प्रत्येक फळासाठी या ब्रॅंडनेमचा वापर करून
विक्रीसाठी चार रंगी बॉक्‍स पॅकिंग तयार करून घेतले. विक्री प्रतिनिधींसाठी ड्रेसकोड तयार केला. सुरवात स्वत:च्या माल विक्रीच्या माध्यमातून करताना कमाल शंभर किमी परिसरातील विक्री ठिकाणे व त्यांच्या वेळा निश्‍चित केल्या. त्यासाठी स्वतंत्र वाहन ठेवले. ते योग्य प्रकारे सजविण्यात आले. ध्वनीक्षेपकाचा वापर करून शेतमालाचे मार्केटिंग केले. संपूर्ण सेंद्रिय पध्दतीनेच मालाचे उत्पादन होत असल्याने तसाही प्रचार केला. नैसर्गिकरित्या झाडांवरच पिकलेल्या फळांच्या वीट चवीनं ग्राहकांना भुरळ घातली. त्यांचा मोठा प्रतिसाद मिळू लागला. गुणवत्ता व प्रामाणिकपणाच्या बळावर हा विश्वास वाढत गेला. आता या ब्रॅंडचा वापर गटशेतीतील अन्य शेतकऱ्यांना मिळू लागला आहे.

उभारलं गटशेतीचं कार्यालय
आपल्या पाटील कृषी फार्मवरील उत्पादित आंबा, डाळिंब, सीताफळ आदी फळपिकांच्या थेट विक्रीतून आलेल्या यशस्वी अनुभवामुळे मोरे यांचा आत्मविश्‍वास वाढला. या धाडसातूनच त्यांनी औरंगाबाद येथे गटशेतीचं विभागीय कार्यालय सात जून, २०१८ मध्ये सुरू केलं. जवळपास डिसेंबरपर्यंत शेतकरी, ग्राहक तसेच मालाच्या विक्रीला मिळणारा प्रतिसाद अनुभवला. त्याचेही उत्साहवर्धक परिणाम दिसू लागल्यानंतरच पुढील काही कालावधीतच म्हणजे सहा डिसेंबर रोजी विभागीय कार्यालयाचे उद्‌घाटन केले. या वेळी शेतकऱ्यांसह कृषी विभागाचे अधिकारी व मान्यवर देखील उपस्थित होते.

गटाचे पाऊल पडले पुढे- (ठळक वैशिष्ट्ये)

  • एक हजारांवर शेतकऱ्यांनी दिली कार्यालयाला भेट
  • यंदा वीस शेतकऱ्यांच्या शेतमालाला मिळणार संघाचे ब्रॅंडनेम
  • भेट देणाऱ्या प्रत्येक शेतकऱ्याला होते इत्यंभूत मार्गदर्शन
  • विक्री व्यवस्थापनाचे धडे देण्यावर भर
  • फळपीक व इतर पीकविम्यासाठी आवश्‍यक माहितीचे (डाटा) होते संकलन
  • विमा कंपनीला शेतकऱ्यांच्या गरजेनुसार पुरविली जाते माहिती
  • शासनाच्या विविध कृषीविषयक योजनांचीही उपलब्ध होते माहिती
  • विक्री व्यवस्थापनासाठी २५ शेतकऱ्यांमागे एक स्टॉल उभारणीचे नियोजन

हजारो शेतकरी जोडण्याचा संकल्प

ॲग्रोव्हिजन गटशेती संघाने किमान एक हजार शेतकरी आपल्याशी जोडून घेण्याचा संकल्प केला आहे. त्यासाठी २५ सदस्य असलेले किमान ४० शेतकरी गट जोडण्याचे काम केले जाणार आहे. त्यातून ५० टक्के गट जोडण्यात यश आले आहे. अशा शेतकऱ्यांच्या माध्यमातून कृषीविस्तार व किमान दहा हजार शेतकऱ्यांपर्यंत व्यावसायिक शेतीचे महत्त्व अधोरेखित करण्याचे काम संघाच्या माध्यमातून केले जात आहे.

 


फोटो गॅलरी

इतर अॅग्रो विशेष
निर्यातवृद्धीचे शुभसंकेतपावसाळ्यानंतरही सातत्याचे ढगाळ हवामान आणि...
फळांचा राजा संकटाच्या फेऱ्यातमागील नोव्हेंबर महिन्यात झालेल्या अतिवृष्टीचा...
पूर्णा येथे रेशीम कोषास प्रतिकिलोस ५१५...परभणी : पूर्णा (जि. परभणी) येथील रेशीम कोष...
सांगली जिल्ह्यातून डाळिंब निर्यातीसाठी...सांगली ः जिल्ह्यातून गतवर्षी ८०० टन डाळिंबाची...
‘व्हीएसआय’ची आंतरराष्ट्रीय साखर परिषद...पुणे: वसंतदादा साखर संस्थेच्या वतीने आयोजित...
धोरणात्मक निर्णय, सिंचनाच्या सुविधेमुळे...नवी दिल्ली: धोरणात्मक निर्णय आणि पुढाकार;...
इथेनॉल प्रकल्पासाठी ३६ कारखान्यांनाच...नवी दिल्ली: पेट्रोलमध्ये १० टक्के इथेनॉल...
मोहाडीची मिरची निघाली दुबईलाभंडारा ः शेतकरी उत्पादक कंपनीच्या पुढाकारातून...
खाद्यतेल आयात शुल्क घटविण्याचा प्रस्ताव...पुणे : काही दिवसांपूर्वी केंद्र सरकार खाद्यतेल...
‘माफसू’ला मिळाले `केव्हीके`नागपूर ः पशू व मत्स्य विज्ञानाचा प्रसार प्रचार...
गोंदिया, नागपूर, वर्धा येथे पावसाची...पुणे: राज्यात पावसाला पोषक हवामान होत आहे....
फेब्रुवारीअखेरपासून कर्जमाफीची रक्कम...पुणे : महात्मा फुले कर्जमाफी योजनेत दोन...
`व्हिएसआय`च्या ऊस प्रक्षेत्रांना दोन...पुणे : वसंतदादा शुगर इन्स्टिट्यूटच्या (व्हीएसआय)...
सौर पंप तंत्राद्वारे फुलतेय तेवीस...डोर्ले (ता. जि. रत्नागिरी) येथील अजय तेंडूलकर...
व्यवसाय स्वातंत्र्यावर गदा नकोचशेतकरीविरोधी कायदे रद्द करण्याबाबतची एक चळवळ...
क्रयशक्ती वाढविणारा हवा अर्थसंकल्पकेंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामण १ फेब्रुवारी...
कमी फॅटचे दुध पिल्यास म्हतारपण कमी होतं...कमी फॅट(मेद)युक्त दुधाचा आहारामध्ये वापर केल्यास...
विदर्भ, कोकणात आज हलक्या पावसाचा अंदाज पुणे : उत्तरेकडील थंड वाऱ्यांअभावी राज्यात थंडी...
नाशिक जिल्ह्यातील द्राक्ष निर्यातीत ५७...नाशिक : राज्यातून होणाऱ्या द्राक्ष निर्यातीत...
दूध उत्पादक महत्त्वाचा दुवा: हरिभाऊ...औरंगाबाद : जिल्हा दूध संघाच्या एकूणच...