agriculture story in marathi, Nanda Thorat has developed & raised the lively hood of family through goat farming & farm yard poultry. | Page 2 ||| Agrowon

पूरक व्यवसायांतून ‘नंदाई’ ने उभारले कुटुंब

सूर्यकांत नेटके
मंगळवार, 23 फेब्रुवारी 2021

साधारण अठरा वर्षांपूर्वी भावाने रक्षाबंधनाला शेळी भेट दिली. त्यातून टप्प्याटप्प्याने संख्येत वाढ करीत आदर्श शेळीपालन नंदा थोरात (ढवळपुरी, जि. नगर ) यांनी अत्यंत प्रतिकूल स्थितीतून यशस्वी केले. शेतीसह पूरक व्यवसायांची मदार त्या आज समर्थपणे सांभळत आहेत. त्यांच्याच नावावरून शेळीपालनाला नंदाई ॲग्रो फार्म असे नाव दिले आहे. गणेश व प्रवीण ही त्यांची मुले नोकरी सांभाळून त्यांना शेतीत आधार देत आहेत.

साधारण अठरा वर्षांपूर्वी भावाने रक्षाबंधनाला शेळी भेट दिली. त्यातून टप्प्याटप्प्याने संख्येत वाढ करीत आदर्श शेळीपालन नंदा थोरात (ढवळपुरी, जि. नगर ) यांनी अत्यंत प्रतिकूल स्थितीतून यशस्वी केले. शेतीसह पूरक व्यवसायांची मदार त्या आज समर्थपणे सांभळत आहेत. त्यांच्याच नावावरून शेळीपालनाला नंदाई ॲग्रो फार्म असे नाव दिले आहे. गणेश व प्रवीण ही त्यांची मुले नोकरी सांभाळून त्यांना शेतीत आधार देत आहेत.

ढवळपुरी (ता. पारनेर, जि. नगर) येथील नंदा पोपट थोरात आपली शेती व पूरक व्यवसाय आज सक्षमपणे जोपासत आहेत. त्यांना मुलगा गणेश व प्रवीण यांची चांगली साथ आहे. गणेश यांचे ‘बीएसस्सी’ व हॉस्पीटल मॅनेजमेंट’ चे शिक्षण झाले असून ते नगर येथे खासगी रुग्णालयात नोकरी करतात. त्यांचे बंधू प्रवीण पुणे येथे खासगी नोकरी करतात. थोरात कुटुंबाची वडिलोपार्जित पाच एकर शेती आहे. गणेश यांच्या वडिलांनी १५ वर्षे मुंबईत एका खत कंपनीत नोकरी केली.

गावचा संघर्ष
साधारण १८ वर्षांपूर्वी नोकरी सोडून कुटुंब ढवळपुरीला आले. आर्थिक परिस्थिती हलाखीची होती. गावात राहायला घर नव्हते. त्यातच गावातील समाजमंदिरात बिऱ्हाड मांडले. दोन वर्षांत गणेश यांच्या वडिलांचे निधन झाले. मात्र आठ वर्षे कुटूंब या समाजमंदिरातच राहिले. गणेश यांच्या आई नंदा यांना गावातील मानलेले भाऊ भाऊसाहेब थोरात यांनी १८ वर्षांपूर्वी रक्षाबंधनाला शेळी भेट दिली. तिचे पालन पोषण करत नंदाताईंनी शेळ्यातं वाढ केली. एकही शेळी खरेदी न करता थोरात यांच्याकडे आज सुमारे ३५ शेळ्या तर २५ पर्यंत करडे आहेत. सर्व स्थानिक उस्मानाबादी जातीच्या शेळ्या आहेत. नंदाताई त्यांचे चोख व्यवस्थापन पाहतात. आईच्या १८ वर्षांच्या अथक परिश्रमानंतर आज थोरात यांचे शेळीपालन केवळ नावारूपालाच आले नाही तर कुटुंबाचा आधार देखील बनले आहे. गणेश शक्य त्यावेळी नोकरी सांभाळून सुट्टीच्या काळात आईला शेतीत मदत करतात.

कोंबडीपालनाची जोड
शेळीपालनासाठी सुरवातीला छोटे शेड केले होते. अडीच वर्षांपूर्वी गणेश यांनी साधारण अडीच लाख रुपये खर्च करून दहा गुंठे क्षेत्रावर मुक्तसंचार शेळीपालन सुरु केले.
आता स्थानिक जातीच्या कोंबडीपालनाचीही जोड दिली आहे. मुक्तसंचार शेडमध्ये नियमितपणे सुमारे दीडशे कोंबड्यांचा मुक्तपणे वावर असतो.या पद्धतीमुळे कोंबड्याच्या खाद्यावरील खर्चात साधारण चाळीस ते पन्नास टक्के बचत होते. साधारण शंभर कोंबड्यापासून नियमितपणे अंडी उत्पादन घेतले जाते. वर्षभरात साधारण चारशे ते पाचशे कोंबड्यांची जागेवरच विक्री केली जाते.

दोन एकरांवर चारा उत्पादन
पाच एकरांपैकी तीन एकर शेती दुसऱ्यांच्या मदतीने करून घेतली जाते. तर दोन एकरांत शेळ्यांसाठी फक्त चारा उत्पादन घेतले जाते. त्यात २० गुंठे क्षेत्रावर दोन वर्षांपूर्वी सुबाभळीची लागवड केली आहे. तर अन्य प्रत्येकी वीस गुंठ्यात मेथी घास व कडवळ ज्वारी घेतली आहे. विहिरीची पाणी उपलब्ध असल्याने आलटून-पालटून तेथे चारा घेतला जातो.

कुटुंबाला आर्थिक आधार
अत्यंत हलाखीच्या परिस्थितीवर मात करणाऱ्या थोरात कुटुंबाला शेळीपालन व त्यास जोड दिलेल्या कोंबडीपालनापासून आर्थिक आधार मिळाला आहे. शेळ्या व बोकड मिळून वर्षाला ५० ते ५५ च्या संख्येपर्यंत विक्री होते. साधारण पाचहजार ते सातहजार रुपये प्रति शेळी असा दर मिळतो. कोंबड्याची प्रती नग ४०० रुपयांप्रमाणे तर दररोज प्रति नग ७ ते ८ रुपयाप्रमाणे ३० ते ४०
अंड्यांची विक्री होते. दोन्ही पूरक व्यवसायांमधून वर्षाला काही लाख रुपयांपर्यंतचे उत्पन्न मिळते.

घर बांधले, बंधूचे शिक्षण केले
अनेक वर्षे समाजमंदिरात राहून संघर्ष करणाऱ्या थोरात परिवाराला पूरक व्यवसायांच्या आधारे
घराचे स्वप्न पूर्ण करता आले. त्यांनी ढवळपुरी व नगर येथेही घर बांधले आहे. बंधू प्रविणचे शिक्षण करता आले. याच आधारावर आजोळी कर्जत तालुक्यात निंबे (ता. कर्जत) येथे दोन एकर शेती खरेदी केली आहे. आईच्या कष्टातूनच चांगले दिवस प्राप्त झाल्याचे गणेश सांगतात.
त्यांच्यातच नावाने नंदाई ॲग्रो फार्म असे शेळीपालन व्यवसायाला नाव दिले आहे. येत्या काळात शेळ्यांच्या संख्येत वाढ करून त्या शंभरापर्यंत नेत पूर्णवेळ हा व्यवसाय करण्याचा त्यांचा मानस आहे. देशी कोंबडी व शेळीच्या मटणाला कोरोना काळात चांगली मागणी आली आहे. यामुळे पुढील काळात शहरांसह अन्य भागात मागणीनुसार मटण व चिकनचा थेट पुरवठा करण्याचे त्यांचे नियोजन आहे. .
 
संपर्क- गणेश थोरात-९७६६६५२६५९ 


फोटो गॅलरी

इतर यशोगाथा
‘महिला गुळव्या’ अशी मिळवली दुर्मीळ ओळखकोल्हापूर जिल्ह्यापासून नजीक मात्र कर्नाटक...
संकटांतही गुलाब निर्यातीला उभारी मागील वर्षी कोरोना संकटामुळे व्यावसायिक...
व्यावसायिक पिकांचा वारसा जपणारे विडूळयवतमाळ जिल्ह्यातील विडूळ गावाने हळद, पानवेल...
ऊसपट्ट्यात केसर आंब्याचा दरवळ दगडअकोले (ता. माढा, जि. सोलापूर) येथील संतोष मोरे...
स्ट्रॉबेरी पीक बदलातून मिळवला आत्मविश्‍...पुणे जिल्ह्यातील पिंपळोली (ता.मुळशी) डोंगराळ...
स्वगरजेतून बनवला ‘शेतकरी राजा’ मिनी...बैलजोडीच्या साहाय्याने शेतीकामे करणे वेळ,...
त्रिस्तरीय पीकपद्धतीला डाळ मिल...सातारा जिल्ह्यातील वळसे येथील समाधान प्रकाश कदम...
शेतीला मिळाली व्यावसायिकतेची जोडगाढोदे (ता.जि. जळगाव) येथील डॉ. मुकेश डोंगर पाटील...
आंतरपीक, मिश्रपीक पद्धतीची शेतीवाशीम जिल्ह्यातील सिरसाळा येथील दत्तराव इंगोले...
तुरीच्या हिरव्या शेंगांचा गोडवा...औरंगाबाद जिल्ह्यातील चौका गाव व परिसरातील...
पाणलोटाच्या मदतीनं केली दुष्काळावर मातजालना जिल्ह्यातील कायम दुष्काळी नंदापूर गावच्या...
पेरूचे दर्जेदार उत्पादन पुुणे शहरापासून जवळ असलेल्या वडकी (ता. हवेली)...
फळबाग केंद्रित शेतीतून क्षमता विकसितहिंगोली जिल्ह्यातील जुनुना (वसमत) येथील प्रयोगशील...
वाण बदल, व्यवस्थापनातून गव्हाचे...गहू हे रब्बी हंगामातील महत्त्वाचे पीक आहे. नाशिक...
‘हायड्रोपोनिक’ तंत्रज्ञानावर आधारित...नांदेड शहरापासून जवळच असलेल्या पुयणी (ता. नांदेड...
ऊसशेतीला दिली हंगामी पिकांची साथगडहिंग्लज तालुक्यापासून केवळ दीड किलोमीटर...
पूरक उद्योगातून महिला गट झाला सक्षमग्रामीण भागातील महिलांना योग्य प्रशिक्षण,...
शिक्षण, कृषी, ग्रामविकासामध्ये ‘समता...नाशिक जिल्ह्यातील येवल्यासारख्या दुष्काळी...
संरक्षित पाण्याआधारे हरभरा-कोथिंबीरची...‘बीबीएफ’ तंत्राद्वारे मधल्या दोन ओळींत हरभरा आणि...
दुष्काळी मजले एकीतून झाले बागायतीकायम दुष्काळी असलेले मजले (ता. हातकणंगले. जि....