agriculture story in marathi, Arote family has raised their income through floriculture. | Agrowon

फुलशेतीतून सुखाचा बहर

शांताराम काळे
शनिवार, 10 एप्रिल 2021

जिद्द, चिकाटी, मेहनत, ज्ञान व व्यावसायिक वृत्तीतून मेहंदुरी (ता. अकोले, जि. नगर) येथील विकास आरोटे यांनी आपल्या सव्वापाच एकर शेतीचा विकास साधला आहे. वर्षभर शेवंती, झेंडू व अन्य फुलांचे उत्पादन घेत त्यातून शेतीचे व कुटुंबाचे अर्थकारण त्यांनी उंचावले आहे. शेतकरी कंपनीची स्थापना करून परिसरातील शेतकऱ्यांनाही आर्थिक फायदा देण्याचा प्रयत्न त्यांनी चालवला आहे.

जिद्द, चिकाटी, मेहनत, ज्ञान व व्यावसायिक वृत्तीतून मेहंदुरी (ता. अकोले, जि. नगर) येथील विकास आरोटे यांनी आपल्या सव्वापाच एकर शेतीचा विकास साधला आहे. वर्षभर शेवंती, झेंडू व अन्य फुलांचे उत्पादन घेत त्यातून शेतीचे व कुटुंबाचे अर्थकारण त्यांनी उंचावले आहे. शेतकरी कंपनीची स्थापना करून परिसरातील शेतकऱ्यांनाही आर्थिक फायदा देण्याचा प्रयत्न त्यांनी चालवला आहे.

नगर जिल्ह्यातील अकोले तालुक्याला निसर्गाचे भरभरून वरदान लाभले आहे. तालुक्यातील मेहंदुरी येथील विकास आरोटे यांनी अभियांत्रिकी शाखेतून पदविका घेतली. त्यांची सव्वापाच एकर शेती आहे. पूर्वी एक एकर ऊस, त्यात आंतरपीक कोबी, अर्धा एकर बाजरी, गहू, भेंडी, हरभरा, ज्वारी अशी पिके विकास घ्यायचे. तत्कालीन तालुका कृषी अधिकारी माधव हासे यांनी शेतकरी अभ्यास दौऱ्यासाठी त्यांची निवड केली. त्यात म्हैसूर, दिल्ली, बंगळूर, काश्‍मीर येथील फुलांची शेती पाहण्याची संधी मिळाली. त्यानंतर फुलशेतीची आवड निर्माण झाली. ॲस्टर फुलाची शेती काही वर्षे केली. मात्र शेवंती, झेंडू, कापरी आदी फुलांत सातत्य ठेवत सुमारे दहा वर्षांचा अनुभव गाठीस जमा झाला आहे.

फुलशेतीची पद्धत
दरवर्षी शेवंतीचे २० गुंठे ते एक एकर निवडतात. फुलेतोडणी सतत सुरू ठेवावी लागत असल्याने
मजूर व त्यावरील खर्च परवडत नसल्याने हे क्षेत्र मर्यादित ठेवले आहे. एक फूलपिकानंतर बाजरी व त्यानंतर पुन्हा खरिपात पुढचे फूलपीक असे नियोजन असते. शेवंतीची एप्रिल-मेमध्ये लागवड होते. हे संकरित पीक तीन महिन्यांत उत्पादन देण्यास सुरुवात करते असे विकास सांगतात. श्रावणात फुले सुरू होतात. ती गणपती, दसरा व दिवाळीपर्यंत सुरू राहतात.
ऑक्टोबरच्या दरम्यान कटिंग केल्यानंतर पुन्हा जानेवारीनंतर उत्पादन सुरू राहते. मार्गशीर्ष किंवा लग्नसराईच्या काळात फुलांना पुन्हा मागणी राहते.
परिसरातील क्षेत्र, आवक व हवामान यांच्या अनुषंगाने किलोला ४० ते ५० रुपये व कमाल १५० ते २०० रुपयांपर्यंतही दर मिळतात असे विकास म्हणाले.

उत्पादन व उत्पन्न
एकरी सुमारे १५ ते २० टनांपर्यंत उत्पादन मिळते. साधारण २० गुंठे क्षेत्राचा विचार केल्यास
पाच दिवसांनी तोडणी येते. एकूण ३० पर्यंत तोडे होतात. एका तोड्यात सरासरी ५०० किलोच्या आसपास फुले मिळतात. दरवर्षी शेवंतीतून दोन ते तीन लाख रुपयांपर्यंत उत्पन्न मिळते.

झेंडू व कापरीची शेती
विकास म्हणाले, की दसरा, दिवाळीबरोबर अन्य हंगामासाठीही आम्ही दीड ते दोन एकरांत झेंडू घेतो.
अन्य हंगामात किलोला ३५ ते ४० रुपये दर सहज मिळून जातात. त्याचे एकरी १० ते १५ टन उत्पादन मिळते. कापरीच्या फुलांचे लागवडीपासून ३५ दिवसांनी उत्पादन सुरू होते. त्यालाही चांगली मागणी असते. त्याचा आकार मोठा व रंग तपकिरी असतो. किलोला ६० ते ७० रुपये त्यास दर मिळतो.

ठळक बाबी

  • एका प्रयोग ऊस, झेंडू व कोबी असाही केला. याच झेंडू व कोबीचे उत्पादन चांगले मिळाले. मात्र दरांनी निराशा केली. तरीही ६० हजार रुपयांचे उत्पन्न मिळून गेले.
  • सर्व फुलांची शेती पॉली मल्चिंग, बेड व ठिबक पद्धतीने होते.
  • -चवळी व झेंडू असाही प्रयोग केला. सुमारे १९ गुंठ्यांत तीन लाख रुपयांचे उत्पन्न मिळाले.
  • झेंडूनंतर चवळी सुरू होते. किलोला ५५ रुपये दराने विक्री झाली. झेंडूही समाधानकारक झाला.
  • -आंतरपीक पद्धतीमुळे एक पीक गेले तरी दुसरे पीक काहीतरी देऊन जात असल्याचा अनुभव.
  • जिवाणू संवर्धक, गांडूळ खताचा वापर होतो. घर परिसर आणि शेतातील काडी-कचरा परस बागेत केळीच्या झाडांखाली एकत्र करून गांडूळ खताची निर्मिती केली जाते.
  • अनेक वर्षांपासून फुलांचे उत्पादन घेत असल्याने पुढील वर्षासाठी बियाणे घरचेच उपलब्ध होते. यामुळे बियाणे आणि खतांवरील खर्च कमी करण्यात विकास यशस्वी ठरले आहेत.
  • पत्नी अनिता व बंधू बाळासाहेब यांची मोठी मदत शेतीत होते.

विक्री व्यवस्थापन
फुलांची विक्री मुंबई, कल्याण, दादर नाशिक तसेच स्थानिक ठिकाणीही होते. उत्तम गुणवत्तेची फुले असल्याने व्यापाऱ्यांकडून चांगली मागणी असते. काही व्यापारी थेट शेतातून फुले घेऊन जातात. अगस्ती मंदिर प्रसिद्ध ठिकाण असल्याने येथे विविध हार विक्रेत्यांनाही विक्री होते.

शेतकरी कंपनीची स्थापना
बारमाही फुलशेतीतून शेती व कुटुंबाचे अर्थकारण उंचावलेल्या विकास यांनी अगस्ती फार्मर्स प्रोड्यूसर कंपनीची स्थापना २०१५ मध्ये केली आहे. त्यास २६९ शेतकरी जोडले आहेत. कंपनीतर्फे झेंडूची रोपे पुरवणे, गावातच निविष्ठा विक्री केंद्र सुरू केले आहे. राइस मिल उभारण्याचा प्रयत्न आहे.

काळा-जांभळा भात
कंपनीच्या माध्यमातून आसाम राज्यातील काळा-जांभळा भात लागवडीला प्रोत्साहन मिळाले आहे.
सुरुवातीला ३ किलो बियाणे मिळाले होते. परिसरातील आदिवासींनाही बियाणे देण्यात आले.
आता एकूण १८०० किलो बियाणे संकलित झाले आहे. बियाणे किलोला २५० रुपये दराने पुरवण्यात येत आहे. हा तांदूळ पौष्टिक असून, ३५० रुपये प्रति किलो दराने विक्रीचा पुढील मानस आहे. स्वतः विकास यांनी २५ गुंठ्यांत त्याचे ६५० किलो उत्पादन घेतले आहे.

संपर्क- विकास आरोटे, ९९७५२९९२१४


फोटो गॅलरी

इतर यशोगाथा
फळबागेतून शेती झाली फायद्याची..उरळ बुद्रुक (जि.अकोला ) येथे कनिष्ठ महाविद्यालयात...
रमजान सणासाठी दर्जेदार कलिंगडेयंदा सलग दुसऱ्या वर्षी लॉकडाउनचा फटका शेतकऱ्यांना...
वर्षभर उत्पन्नासाठी पपई ठरली फायदेशीरहणमंगाव (ता. दक्षिण सोलापूर. जि. सोलापूर) येथील...
बांबूलागवडीसह इंधनासाठी पॅलेट्‌सनिर्मितीसराई (जि. औरंगाबाद) येथील कैलाश नागे यांनी साडेनऊ...
खरबूज पिकात मिळवली बोरीबेलने ओळखपुणे जिल्ह्यात दौंड तालुक्यातील बोरीबेल गाव खरबूज...
अक्षय तृतीयेसाठी सज्ज जाहली आंबा...अक्षय तृतीयेचा सण तोंडावर आला आहे. कोकणची...
ऊसपट्ट्यात निर्यातक्षम केसर आंबामहागाव (ता. जि. सातारा) येथील चार भावांचे एकत्रित...
राहुरीत वैशिष्ट्यपूर्ण संशोधित चारा...अलीकडील काळात चारा उत्पादनांसाठी सुधारित वाणांची...
अल्पभूधारकाचा शास्त्रीय दुग्ध...नाशिक जिल्ह्यातील कोळगाव (ता. निफाड) येथील...
उसाचे गाव बेले रेशीम शेतीत चमकलेकोल्हापूर जिल्हयात बेले (ता. करवीर) या छोट्या...
घरपोच चारा, दुग्धोत्पादन यातून अरोली...नागपूर जिल्ह्यातील अरोली गावातील पंचेचाळीस...
वनरोपवाटिकेतून गटाने तयार केली ओळखसांगली जिल्ह्यातील खंडोबाचीवाडी  (ता. पलूस)...
शेती, शिक्षण अन पूरक उद्योगातून शाश्वत...जमीन आरोग्य उपक्रमांबाबत जागृती, आत्महत्याग्रस्त...
उद्योजक वृत्तीतून ‘शिवतेज’ची झळाळीशेती टिकवण्याबरोबरच ती अधिक उद्यमशील करण्यासाठी...
फळप्रक्रिया उद्योजक व्हायचेय? चला...सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील वेंगुर्ला येथील फळसंशोधन...
शेततळ्यांद्वारे मिर्झापूरचे शिवार झाले...मागेल त्याला शेततळे योजनेंतर्गत मिर्झापूर (ता.जि...
ऊसपट्ट्यात दहा एकर दर्जेदार पपईकोल्हापूर जिल्ह्यातील खडकेवाडा (ता. कागल) येथील...
दर्जेदार बियाणे उत्पादनातून ‘वर्णेश्‍वर...वर्णा (जि. परभणी) येथील शेतकऱ्यांनी वर्णेश्‍वर ॲ...
अत्याधुनिक हवामान केंद्रे आता...नाशिक जिल्ह्यातील मोहाडी येथील प्रसिद्ध सह्याद्री...
नगरच्या चिंचेचा बाजार राज्यात अव्वलनगर येथील दादा पाटील शेळके बाजार समितीत दरवर्षी...