agriculture story in marathi, Nagar District farmer has done farm mechanisation & saved labour, money & time. | Agrowon

यांत्रिकीरणातून शेती केली सुलभ, रोजगारही मिळवला

सूर्यकांत नेटके
बुधवार, 22 जानेवारी 2020

नगर जिल्ह्यातील बेलापूर येथील बाळासाहेब मारुतराव राशीनकर या तरुण शेतकऱ्याने मजूरटंचाईवर मात करण्यासाठी यांत्रिक शेतीवर भर दिला आहे. कांदा पेरणी, गादीवाफा तयार करणे, पॉली मल्चिंग पेपर अंथरणे, कापसाच्या पर्हाट्यांचा भुगा करून शेतात पसरवणे आदी कामे यंत्राद्वारे सुलभ व कमी वेळेत करणे शक्य झाले आहे. इतरांना देखील ही सेवा देताना उत्पन्नाचा स्रोत तयार केला आहे.

नगर जिल्ह्यातील बेलापूर येथील बाळासाहेब मारुतराव राशीनकर या तरुण शेतकऱ्याने मजूरटंचाईवर मात करण्यासाठी यांत्रिक शेतीवर भर दिला आहे. कांदा पेरणी, गादीवाफा तयार करणे, पॉली मल्चिंग पेपर अंथरणे, कापसाच्या पर्हाट्यांचा भुगा करून शेतात पसरवणे आदी कामे यंत्राद्वारे सुलभ व कमी वेळेत करणे शक्य झाले आहे. इतरांना देखील ही सेवा देताना उत्पन्नाचा स्रोत तयार केला आहे.

नगर जिल्ह्यात बेलापर (ता. श्रीरामपूर) व चांदेगाव (ता. राहुरी) हा परिसर तसा शेतीत पुढारलेला. प्रवरा नदीच्या पट्ट्यांतील शेती त्यामुळेच सधन, बागायती झाली आहे. या भागातील बहुतांश शेतकरी उसाचे पीक घेत. अलकडील काळात मात्र अन्य पिकांचेही क्षेत्र वाढत आहे. बेलापूर येथील मारुतराव राशीनकर यांची दोन्ही ठिकाणी मिळून एकरा एकर शेती आहे. त्यांचा मुलगा बाळासाहेब हे पूर्णवेळ शेती करतात. राशीनकर कुटुंबाने पूर्वीपासूनच यांत्रिकीकरणावर भर दिला आहे. तीस वर्षांपूर्वीच त्यांनी टॅक्टर खरेदी केला होता. ठिबक सिंचनाचाही बारा वर्षांपूर्वी वापर सुरू केला. काळानुसार ते अवजारांचा वापर वाढवत गेल. सुमारे तीन वर्षांपूर्वी राशीनकर यांनी चाळीस हजार रुपयांना ट्रॅक्टरचलित कांदा पेरणी यंत्र खरेदी केले. आज स्वतःच्या शेतीत वापर करण्याबरोबर ते भाडेतत्त्वावरही हे यंत्र शेतकऱ्यांना देतात. या यंत्राच्या वापरामुळे उत्पादन खर्चात २० ते ४० टक्क्यांपर्यंत बचत झाल्याचे ते सांगतात.

पॉली मल्चिंग पेपर अंथरणे यंत्राचा वापर
पपई व कांदा ही राशीनकर यांची सध्याची मुख्य पिके आहेत. ऊसही आहे. त्याचबरोबर हंगामी म्हणून कलिंगड व खरबूज देखील ते घेतात. या हंगामी पिकांत गादीवाफे (बेड) तयार करण्यापासून खत घालणे, मल्चिंग पेपर अंथरणे, ठिबक अंथरणे असा एकरी किमान सहा हजार रुपये खर्च यायचा. अशावेळी खर्चात बचत करण्याच्या उद्देशाने एक लाख रुपये खर्च करून त्यांनी बहुविध कामे करणारे यंत्र खरेदी केले. आताही ही सर्व कामे करण्यासाठी एकरी साडेतीनहजार रुपये केवळ खर्च येतो असे राशीनकर सांगतात. आपल्यासोबत एका शेतकऱ्यासाठी २० एकरांवर देखील हे काम करून दिल्याचे ते सांगतात.

कापसाच्या काड्यांची कुट्टी
कपाशी पिकाचाही राशीनकर यांना अनुभव आहे. त्याच दृष्टीने कापसाच्या पऱ्हाट्यांची कुट्टी करणारे
यंत्र त्यांनी एक लाख चाळीस हजार रुपयांना आणले आहे. ही कुट्टी शेतात जागेवरच पसरवली जाते.
एक एकर क्षेत्र कव्हर करण्यासाठी या यंत्राला सुमारे दोन तासांचा अवधी पुरतो. ४० ते ४५ एचपी क्षमतेच्या ट्रॅक्टरला हे यंत्र जोडता येते.

यांत्रिकरणाने दिला रोजगार
राशीनकर यांनी स्वतःची शेती यांत्रिकरणाच्या साहाय्याने सोपी केलीच पण अन्य शेतकऱ्यांना भाडेतत्त्वावर ही सेवा देताना उत्पन्नाचा स्रोतही तयार केला आहे. कांदा पेरणी यंत्र एकरी अडीचहजार रुपये दराने,
कापसाची कुट्टी एकरी दोन हजार रुपये तर बेडनिर्मिती, मल्चिंग पेपर अंथरणे आदी कामे ते
चार हजार रुपये प्रतिएकर या दराने करतात.

मका लागवड तंत्रात बदल
लागवड तंत्रात बदल ही राशीनकर यांच्या शेतीची खासीयत आहे. कापसाची पाच बाय एक फूट अंतरावर त्यांनी लागवड केली आहे. कांदा पेरणी यंत्राचा वापर व एकूण व्यवस्थापन यातून एकरी २३ टनांपर्यंत उत्पादनापर्यंत पोचल्याचे ते सांगतात. अलिकडील वर्षांत स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपर्डा या अमेरिकन लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव मका पिकात राज्यात सर्वत्र झाला. हे पीक मोठे किंवा उंच झाल्यास त्यात फवारणी करणे शक्य होत नाही. अशावेळी राशीनकर यांनी दोन ओळीत साडेचार फूट व दोन बियांत आठ इंच असे अंतर ठेऊन मक्याचे पीक घेतले. ठिबकच्या दोन्ही बाजूंस मका लावला.
या तंत्रामुळे पिकाच्या मधून फवारणी करणे सोपे झाले आहे. शिवाय हवादेखील खेळती राहिली
आहे. लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव या तंत्राने रोखता येईल असा विश्वास त्यांना आहे. खोडवा उसाचे पीकदेखील ते अनेक वर्षांपासून विनामशागत तंत्राने घेतात. उसाचा पाला न जाळता तो कुट्टी करून सरीतच गाडण्यात येतो.

संपर्क- बाळासाहेब राशीनकर-७९७२६८७१८१
 


फोटो गॅलरी

इतर अॅग्रो विशेष
संघर्ष येथील संपणार कधी? शेती कसत असताना शेतकऱ्यांना येणाऱ्या अडचणी, करावा...
`ज्ञानेश्‍वरी'त दडलंय कृषी विज्ञान कां सु क्षेत्री बीज घातले।  ते आपुलिया परी...
निर्यातबंदी उठविल्याचे कांदा बाजारात...नाशिक : केंद्रीय अन्न व नागरी पुरवठा मंत्री...
साडेआठशे कोटींची एफआरपी थकलीपुणे: राज्यातील साखर कारखान्यांनी ऊस उत्पादक...
‘जानुबाई’, ‘केशवराज’ संस्था ठरल्या...पुणे: पाणीवापर संस्थांच्या माध्यमातून प्रभावी...
साम टीव्ही न्यूज महाराष्ट्रात ‘नंबर १’मुंबई ः सर्वोत्तम न्यूज चॅनेल्सच्या स्पर्धेत ‘...
कृषी परिषदेने विद्यापीठांसाठी नेमले...पुणे : महाराष्ट्र राज्य कृषी शिक्षण व संशोधन...
विदर्भात वादळी पावसाची शक्यतापुणे: पावसाला पोषक हवामान होत असल्याने विदर्भ,...
शेतकऱ्यांना खते, बियाणे अन् महिलांना...शुद्ध पाणीपुरवठा, गावाअंतर्गत सिमेंट रस्ते,...
सांगलीत तूर खरेदी ठप्पसांगली ः जिल्ह्यात हेक्टरी २५७ किलोच तूर खरेदी...
राज्यात गारठा वाढलापुणे  : उत्तरेकडून थंड वाऱ्यांचे प्रवाह...
चीनला द्राक्ष निर्यात सुरूसांगली ः जिल्ह्यात गेल्या वर्षी झालेल्या...
‘लिंकिंग’बाबत कंपन्यांना नोटिसापुणे  : रासायनिक खतांच्या बाजारपेठेत होत...
बाजार समित्यांच्या निवडणुका होणार...मुंबई  ः राज्यातील कृषी उत्पन्न बाजार...
भाजीपाला शेतीतून पेलल्या साऱ्या...लग्नानंतर अवघ्या तीन वर्षातच पतीच्या निधनामुळे...
कांद्यावरील निर्यातबंदी हटविली;...नवी दिल्ली : चार महिन्यापूर्वी कांद्यावर...
सूक्ष्म सिंचन योजनेचा सात वर्षानंतर...अकोला ः सूक्ष्म सिंचनाचा लाभ घेणाऱ्या शेतकऱ्यांना...
कोल्हापुरातील गूळ हंगाम अंतिम टप्प्यातकोल्हापूर : यंदाचा गूळ हंगाम अंतिम टप्प्यात येत...
पाणीवापराचे तंत्र समजून निर्यातक्षम...सिंचन व्यवस्थापन हा प्रयोगशील व प्रगतिशील शेतीतील...
सकाळी गारठा, तर दुपारी चटकापुणे : राज्यात कमाल तापमानातील वाढीबरोबरच किमान...