Agriculture story in marathi, making of chana butter | Agrowon

मस्त ना..! काबुली हरभऱ्यापासून आरोग्यदायी बटर

शैलेंद्र कटके, प्रा. डॉ. अरविंद सावते
शुक्रवार, 22 नोव्हेंबर 2019

ब्रेड किंवा पोळीवर पसरवून बटरचे सेवन केले जाते. शहरी भागातील मार्केटमध्ये बटरला चांगली मागणी असते. बटर अधिक पौष्टिक बनवण्यासाठी त्यामध्ये काबुली चण्याचा वापर करता येतो. सँडविचमध्ये लावण्यासाठी एक अतिशय पौष्टिक ‘स्प्रेड’ म्हणून ‘काबुली चणा बटर’ म्हणजेच काबुली चण्यापासून तयार केले गेलेले बटर अतिशय लोकप्रिय होऊ लागले आहे. बचत गटामार्फत असे बटर तयार करून महिलांना चांगले रोजगाराचे साधन मिळू शकते.

आरोग्यासाठी फायदेशीर

ब्रेड किंवा पोळीवर पसरवून बटरचे सेवन केले जाते. शहरी भागातील मार्केटमध्ये बटरला चांगली मागणी असते. बटर अधिक पौष्टिक बनवण्यासाठी त्यामध्ये काबुली चण्याचा वापर करता येतो. सँडविचमध्ये लावण्यासाठी एक अतिशय पौष्टिक ‘स्प्रेड’ म्हणून ‘काबुली चणा बटर’ म्हणजेच काबुली चण्यापासून तयार केले गेलेले बटर अतिशय लोकप्रिय होऊ लागले आहे. बचत गटामार्फत असे बटर तयार करून महिलांना चांगले रोजगाराचे साधन मिळू शकते.

आरोग्यासाठी फायदेशीर

  • काबुली चणा हे एक प्रकारचे कडधान्य असून यामध्ये २० टक्के प्रथिने, तसेच डाईटरी फायबर, फोलेट आणि खनिजे असतात.
  • पोषक तत्त्वे : ऊर्जा ६८८ किलो ज्यूल, कर्बोदके २७.४५ ग्रॅम, स्निग्ध पदार्थ २.५ ग्रॅम
  • खनिजे : लोह २.९ मिलिग्रॅम, कॅल्शिअम ४९ मिलिग्रॅम, फॉस्फरस १६९ मिलिग्रॅम
  • काबुली चण्यामध्ये विरघळणारे व न विरघळणारे असे दोन्ही प्रकारचे तंतुमय घटक असल्यामुळे शरीरातील कोलेस्टेरॉलचे प्रमाण कमी करण्यास मदत होते.
  • लोह मोठ्या प्रमाणात असल्यामुळे रक्तक्षय, अशक्तपणा, डोकेदुखी यांसारखे आजार कमी होण्यास मदत होते.
  • तंतुमय घटक आणि प्रथिने असल्यामुळे वजन कमी करण्यास मदत होते.
  • काबुली चण्यामध्ये पोटॅशियम आणि मॅग्नेशिअम असल्यामुळे शरीरातील इलेक्‍ट्रोलाइटचे प्रमाण समतोल राखण्यास मदत होते.  
  • रक्तदाब कमी होण्यास फायदेशीर ठरते.
  • काबुली चणा बटरच्या सेवनाने भूक लवकर शमत असून, त्यामुळे अन्नाचे सेवन आपोआपच कमी होते. याच्या सेवनाने शरीराची चयापचय शक्ती वाढते, त्यामुळे वजन घटण्यास मदत होते.

प्रक्रिया

  • रात्रभर पाण्यामध्ये काबुली चणे (१०० ग्रॅम) भिजत ठेवावेत. भिजलेले चणे शिजेपर्यंत पाण्यामध्ये उकळून घ्यावेत. शिजलेले चणे मिक्‍सरमधून बारीक करून घ्यावेत.
  • दुसऱ्या भांड्यामध्ये डार्क चॉकलेट (७० ग्रॅम) वितळून घ्यावे.
  • मिक्‍सरच्या भांड्यामध्ये बारीक केलेले काबुली चणे, पिठीसाखर (६० ग्रॅम), तेल (३० ग्रॅम), वितळलेले डार्क चॉकलेट, व्हॅनिला इसेन्स (२ ते ३ थेंब) एकत्रित करून घ्यावे.
  • बारीक मिश्रण तयार होईपर्यंत सर्व साहित्य एकत्र करून घ्यावे. हे मिश्रण भांड्यामध्ये काढून फ्रिजमध्ये ठेवावे.
  • हे बटर पोळी किंवा ब्रेडला लाऊन खाता येते.

संपर्क ः शैलेंद्र कटके, katkesd@gmail.com
(अन्न तंत्रज्ञान महाविद्यालय वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी) 


इतर कृषी प्रक्रिया
जवस : एक सुपर फूडजवस  पिकाचा प्रत्येक भाग हा...
आरोग्यदायी गुलकंदगुलकंद हा गुलाब फुलाच्या पाकळ्यापासून बनविलेला...
अंबाडीपासून प्रक्रियायुक्त पदार्थअंबाडी ही भाजी म्हणून काही प्रमाणात खाल्ली जाते....
प्रक्रियायुक्त आहारासाठी भरडधान्य...भरड धान्यामध्ये एकूणच प्रथिनांचे प्रमाण जास्त आहे...
आरोग्यदायी आले आल्यामध्ये मोठ्या प्रमाणात जीवनसत्वे आणि खनिजे...
करार शेती यशस्वी होण्यासाठी पारदर्शकता...बाजारपेठेच्या मागणीनुसार बदलण्यामध्ये आपल्या...
संतुलीत आहार स्रोत ः सीताफळसीताफळाची लोकप्रियता कोरडवाहू लागवडयोग्य, कीड...
आहार अन्‌ प्रक्रिया उद्योगासाठी...भरड धान्ये इतर धान्यांच्या तुलनेने स्वस्त असतात....
काशीफळापासून रायता, सूप, हलवाकाशीफळामध्ये जीवनसत्त्व, खनिजे आणि तंतुमय पदार्थ...
अळिंबीचे पौष्टिक, औषधी गुणधर्म अन्...लहानांपासून मोठ्यापर्यंत सर्वांनी अळिंबी (मशरूम)...
पपईपासून बनवा मूल्यवर्धित पदार्थपपई ही आरोग्यास पोषक असून, त्यापासून जाम, जेली,...
आवळा प्रक्रिया उद्योगातील संधीआवळा फळांमध्ये असणारे औषधी गुणधर्म व भरपूर...
गुलाबापासून गुलकंद, जॅम,जेलीगुलाबाच्या पाकळ्यापासून गुलकंद, जॅम, जेली इत्यादी...
फळे, भाजीपाल्याचे पूर्व शीतकरणपूर्व-शीतकरणाचे मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे पीक...
मसाल्यातील भेसळ ओळखण्याच्या पद्धती बाजारामध्ये उपलब्ध असलेल्‍या अनेक मसाल्यांमध्ये...
संत्र्याचे काढणीपश्‍चात तंत्रज्ञानसंत्रावर्गीय फळांचा आकर्षक रंग,स्वाद, चव टिकून...
ऑलिव्ह तेलापासून बनवले वनस्पतिजन्य मांसप्राणीज मांसाचा वापर केलेल्या अनेक पदार्थातून...
सोयाबीनचे मूल्यवर्धित पदार्थसोयाबीनपासून सोया-दूध, सोया पनीर, पीठ आणि...
उद्योजकतेमध्ये कुटुंब, समाजाचा हिस्साउद्योग म्हणजे जोखीम. त्याच्याच यश व अपयश या दोन...
बटाट्यापासून वेफर्स, पावडर, फ्रेंच...मानवी आहारामध्ये बटाट्याचा वापर मोठ्या प्रमाणावर...