agriculture story in marathi, Patil brothers gained Brand identity for milk products | Agrowon

दर्जेदार दुग्धोत्पादनांचा ‘गारवा’ ब्रॅंड

राजकुमार चौगुले
बुधवार, 20 नोव्हेंबर 2019

कोल्हापूर जिल्ह्यातील मातब्बर दूध संघ दुग्धजन्य पदार्थ निर्मिती करतात. अशावेळी लघुपातळीवर त्यांची निर्मिती, बाजारपेठ हे स्पर्धात्मक आव्हानच असते. बोरपाडळे (ता. पन्हाळा) येथील सचिन व दत्तात्रय या पाटील बंधूंनी हे आव्हान पेलले. प्रक्रिया प्रकल्पाची व्यावसायिक उभारणी करून दररोज ५०० लिटर दूध संकलनातून दर्जेदार पदार्थांची निर्मिती करून वितरक व स्वतःच्या शॉपीद्वारे त्यांना गारवा ब्रॅंडद्वारे ओळख व बाजारपेठ देण्यात ते यशस्वी झाले आहेत.
 

कोल्हापूर जिल्ह्यातील मातब्बर दूध संघ दुग्धजन्य पदार्थ निर्मिती करतात. अशावेळी लघुपातळीवर त्यांची निर्मिती, बाजारपेठ हे स्पर्धात्मक आव्हानच असते. बोरपाडळे (ता. पन्हाळा) येथील सचिन व दत्तात्रय या पाटील बंधूंनी हे आव्हान पेलले. प्रक्रिया प्रकल्पाची व्यावसायिक उभारणी करून दररोज ५०० लिटर दूध संकलनातून दर्जेदार पदार्थांची निर्मिती करून वितरक व स्वतःच्या शॉपीद्वारे त्यांना गारवा ब्रॅंडद्वारे ओळख व बाजारपेठ देण्यात ते यशस्वी झाले आहेत.
 
कोल्हापूर जिल्ह्यात पन्हाळा तालुक्यातील बोरपाडळे येथील सचीन व दत्तात्रय या पाटील बंधूंची अकरा एकर शेती आहे. ऊस, गहू, सोयाबीन आदी पिके ते घेतात. चुलत भावासोबतच्या भागीदारीतून वारणा नदीतून सहा किलोमीटरवरून शेतीसाठी पाणीपुरवठा केला आहे. पाणीयोजनेतील उर्वरित पाणी एक चतुर्थ्यांश पद्धतीने इतरांना दिले जाते. ट्रॅक्‍टर व अन्य अवजारेही आहेत.

दुग्धप्रक्रियेकडे वाटचाल
पाटील यांच्याकडे तीन म्हशी व एक देशी गाय आहे. मात्र ते २०१४ पर्यंत परिसरातून दूधसंकलन करून त्याचा पुरवठा संघास करीत. आपणच दुधावर प्रक्रिया करून बाजारपेठ मिळवली तर नफ्यात वाढ होईल असा विचार त्यांनी केला. त्यानुसार सर्व नियोजनातून २०१४ मध्ये प्रक्रिया उद्योगाची स्थापना केली. शेती मुख्य रस्त्यानजिक असल्याने तिथेच विक्रीही करता येईल हाही उद्देश होता.

असा आहे प्रक्रिया उद्योग

सुविधा

  • इमारतीसह टप्प्याटप्प्याने गुंतवणूक करीत आजमितीला चाळीस ते पन्नास लाख रुपये भांडवल
  • रत्नाकर बॅंकेकडून आर्थिक साह्य
  • व्यवसायाची सुरू लस्सी उत्पादनातून.
  • यंत्रसामग्री- बॉयलर, तीन स्वतंत्र क्षमतेच्या भट्या, श्रीखंड तसेच लस्सी निर्मिती यंत्रणा, क्रीम सेपरेटर, पॅकींग आदी
  • एक हजार लिटरचे एक तर पाचशे लिटरच्या चार रेफ्रीजरेटर्सचा पदार्थ ठेवण्यासाठी वापर

दूधसंकलन

  • दररोज सकाळी गवळी पद्धतीने संकलन, या माध्यमातून परिसरातील २०० दूध उत्पादकांचे नेटवर्क
  • हंगामात दिवसाला ७०० लिटर, तर वार्षिक सरासरीनुसार दिवसाला ४५० ते ५०० लिटर दूध संकलन
  • उत्पादकांना गरजेप्रमाणे १५ ते २० हजार रुपयांची रक्कम जनावरे खरेदीसाठी. त्याची परतफेड दुधाद्वारे.
  • विश्‍वासाचे नाते तयार केल्याने गुणवत्तापूर्ण दुधाचा सातत्याने पुरवठा

पदार्थनिर्मिती

  • मागणीनुसार लस्सी, श्रीखंड, आम्रखंड, बासुंदी, पनीर, खवा, दही ताक आदी पदार्थ निर्मिती
  • २०० मिली आकारापासून आवश्‍यक त्या प्रमाणात पॅकींग

विक्री
काडोली-बोरपाडळे रस्त्यावर पाटील यांचा प्रकल्प आहे. पर्यटक वा प्रवाशांच्या वर्दळीचे हे ठिकाण असल्याने तेथेच शॉपी उभारली आहे. तेथे पदार्थांची चांगली विक्री होते. शिवाय ग्राहकांना काही काळ बसून पदार्थांचा आस्वाद घेता येतो. गुणवत्तेत सातत्य ठेवल्याने ग्राहकांमध्ये या पदार्थांनी ओळख तयार केली आहे.

‘गारवा’ ब्रॅंडने मार्केटिंग
सर्व उत्पादनांची विक्री गारवा ब्रॅंडनेमने होते. पूर्वी लस्सी या नावाने विकली जायची. ग्राहकांना त्याचा थंडावा मिळवा असा उद्देश होता. स्वतःच्या शॉपी व्यतिरिक्त वितरकही नेमले आहेत.

व्हॅनच्या माध्यमातून मच्छिंद्र कणेरकर हे नातेवाईक बांबवडे, मलकापूर, आरळे, सातवे, सावर्डे, थेरगाव, मांगले, आदि गावांत जाऊन मालाची घरपोच डिलीव्हरी करतात. दोन ते तीन दिवसांनी एकदा गावात फेरी होते. माल दिल्यानंतर लगेच रक्कम घेतली जाते. दूरध्वनीच्या माध्यमातूनही ऑर्डर घेण्यात येते.

ठळक बाबी

  • तुळशी विवाहापासून ते पुढे लग्नसराईपर्यंत पदार्थांना कायम मागणी
  • जिल्ह्याव्यतिरिक्त लगतच्या कोकण भागातूनही पदार्थांना मागणी
  • ग्राहकांच्या गरजेनुसार घरपोच पदार्थ देण्याची व्यवस्था
  • हंगामात दररोज दहा हजार रुपयांपर्यंत विक्री. काहीवेळा दिवसाला ३० ते ४० हजार रूपयांपर्यंतही
  • ऑर्डर मिळते.
  • उद्योगातून सुमारे वीस ते पंचवीस टक्के नफा
  • मागणी कमी असलेल्या काळात दुधाचा संघाला पुरवठा. प्रति ४० लिटरच्या कॅनमधून हा पुरवठा झाल्यास त्याचे ७० रुपयांपर्यंत कमिशन मिळते. हेच पदार्थ तयार केल्यास उत्पन्नाची रक्कम
  • त्याहून अधिक होते. यामुळे जास्तीत जास्त प्रक्रिया होण्याकडे लक्ष दिले जाते.
  • दररोज खेळते भांडवल राहिल्याने आर्थिक घडी स्थिर होते.
  • वार्षिक उलाढाल सुमारे १५ ते २० लाख रुपयांच्या आसपास.

जबाबदारी
सचिन पूर्णवेळ उद्योगात कार्यरत आहेत. पत्नी ज्योती यांची त्यांना मोठी मदत होते. दत्तात्रय नोकरी सांभाळून दूध संकलनाबरोबर बॅंकिंमचे व्यवहारही पाहतात. त्यांनाही पत्नी जयश्री व मुलगा विवेक यांचे सहकार्य होते. या उद्योगाच्या माध्यमातून सुमारे ७ ते १० जणांना रोजगारही मिळाला आहे.

सोलरच्या माध्यमातून विजेची बचत
या उद्योगासाठी वीजबील जास्त येते. त्यावरील खर्च कमी करण्यासाठी पाटील यांनी सोलर पॅनेलची उभारणी केली आहे. सुमारे २७ पॅनल्स उभारले आहेत. त्यासाठी पाच लाख रूपये खर्च केला आहे. या तंत्रासाठी कोणतेही अनुदान उपलब्ध नसल्याचे सचीन म्हणाले. या यंत्रणेमुळे महिन्याला सुमारे पंधरा हजार रुपयांची बचत करणे शक्य झाले आहे.

‘ॲग्रोवन’ ठरतोय दिशादर्शक

पाटील बंधू ‘ॲग्रोवन’चे नियमित वाचक आहेत. त्यातील दुग्धजन्य पदार्थांविषयकच्या यशकथा, माहिती व्यवसाय उभारणीसाठी खूप महत्त्वाची ठरल्याचे सचिन म्हणाले. दूध संकलन करून पुढे उद्योग सुरू करण्याची प्रेरणा ‘ॲग्रोवन’मुळेच मिळाली. तांत्रिक मार्गदर्शनाचाही उपयोग झाला असल्याचे त्यांनी सांगितले.
संपर्क- सचिन पाटील-९९७५२०२८१५


फोटो गॅलरी

इतर यशोगाथा
शेळीपालन, श्‍वान, देशी कोंबडीपालनातून...शेळीपालन, मग श्‍वानपालन व आता देशी कोंबडीपालन अशी...
कलिंगड, भातशेतीसोबत ब्रॉयलर पक्षांची...सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील पेंडूर कनकवाडी येथील दीपक...
शेतकरी नियोजन- कपाशीच्या पिकाला खत...सध्या माझे कापसाचे पीक ६० दिवसांचे झाले असून...
उमाताईंनी मिळवली आयुष्याची भाकरी गाडीवर फिरून ज्वारीच्या कडक भाकरीची विक्री करत...
गुणवत्ता अन् विश्वासाचा ब्रॅण्ड ः...प्रथम गुणवत्तापूर्ण आणि दर्जेदार सीताफळ उत्पादक...
संजीवनी गटाचे रास्त दरात खात्रीशीर...नाशिक जिल्ह्यातील मोह (ता.सिन्नर) येथील तरुण...
शेतकऱ्यांसाठी ‘दीपस्तंभ’ ठरलेली...मानोरी (ता. राहुरी, जि. नगर) येथील कृषीभूषण डाॅ....
पिराचीवाडी झाली उपक्रमशील गावकोल्हापूर जिल्ह्यातील पिराचीवाडी(ता.कागल) हे...
प्रयोगशीलतेला प्रयत्नवादाची जोड फळबाग...पुणे जिल्ह्यात धालेवाडी (ता. पुरंदर) येथील संदीप...
बारमाही भाजीपाला शेतीतून आर्थिक बळकटीमेहू (जि.जळगाव) येथील अनिल अर्जून पाटील यांनी २१...
गोठवलेले शहाळ्यातील पाणी... तेही...शहाळ्यातील पाणी आपण नेहमी पितो. मात्र, तेच...
वैद्यांनी जपला यांत्रिकीकरणाचा वारसागरज ही शोधाचा जननी असते. त्यातूनच निंभोरा बोडखा (...
प्रतिकूल हवामानात घडवली बीबीएफ’...जालना कृषी विज्ञान केंद्र, खरपुडी-जालना (केव्हीके...
भाजीपाला शेतीतून अर्थकारणाला गतीडोंगरगाव (ता.जि.अकोला) शिवारातील योगेश नागापुरे...
कीडनाशकांवरील बंदी- शेतकऱ्यांसाठी तारक...केंद्रीय कृषी मंत्रालयाने २७ कीडनाशकांवर बंदी...
कुक्कुटपालन, भात रोपवाटिका व्यवसायातून...विंग (ता. खंडाळा,जि.सातारा)  गावातील तेरा...
सोयाबीनच्या बीजोत्पादनाचा ‘मृदगंध’सोलापूर जिल्ह्यात पांगरी (ता.बार्शी) येथील मृदगंध...
खपली गहू बिस्किटे, हळद पावडर उद्योगात...दसनूर (जि.जळगाव) येथील वैशाली प्रभाकर पाटील यांनी...
एकात्मिक शेतीतून वरूडकरांची शाश्‍वत...हंगामी पिकांसह फळबागा, पूरक उद्योगांची जोड,...
प्रयत्नवादातून उभारले फळबागांचे नंदनवननव्या पिढीतील शेतकरी बदलत्या काळाची व बाजारपेठेची...