Agriculture story in marathi, health benefits of dreamstick leaves | Agrowon

शेवगा पानांचे आरोग्यवर्धक गुणधर्म
माधुरी रेवणवार
बुधवार, 30 जानेवारी 2019

शेवग्याच्या वाळलेल्या पानामध्ये ताज्या पानांपेक्षा अधिक पोषकत्वे असतात आणि वापरण्यास अगदी सहज व सोपे जाते. शेवगा पानांच्या पावडरची कॅप्सुलदेखील बाजारात उपलब्ध आहे. बचतगटातील महिलांना, शेवगा पावडरचा चांगला उद्योग करता येईल. शेवगा लागवडीसोबत पानांची देखील विक्री करता येते किंवा शेतातच एक प्रक्रिया युनिट सुरू करता येते.
 

शेवग्याच्या वाळलेल्या पानामध्ये ताज्या पानांपेक्षा अधिक पोषकत्वे असतात आणि वापरण्यास अगदी सहज व सोपे जाते. शेवगा पानांच्या पावडरची कॅप्सुलदेखील बाजारात उपलब्ध आहे. बचतगटातील महिलांना, शेवगा पावडरचा चांगला उद्योग करता येईल. शेवगा लागवडीसोबत पानांची देखील विक्री करता येते किंवा शेतातच एक प्रक्रिया युनिट सुरू करता येते.
 

शेवग्याच्या शेंगा, पाने, फुले, खाण्यासाठी तर झाडाची साल डिंक मिळवण्यासाठी वापरतात. शेवग्याच्या झाडाच्या ताज्या हिरव्यागार पानांमध्ये भरपूर प्रमाणात जीवनसत्वे, खनिजे, अॅन्टीऑक्सिडंट आणि अमिनो अॅसिड असतात. पाने वाळवून पावडर करून ठेवणे व आहारात वापरणे अधिक सोईचे आहे. वाळलेल्या पानांची पावडर वर्षभर टिकते. झाडांची ताजी हिरवीगार पाने तोडून स्वच्छ धुवावीत आणि उन्हामध्ये वाळवावीत. उन्हात वाळवताना त्याला संरक्षित पद्धतीमध्ये शक्यतो सोलार ड्रायरचा वापर करून वाळवावे म्हणजे त्यावर कचरा, धूळ, किडे अथवा इतर घाण बसणार नाही आणि स्वच्छ वाळलेली पाने मिळतील. तसेच वेळही वाचेल. वाळलेली पाने मिक्सरमधून बारीक करून चाळून घ्यावीत. ही पावडर भाजी, वरण, भाकरी, पराठे अथवा सुपमधून वापरता येईल.

१०० ग्रॅम शेवगा पानांच्या पावडरमधील पोषकतत्वे

  • ऊर्जा ः २०५ किलो कॅलरी
  • प्रथिने ः १६.५५ ग्रॅम
  • कार्बोदके ः ५०.४ ग्रॅम
  • तंतू ः ४.४० ग्रॅम
  • कॅल्शिअम ः ५६२०.६२ मिलीग्रॅम
  • मॅग्निशिअम ः ३६८ मिलीग्रॅम
  • लोह ः २६.५१ मिलीग्रॅम
  • जीवनसत्व अ ६८६८.६६ मिलीग्रॅम
  • जीवनसत्व ब १ ः २.६४ मिलीग्रॅम
  • जीवनसत्व ब २ ः २०.५ मिलीग्रॅम
  • जीवनसत्व ब ३ ः ८.२ मिलीग्राम
  • जीवनसत्व क ः १८.२१मिलीग्रॅम
  • जीवनसत्व इ ः ११३ मिलीग्रॅम

पाने सोलर ड्रायरमध्ये वाळवताना...

  • पानातील ओलावा ७४.५९ टक्के कमी होऊन २५.४० टक्के वाळलेला पाला मिळतो. साधारण १० किलो ताज्या पानांपासून २.५ किलो वाळलेला पाला मिळतो.
  • सोलर ड्रायरमध्ये वाळवल्यामुळे पानांचा रंग आणि गंध टिकून रहातो आणि वेळही वाचतो.

पानाचे आरोग्यादायी फायदे

  • लोहाचे प्रमाण भरपूर असल्याने रक्तातील हिमोग्लोबिनचे प्रमाण वाढते. ज्यामुळे रक्तक्षय कमी होण्यास मदत होते.
  • हाडांना मजबुती येते.
  • मेंदूचे आरोग्य राखण्यासाठी फायदेशीर.
  • शरीरातील दाह कमी होतो.
  • झिंकचे प्रमाण असल्यामुळे केस गळती थांबून केसांच्या वाढीस मदत होते.
  • जीवनसत्व अ, क आणि इ चे प्रमाण भरपूर असल्यामुळे त्वचा निरोगी राहाते, त्वचेवरील सुरकुत्या कमी करण्यास मदत होते.
  • कॉलेस्ट्रोल कमी करून रक्त गोठण्यापासून वाचवते.
  • जीवनसत्व अ डोळ्यांना निरोगी ठेवते.
  • रक्तदाब नियंत्रित राहातो यामुळे चांगली झोप येण्यास मदत होते रक्तदाब कमी करते.
  • मानसिक ताणताणाव कमी करण्यासाठी शेवगा पावडर उपयुक्त आहे.
  • अँटिऑक्सिडेंटस भरपूर असल्यामुळे शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती वाढते आणि कॅन्सरच्या वाढीस देखील अटकाव करते.
  • शेवगा पावडर जीवनसत्व क युक्त असल्यामुळे पचन शक्ती सुधारते.
  • पाल्यातील चोथ्याचे प्रमाण बद्धकोष्टता कमी करते.
  • अल्सरमध्ये उपयोगी.
  • शेवग्याचा पाला अँटिवायरल, अँटिबॅक्टेरीएल, अँटिफंगल आहे. या औषधी गुणधर्मामुळे शरीरातील जंतू संसर्ग नष्ट होऊन शरीर शुद्धीकरण होते. तसेच जखम भरून येण्यास देखील मदत होते.
  • मधुमेहात फायदेशीर.
  • लहान मुलांमधील कुपोषण टाळण्यास किंवा कमी करण्यास उपयोगी.

टीप ः शेवगा पावडर आहारात वापरण्यापूर्वी तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला जरूर घ्यावा.

संपर्क ः माधुरी रेवणवार, ९४०३९६२०१४
(गृह विज्ञान विभाग, कृषी विज्ञान केंद्र सगरोळी, ता. बिलोली, जि. नांदेड) 

इतर महिला
कुक्कुटपालनातून मिळाली स्वयंपूर्णतापरिसरातील बाजारपेठेची मागणी लक्षात घेऊन वळके...
शेतमाल प्रक्रिया उद्योगातून मिळाला...नांदेड जिल्ह्यातील बहाद्दरपुरा (ता. कंधार) येथील...
प्रक्रियेतून साधली आर्थिक प्रगतीछोटीशी सुरवात आर्थिक परिवर्तनाचे निमित्त ठरते,...
रेशीम शेतीने दिली आर्थिक प्रगतीची दिशाशेतमाल दरातील अस्थिरतेमुळे सातत्याने आर्थिक...
आवळा प्रक्रिया उद्योगातून बनविली ओळखजाचकवस्ती (ता. इंदापूर, जि. पुणे) येथील सुमन...
गोशाळेतून गवसली आर्थिक विकासाची वाटबीड शहरालगत सौ. उमा सुनील औटे यांनी मुनोत...
पोषणमूल्ययुक्त आहारासाठी पाचशे... बालकांना सकस, पोषणमूल्ययुक्त आहार उपलब्ध...
शेतीला मिळाली पूरक उद्योगाची साथशेतीला पूरक उद्योगाची जोड देत वर्षभर उत्पन्नाचा...
सामूहिक शेतीतून महिला गटाने वाढविली...वेहेळे (ता. चिपळूण, जि. रत्नागिरी) गावामधील...
महिला गटाने तयार केला चटणी, मसाल्याचा...मंगळवेढा (जि. सोलापूर) गावातील आठ महिलांनी बचत...
शेळीपालन ते दुग्ध प्रक्रिया ः महिलांनी...नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर हा अवर्षणप्रवणग्रस्त...
बिस्किटउद्योगातून आर्थिक प्रगतीमौजे सांगाव (ता. कागल, जि. कोल्हापूर) येथील...
कन्या वन समृद्धी योजनाशेतकरी कुटुंबात मुलगी जन्माला आली, तर तिच्या...
मुखवासनिर्मितीतून अर्थकारणाला बळ बाजारपेठेची मागणी लक्षात घेऊन जळगावमधील अनिता दगा...
प्रक्रिया उद्योगातून बनविली ओळखअमरावती येथील जयश्री रवींद्र गुंबळे यांनी गेल्या...
शेतीला मिळाली पूरक उद्योगाची साथमहिलांसाठी बचत गट चळवळ फायद्याची ठरली आहे. बचत...
महिला गटाची प्रक्रिया उद्योगातून ‘...बार्शीटाकळी (जि. अकोला) गावातील दहा महिलांनी...
नंदाताईंनी मिळवली प्रक्रिया उद्योगात...पुणे जिल्ह्यातील शिक्रापूर (ता. शिरूर) येथील नंदा...
प्रयोगशील शेतीतून थांबविले कुटुंबांचे...देवगाव, आंबेवंगण (ता. अकोले, जि. नगर) ही आदिवासी...
नंदुरबारच्या दुर्गम भागात ‘सातपुडा भगर'...अक्कलकुवा तालुक्‍यातील आदिवासी महिला,...