agriculture story in marathi, agrowon, sugarcane seed nursery ,kashil, satara | Agrowon

दर्जेदार ऊसबेण्याची केली निर्मिती 
विकास जाधव
बुधवार, 20 मार्च 2019

काशीळ (ता. जि. सातारा) येथील उच्चशिक्षित व प्रगतशील शेतकरी भरत माने हे प्रगतशील शेतकरी आहेत. काही वर्षांपासून दोन ते तीन एकरांत उसाचा बेणेमळा तयार करण्यात सातत्य ठेवत दर्जेदार बेणे शेतकऱ्यांना पुरवण्यामध्ये त्यांनी स्वतःची ओळख तयार केली आहे. 
 

काशीळ (ता. जि. सातारा) येथील उच्चशिक्षित व प्रगतशील शेतकरी भरत माने हे प्रगतशील शेतकरी आहेत. काही वर्षांपासून दोन ते तीन एकरांत उसाचा बेणेमळा तयार करण्यात सातत्य ठेवत दर्जेदार बेणे शेतकऱ्यांना पुरवण्यामध्ये त्यांनी स्वतःची ओळख तयार केली आहे. 
 
सातारा जिल्ह्यातील काशीळ हे पुणे बंगळूर राष्ट्रीय महामार्गावरील सुमारे सात हजार लोकसंख्येचे गाव. गावात कृष्णा व उरमोडी नद्याचा संगम असून त्याखाली कोल्हापूर पद्धतीचा बंधारा आहे. साहजिकच गावास मुबलक प्रमाणात पाणी उपलब्ध असल्याने बहुतांशी शेती बागायत आहे. यामध्ये सर्वाधिक ऊस, आले, सोयाबीन पिके केली जातात. गावातील भरत तुकाराम माने ‘बीएस्सी’ (इलेक्ट्रॅानिक्स) असलेले प्रगतशील शेतकरी. शिक्षणानंतर त्यांनी काही काळ मुंबई येथे नोकरी केली. त्यानंतर माजी मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण यांच्याकडे पंतप्रधान कार्यालय तसेच मुख्यमंत्री कार्यालयात सहायक खासगी सचिव म्हणूनही जबाबदारी पाहिली. घरच्या शेतीत नवनवे काही करावे अशी प्रचंड आवड होती. पण नोकरी सुरू असल्याने त्याकडे पूर्णवेळ देणे शक्य व्हायचे नाही. पण शेतीची नाळ मात्र कायम ठेवली होती. 

ऊस बेणे मळ्याची सुरवात 
माने कुटुंबाची सुमारे २५ एकर शेती वेगवेगळ्या ठिकाणी आहे. त्यात सुमारे १५ एकर ऊस वेगवेगळ्या हंगामात असतो. मात्र मुख्य हंगाम आडसाली हाच असतो. परिसरात उसाचे क्षेत्र मोठे आहे. त्यामुळे ऊस उत्पादकांची गरज भरत आणि मोठे बंधू अंकुश यांनी लक्षात घेतली. सन १९९६ च्या सुमारास परिसरातील साखर कारखान्याच्या माध्यमातून ऊस बेणे मळ्याचा प्रयोग केला. त्या वेळी बेणेविक्रीतून चांगले उत्पन्न मिळाल्याचेही त्यांच्या लक्षात आले होते. या काळात बेणे विक्री शक्यतो कारखान्यांच्या माध्यमातून केली जात होती. मध्यंतरी माने कुटुंब सोयाबीन, भात, गहू आदींच्या बीजोत्पादनाकडे वळले. त्यात ते यशस्वीही झाले. पण काही तांत्रिक कारणांमुळे त्यात पुढे अडचणी येऊ लागल्या. मग पुन्हा २००९ नंतर ऊसबेणे तयार करण्यावरच भर दिला. त्यात आजतागायत म्हणजे सुमारे ९ ते १० वर्षे सातत्य टिकवले आहे. 

प्रयोगशीलता जपली 
शेतकऱ्यांना दर्जेदार बियाणे कसे देता येईल यासाठी माने विविध ठिकाणी जाऊन अभ्यास करतात. 
यात वसंतदादा शुगर इन्स्टिट्यूट, ऊस संशोधन केंद्र, पाडेगाव, उरुळीकांचन परिसरातील तंत्रशुद्ध बियाणे करणारे शेतकरी, सह्याद्री, अजिंक्यतारा, किसनवीर या कारखान्यांच्या ऊस विकास विभागांच्या भेटींचा समावेश आहे. 

बेणेमळानिर्मिती- ठळक बाबी 

  • शेतकऱ्यांची विविध लागवड हंगामांची गरज लक्षात घेऊन बेणेमळानिर्मिती 
  • मुख्य वाण को-८६०३२. त्याचबरोबर १०००१, फुले २६५ आदींचाही समावेश 
  • बेणेमळा घेण्यापूर्वी दोन महिने अाधी शेणखत, लेंडीखताचा वापर 
  • बेणे निरोगी असावे यासाठी रासायनिक बीजप्रक्रिया 
  • शिफारशीनुसार रासायनिक खतांचे व अन्य व्यवस्थापन 

अर्थशास्त्र 
साधारण ८ ते १० महिने बेणेमळा असतो. यात एकरी उत्पादन खर्च ७० हजार रुपयांपर्यंत होतो. 
एक एकर क्षेत्रातून को ८६०३२ वाणाच्या लागवडीयोग्य १७०० ते १७५० मोळ्या (प्रती २० उसाच्या) मिळतात. प्रती मोळी २०० ते २२० रुपये याप्रमाणे विक्री होते. खर्च वजा जाता एकरी सुमारे दोन लाख रुपयांचे उत्पन्न हाती येते. परिसरातील अनेक ऊस उत्पादक त्यांच्याकडून बेणे घेऊन जातात. 

  • माने यांच्या शेतीची वैशिष्ट्ये 
  • कारखान्याला जाणाऱ्या आडसाली उसाचे एकरी ९० ते १०० टनांपर्यंत उत्पादन 
  • शेतीकामाच्या सर्व नोंदी संगणकीकृत 
  • शेणखत, लेंडीखत, कंपोस्ट तसेच हिरवळीच्या खतांचा अधिकाधिक वापर 
  • ॲग्रोवन, कृषी संदर्भातील असलेली पुस्तके, मोबाईल ॲप आदींच्या माध्यमातून तसेच प्रयोगशील शेतकऱ्यांच्या शेतीस भेटी देऊन सातत्याने नवनवीन माहिती घेण्यावर भर 
  • शेतीत पुतण्या वैभव, लहान बंधू व उपजिल्हाधिकारी संदीप माने यांचे मोलाचे सहकार्य 
  • सुमारे २५ गुंठ्यात वृक्षलागवड, चिकूची ३२ झाडे, केशर आंबा व बाणावली नारळ लागवड 

संपर्क- भरत माने- ९६०४९५९९५९, ७७४१०७५७५० 
 

फोटो गॅलरी

इतर अॅग्रो विशेष
नाशिक जिल्ह्यात पावसाचा टोमॅटो पिकाला...नाशिक: जिल्ह्यात मागील दोन आठवड्यांत झालेल्या...
झोपडीचा आधार बांबू पोचला सातासमुद्रापारवेलतूर, जि. नागपूरः गरिबांच्या झोपडीचा आधार...
देशाच्या उत्तर-मध्य बहुतांश भागातून...पुणे : नैर्ऋत्य मोसमी वारे (मॉन्सून) मजल-दरमजल...
रब्बीसाठी अनुदानित हरभरा बियाणे उपलब्धपुणे: राज्यात गेल्या रब्बी हंगामात अनुदानित हरभरा...
बुधवारपासून पावसाची शक्यतापुणे: देशातून मॉन्सूनचा परतीचा प्रवास वेगाने सुरू...
पावासामुळे खरीप पिके, भाजीपाल्यासह...पुणे : राज्यात ऑक्टोबर महिन्यात झालेल्या वादळी...
कलम ३७० पुन्हा आणून दाखवा : नरेंद्र मोदीजळगाव  : हिंमत असेल तर, जम्मू-काश्मीरबाबत...
पीक बदलातून दिली नवी दिशाशिरपूर जैन (ता. मालेगाव, जि. वाशीम) येथील...
अमेरिकेतील भातशेतीची शिवारफेरीअमेरिकेतील कॅलिफोर्निया राज्यामध्ये सॅक्रामेंटो...
परतीचा प्रवास वेगाने; मध्य, पूर्व...पुणे : नैर्ऋत्य मोसमी वाऱ्यांचा (मॉन्सून)...
सातारा : उसावर अमेरिकन लष्करी अळीचा...सातारा : जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांच्या अडचणीत...
राज्यात हलक्या पावसाचा अंदाजपुणे : ऑक्टोबर महिन्याच्या सुरुवातीपासून पडणाऱ्या...
राष्ट्रीय संस्थांमध्ये कृषी...दापोली, जि. रत्नागिरी : राष्ट्रीय कृषी...
...हे खूपच संतापजनक आहे : राजू शेट्टीसध्या शेतकऱ्याला भाकरीची गरज आहे, त्याच्या पुढे...
कृषी शिक्षणव्यवस्थेला हवी दिशादेशातील सर्वांत जास्त कृषी विद्यापीठे आणि कृषी...
कर्जबाजारी शेतकऱ्यांचा सातबारा कोरा...मुंबई : मधुमेहासारख्या २०० चाचण्या १ रुपयात...
जैवविविधतेचा ऱ्हास करणारा प्रकल्प नकोचनियोजित नवमहाबळेश्वर गिरिस्थान प्रकल्पाचं क्षेत्र...
पाण्याचा ताळेबंद गरजेचाच नगर जिल्ह्यातील हिवरे बाजार या गावाने यंदाच्या...
साखर कारखान्यांपुढे प्रक्रिया...कोल्हापूर : दोन महिन्यांपूर्वी आलेल्या महापुराचे...
सत्ताधाऱ्यांच्या भूलथापांना बळी पडू नका...मुंबई: लोकांच्या मनातला सरकारविरोधी राग...