agriculture story in marathi, paper tray for seedlings | Agrowon

रोपांच्या मुळांची गुंडाळी टाळण्यासाठी पेपर ट्रे विकसित
वृत्तसेवा
बुधवार, 17 ऑक्टोबर 2018

ट्रे किंवा प्लॅस्टिक पिशव्यांमध्ये रोपांची निर्मिती प्रामुख्याने केली जाते. यामध्ये अधिक काळ रोपे राहिल्यास मुळांच्या गुंडाळ्या होणे (कॉयलिंग असे म्हणतात.) ही समस्या प्राधान्याने दिसून येते. याचा फटका पुनर्लागवड केल्यानंतरही दीर्घकाळ दिसून येतो. हे टाळण्यासाठी डेन्मार्क येथील एलेपॉट एअर या कंपनीने कागदापासून खास ट्रे विकसित केले आहे. या कागदी ट्रेमध्ये हवा खेळती राहणे आणि निचरा या दृष्टीने विशेष रचना केली असून, ट्रेमधील कप्प्यांचा आकारही मोठा ठेवला आहे. या संशोधन आरेखनासाठी कंपनीने पेटंटसाठी अर्ज केलेला आहे.

ट्रे किंवा प्लॅस्टिक पिशव्यांमध्ये रोपांची निर्मिती प्रामुख्याने केली जाते. यामध्ये अधिक काळ रोपे राहिल्यास मुळांच्या गुंडाळ्या होणे (कॉयलिंग असे म्हणतात.) ही समस्या प्राधान्याने दिसून येते. याचा फटका पुनर्लागवड केल्यानंतरही दीर्घकाळ दिसून येतो. हे टाळण्यासाठी डेन्मार्क येथील एलेपॉट एअर या कंपनीने कागदापासून खास ट्रे विकसित केले आहे. या कागदी ट्रेमध्ये हवा खेळती राहणे आणि निचरा या दृष्टीने विशेष रचना केली असून, ट्रेमधील कप्प्यांचा आकारही मोठा ठेवला आहे. या संशोधन आरेखनासाठी कंपनीने पेटंटसाठी अर्ज केलेला आहे.

एलेपॉट एअर ट्रेमुळे रोपांच्या निर्मितीची कार्यक्षमता वाढते. स्वयंचलित यंत्रणेमध्ये किंवा हाताळणीमध्येही हे ट्रे सुरक्षित राहतात. या साऱ्या गुणधर्मांचा फायदा मोठ्या आकाराच्या रोपांच्या निर्मितीसाठी होत असल्याचा दावा कंपनीने केला आहे.
फळझाडे, नट्स, सुशोभीकरणाची झुडपे आणि मोठ्या कुंड्यांतील झाडे यासाठी मोठ्या आकाराच्या ७० ते १२० मि.मी. व्यासाच्या ट्रे निर्मितीचे ध्येय ठेवण्यात आले आहे. जागतिक पातळीवरील उत्तर अमेरिका, ब्लॅकमोअर कंपनी अशा विविध भागीदारांसह नव्या ट्रेचा कार्यक्रम आखण्यात येत आहे.

असे होतील याचे फायदे

  • मुळांच्या गाठी तयार होणे, गुंडाळ्या होणे रोखले जाते.
  • मुळांची आवश्यकतेनुसार छाटणी करता येते.
  • मुळातील दोष कमी होण्यास मदत होते.

मुळांची हवेत छाटणी (एअर प्रुनिंग) शक्य ः
सामान्यतः प्लॅस्टिक पिशव्या किंवा कुंड्यांमध्ये मुळांना बाहेर जाण्यासाठी जागा नसते. त्यामुळे त्यांच्या गुंडाळ्या होतात. नव्या ट्रेमध्ये वाढत्या मुळांना अटकाव होत नाही. ती सरळ खाली जाऊ शकतात. अगदी काही महिन्यांपर्यंत एलेपॉट एअर ट्रेमध्ये ठेवता येते. रोपांच्या वाढीसाठी आवश्यक सूक्ष्म वातावरण तयार होते. आवश्यकतेनुसार मुळांची छाटणी करून आकार देता येत असल्याचे ब्लॅकमोअरचे लार्स पीटर जेन्सेन यांनी सांगितले. रोपवाटिकेमध्ये वाढलेली रोपांची पुनर्लागवड केल्यानंतर धक्का बसून ती सुप्तावस्थेत जातात. त्यामुळे मुळांमध्ये दोष निर्माण होतात. मात्र, चाचण्यांमध्ये एलेपॉटमध्ये मरतुकीचा दर कमी होऊन उत्पादनामध्ये वाढ होत असल्याचे दिसून आले.
 
 

टॅग्स

फोटो गॅलरी

इतर टेक्नोवन
बेकरी प्रक्रिया उद्योगासाठी उपकरणेप्रामुख्याने तृणधान्यावरील प्रक्रिया उद्योगामध्ये...
ट्रॅक्‍टरची तांत्रिक तपासणी महत्त्वाची...ट्रॅक्‍टरची योग्य निगा राखावी. ट्रॅक्‍टर...
जिवंत माशांच्या वाहतुकीसाठी वाहनाची...लुधियाना येथील केंद्रीय काढणी पश्चात अभियांत्रिकी...
यंत्रांच्या साह्याने सकस गोळीपेंड...नंदूरबार येथील कृषी विज्ञान केंद्राने (केव्हीके)...
जलरोधक ई कपड्याची निर्मिती लेसर...भविष्यामध्ये अंगावर वापरता येणाऱ्या उपकरणे,...
भट्टीशिवायही लेसरने जोडता येईल सिरॅमिक सध्या सिरॅमिकच्या जोडणीसाठी भट्टी किंवा अधिक...
झेंड्याद्वारे मिळवता येईल ऊर्जा वाऱ्यावर फडकणाऱ्या झेंड्यांनी आजवर अनेकांना...
ट्रॅक्‍टर देखभालीसह अवजारांची निवड...ट्रॅक्‍टरच्या निवडीच्या वेळी जमीनधारणा, मातीचा...
अतिदुर्गम भागातील शेतकऱ्यांनी स्विकारले...खरिपात भात व पुढे डिसेंबरच्या सुमारास भुईमूग अशा...
भातासोबत मत्स्यशेती करण्याचे तंत्र भात पिकामध्ये साचणाऱ्या पाण्यामध्ये मासेपालन...
पशुखाद्य निर्मितीसाठी आवश्यक यंत्रे माणसांप्रमाणेच पाळीव पशुपक्ष्यांच्याही पोषकतेच्या...
देवलापूरच्या संस्थेतर्फे देशी शेण,...नागपूर जिल्ह्यातील देवलापार येथील गोविज्ञान...
हळद पिकातील महिलांच्या कामांसाठी...हळद पिकातील लागवडीपासून काढणीपश्चात कामांतील...
दुधी भोपळ्यापासून गर, रस निर्मितीदुधी भोपळ्याचे आरोग्यदायी गुणधर्माविषयी अलीकडे...
सौर ऊर्जाचलित आळिंबी उत्पादन संयंत्र गेल्या काही वर्षांत शहरी ग्राहक तसेच हॉटेल...
स्वयंचलित सेन्सर मोजेल जमिनीतील ओलावा विज्ञान आश्रम (पाबळ, जि. पुणे) येथील फॅब-लॅबमध्ये...
ट्रॅक्टरची बाजारपेठेची आशादायक वाटचालशेतीमध्ये यंत्र असा उल्लेख जरी झाला तरी आपल्या...
ऊर्जाबचत करणारे सौर वाळवणी यंत्र,...पदार्थाची चव, रंग व गुणवत्ता कायम ठेवून कमीत कमी...
पोषक आहारात हवी फळे, भाज्यांची स्मुदीआरोग्यदायी आहारामध्ये दूध, फळे आणि भाज्यांचा...
पिकानुसार प्लॅस्टिक आच्छादन ठरेल...आच्छादनामुळे बाष्पीभवन कमी झाल्याने पिकाची...