Agriculture story in marathi, different fish varieties in india | Agrowon

प्रदेशानुसार आहेत माश्‍ाांच्या जाती
कृणाली तंडेल, डॉ. गाैरी शेलार, डॉ. पंकजकुमार मुगावकर
बुधवार, 20 सप्टेंबर 2017

भारतात गोड्या पाण्यातील मत्स्य संवर्धन मोठ्या प्रमाणावर केले जाते. देशात आंध्र प्रदेश आणि पश्चिम बंगाल राज्य गोड्या पाण्यातील मास्त्य संवर्धनासाठी अग्रेसर आहे.  

वेगवेगळ्या मत्स्य जाती

भारतात गोड्या पाण्यातील मत्स्य संवर्धन मोठ्या प्रमाणावर केले जाते. देशात आंध्र प्रदेश आणि पश्चिम बंगाल राज्य गोड्या पाण्यातील मास्त्य संवर्धनासाठी अग्रेसर आहे.  

वेगवेगळ्या मत्स्य जाती

  • भारतीय प्रमुख कार्प मासे (मेजर कार्पस ः कटला, रोहू, मृगळ)
  • मायनर कार्पस (लेबिओ कालबासु, लेबिओ बाटा, लेबिओ फिम्ब्रियातूस, व्हाईटकार्प, लेबिओ कोन्टिस, पुंटिस इत्यादी)
  • मुरेल मासे (स्नेकहेड, स्ट्रीप स्नेकहेड आणि मोठ्या डोक्याचा स्नेकहेड)
  • कॅट फिशेस (देशी मागूर, पंगस, बोल इत्यादी)
  • थंड पाण्यातील मासे ( ट्राउट, महासीर, इत्यादी)
  • विदेशी मासे ( कॉमन कार्प, गवत्या आणि चंदेरी)

भारतीय प्रमुख कार्प मासे

भारतात प्रामुख्याने कार्प, कॅटफिशेस आणि कोळंबी माशांचे संवर्धन केले जाते. कार्प माशांचे संवर्धन हे गोड्या पाण्यातील मत्स्य संवर्धनाचा कणा आहे. कार्प माशांचे संवर्धन पॉली कल्चर अाणि कंपोझिट कल्चर अशा दोन प्रकारे करता येते.

पंगस अाणि मागूर

पंगस आणि मागूर या कॅटफिशेसच्या जाती आहेत. त्यामधील पंगस मासा खाडीच्या भागात आढळतो. या माशाचे संवर्धन सांडपाण्यामध्येही करा येते. मागूर मासा डबक्यात आढळतो. त्याची संवर्धन करण्याची पद्धत सोपी आणि कमी खर्चिक आहे.

थंड पाण्यातील माश्यांचे संवर्धन

थंड पाण्यातील माश्यांच्या संवर्धनाचे गोड्या पाण्यातील माश्यांच्या संवर्धनामध्ये महत्वाचे स्थान आहे. थंड पाण्यातील माश्यांचे संवर्धन हे सरासरी ५० ते २५o अंश सेल्सिअस तापमानात करता येते.

हे मासे मुख्यतः जम्मू आणि काश्मीर, हिमाचल प्रदेश, उत्तरांचल, नागालँड, मेघालय, अरुणाचल प्रदेश, तमिळनाडू आणि केरळ या राज्यात आढळतात. महासीर आणि ट्राऊट ही थंड पाण्यातील माश्यांची उदाहरणे आहेत. महासीर मासे मुख्यतः नदी, तलाव आणि सरोवरांमध्ये आढळतात.
संपर्क : डॉ. पंकजकुमार मुगावकर, ७७३८२४६७८५, (केंद्रीय मत्स्य शिक्षण संस्था, मुंबई)

टॅग्स

इतर कृषिपूरक
प्रतिबंधात्मक उपायातून टाळा...रक्ती हगवण रोगावर प्रतिबंधात्मक उपाय म्हणून शेड...
राजगिरा ः मुबलक पोषकद्रव्यांचा स्रोत अन्नप्रक्रिया उद्योगांमध्ये विविध प्रकारचे...
वर्षभर हिरव्या चाऱ्यासाठी मुरघास...सर्वसाधारणपणे ऑगस्ट ते जानेवारी महिन्यापर्यंत...
शेळ्या-मेंढ्यांतील देवी आजारदेवी आजाराचा प्रादुर्भाव झाल्याने सुरवातीला लालसर...
जनावरांच्या आहारात असावीत योग्य चिलेटेड...गाई, म्हशींकडून जास्त दूध उत्पादन,...
नियंत्रण गोचीड, कीटकजन्य आजारांचेआपल्या परिसरात टॅबॅनस/स्टोमोक्‍सीस या प्रजातींचे...
संगोपन जातिवंत गोवंशाचेआज वसुबारस... प्राचीन काळापासून या दिवशी गोधनाची...
चीक ः वासरांसाठी अमृत, मात्र दुभत्या...प्रौढ म्हशींना चीक पाजणे ही व्यवस्थापनातील चुकीची...
नंदुरबारची वैशिष्ट्यपूर्ण सातपुडी कोंबडीबाएफ संस्थेतील तज्ज्ञांनी सातपुडी कोंबड्यांच्या...
शेळ्या, मेंढ्यांमधील जिवाणूजन्य आजारशेळ्या, मेंढ्यांमध्ये आंत्रविषार, सांसर्गिक...
रेशीम कीटकावरील रोगांचे नियंत्रण रेशीम कीटकास प्रामुख्याने होणारे रोग ः  १...
रेशीम कीटकावरील उझी माशीचे एकात्मिक...रेशीम कीटक व अळीवर उपजीविका करणारी परोपजीवी कीड...
जैव-सांस्कृतिक आत्मियता जाणून डांगी...अकोले तालुक्यातील (जि. नगर) कळसूबाई- हरिश्चंद्रगड...
नावीन्यपूर्ण संकल्पना रुजवीत यशस्वी...लासलगाव (जि. नाशिक) येथील शंतनू नानासाहेब पाटील...
चावणाऱ्या माश्या, कृमींपासून जनावरांचे...सध्याच्या काळात रक्त शोषण करणाऱ्या कीटकवर्गीय...
विषारी वनस्पती, कीडनाशकांची जनावरांना...ॲस्परजीलस बुरशीची वाढ झालेला मका जनावरांच्या...
शेळ्यांसाठी गोठ्याची रचनागोठ्याचा आकार, शेळ्यांच्या संख्येनुसार ठरवावा. ऊन...
संगोपन रेशीम कीटकांचेएक एकर तुती लागवड क्षेत्रासाठी बाल्य अवस्थेसाठी...
फळे पिकवणे, धान्य साठवणुकीच्या पारंपरिक...शहादा तालुक्यात गेली तीसेक वर्षे आदिवासींसोबत काम...
परसबागेतील कोंबड्यांसाठी आरोग्य, खाद्य...केंद्रीय पक्षी संशोधन संस्था विकसित केलेल्या...