agriculture story in marathi, preparation of jam from verious seasonal fruits | Agrowon

विविध हंगामी फळांपासून बनवा जॅम
कीर्ती देशमुख, डॉ. उमेश ठाकरे
गुरुवार, 6 सप्टेंबर 2018

हंगामानुसार विविध प्रकारची फळे उपलब्ध होतात. काढणीनंतर ही फळे जास्तीत जास्त दोन ते चार दिवसच टिकत असल्याने बाजारामध्ये मोठ्या प्रमाणावर आवक होते. त्यामुळे मिळेल त्या दराने विकावी लागतात. त्यामुळे मोठ्या प्रमाणात नुकसान सहन करावे लागते. या फळांपासून जॅम बनवून मूल्यवर्धन करता येते अाणि चांगला फायदा मिळवता येतो.

अननस

हंगामानुसार विविध प्रकारची फळे उपलब्ध होतात. काढणीनंतर ही फळे जास्तीत जास्त दोन ते चार दिवसच टिकत असल्याने बाजारामध्ये मोठ्या प्रमाणावर आवक होते. त्यामुळे मिळेल त्या दराने विकावी लागतात. त्यामुळे मोठ्या प्रमाणात नुकसान सहन करावे लागते. या फळांपासून जॅम बनवून मूल्यवर्धन करता येते अाणि चांगला फायदा मिळवता येतो.

अननस

  • अननसाच्या फळांची साल काढून गराचे तुकडे करावेत.
  • तुकडे केलेला गर मिक्‍सरमधून बारीक करून शिजण्यासाठी गॅसवर ठेवावा.
  • एक किलो अननसाच्या गरामध्ये ७५० ग्रॅम साखर मिसळून गर सतत ढवळत राहावा.
  • पहिली उकळी आल्यानंतर ५ ग्रॅम सायट्रिक ॲसिड मिसळावे.
  • - गर घट्ट होत आल्यानंतर त्याचा टीएसएस (ब्रिक्‍स) व तापमान मोजावे.
  • ब्रिक्‍स ६८ टक्के व १०२ अंश सेल्सिअस तापमान येईपर्यंत जॅम शिजू द्यावा.
  • जामची प्लेट टेस्ट व ड्रॉप टेस्ट घ्यावी. सर्व टेस्ट योग्य आल्यानंतर जॅम तयार होईल.
  • तयार जॅममध्ये इसेेन्स व खाण्याचा रंग मिसळून गरम जॅम बॉटलमध्ये भरावा.

उंबर

  • उंबराची फळे स्वच्छ धुऊन त्याची साल काढावी.
  • फळे मिक्‍सरमधून बारीक करून गर तयार करावा.
  • गर शिजण्यासाठी ठेवावा. एक किलो गरामध्ये ७५० ग्रॅम साखर अाणि ६ ग्रॅम सायट्रिक ॲसिड मिसळावे.
  • गर घट्ट होत आल्यानंतर त्याचा टीएसएस (ब्रिक्‍स) व तापमान मोजावे.
  • ब्रिक्‍स ६८ टक्के व १०२ अंश सेल्सिअस तापमान येईपर्यंत जॅम शिजू द्यावा. जॅमची प्लेट टेस्ट व ड्रॉप टेस्ट घ्यावी.
  • सर्व टेस्ट योग्य आल्यानंतर जॅम तयार होईल.
  • शेवटी तयार झालेल्या जॅममध्ये आवश्‍यकता असल्यास इसेेन्स व खाण्याचा रंग मिसळावा. गरम जॅम बॉटलमध्ये भरावा.

चिकू

  • २०० ग्रॅम चिकूच्या गरामध्ये २०० ग्रॅम साखर मिसळून गर गॅसवर ठेवावा.
  • पहिल्या उकळीनंतर २ ग्रॅम सायट्रिक ॲसिड मिसळावे.
  • गर घट्ट होत आल्यानंतर टीएसएस (ब्रिक्‍स) व तापमान मोजावे.
  • ब्रिक्‍स ६८ टक्के व १०२ अंश सेल्सिअस तापमान येईपर्यंत जॅम शिजू द्यावा. जॅमची प्लेट टेस्ट व ड्रॉप टेस्ट घ्यावी.
  • सर्व टेस्ट योग्य आल्यानंतर जॅम तयार होईल.
  • तयार जॅममध्ये आवश्‍यकता असल्यास इसेन्स व खाण्याचा रंग मिसळावा. गरम जॅम बॉटलमध्ये भरावा.

पपई

  • पक्व पपई स्वच्छ धुऊन साल काढावी. गराचे बारीक तुकडे करून मिक्‍सरमध्ये एकजीव करावा.
  • गर पातेल्यामध्ये घेऊन गॅसवर ठेवावा. त्यामध्ये ७५० ग्रॅम साखर मिसळावी.
  • पहिल्या उकळीनंतर ६ ग्रॅम सायट्रिक ॲसिड मिसळावे.
  • गर घट्ट होत आल्यानंतर टीएसएस (ब्रिक्‍स) व तापमान मोजावे.
  • ब्रिक्‍स ६८ टक्के व १०२ अंश सेल्सिअस तापमान येईपर्यंत जॅम शिजू द्यावा. जॅमची प्लेट टेस्ट व ड्रॉप टेस्ट घ्यावी.

जांभूळ

  • ५०० ग्रॅम फळे धुऊन घ्यावीत व ती ब्लॅचिंग करून घ्यावी. (३ ते ४ मिनिटे)
  • ब्लॅचिंग केलेल्या सर्व फळांची साल काढून हाताने कुस्करून त्याच्या बिया वेगळ्या करून घ्याव्यात.
  • गर मिक्‍सरमधून एकजीव करून गॅसवर ठेवावा.
  • गर शिजत असताना ४०० ग्रॅम साखर मिसळावी.
  • पहिल्या उकळीनंतर २.५ ग्रॅम सायट्रिक ॲसिड मिसळावे.
  • गर घट्ट होत आल्यानंतर त्याचा टीएसएस (ब्रिक्‍स) व तापमान मोजावे.
  • ब्रिक्‍स ६८ टक्के व तापमान १०२ अंश येईपर्यंत जाम शिजू द्यावा. नंतर जामची प्लेट टेस्ट व ड्रॉप टेस्ट घ्यावी.

मिक्‍स फ्रूट जॅम

  • फळे ः पपई १.५ किलो, केळी १.५ किल, अननस १ किलो, सफरचंद ५०० ग्रॅम, पेरू १ किलो, संत्रा ५०० ग्रॅम, द्राक्ष ५ किलो ग्रॅम.
  • सर्व फळांपासून मिळालेला एकूण गर ४ किलो ५०० ग्रॅम
  • साखर ६ किलो ३०० ग्रॅम
  • सायट्रिक ॲसिड २७ ग्रॅम
  • पेक्‍टीन पावडर ७० ग्रॅम
  • सोडियम बेंझोएट २ ग्रॅम
  • सर्व फळांचा एकजीव केलेला गर गॅसवर ठेवावा.
  • गर शिजत असताना त्यामध्ये अर्धी साखर मिसळावी. १५ मिनिटांनी अर्धी साखर पेक्‍टीनमध्ये मिसळून टाकावी. सोबतच सायचट्रीक ॲसिडसुद्धा मिसळावे.
  • गर घट्ट होत आल्यानंतर त्याचा टीएसएस (ब्रिक्‍स) व तापमान मोजावे.
  • ब्रिक्‍स हा ६८ टक्के व १०२ अंश सेल्सिअस तापमान येईपर्यंत जॅम शिजू द्यावा. जॅमची प्लेट टेस्ट व ड्रॉप टेस्ट घ्यावी.
  • सर्व टेस्ट योग्य आल्यांतर जॅम तयार होईल.
  • तयार झालेल्या जॅममध्ये आवश्‍यकता असल्यास इसेन्स व खाण्याचा रंग मिसळावा व गरम जाम बॉटलमध्ये भरावा.

संपर्क ः कीर्ती देशमुख, ८२७५४१२०६३
(कृषी विज्ञान केंद्र, अकोला)

 

 

इतर कृषी प्रक्रिया
मस्त ना..! काबुली हरभऱ्यापासून...ब्रेड किंवा पोळीवर पसरवून बटरचे सेवन केले जाते....
भारतीय मक्याचे पुढे काय होते ? जाणून...मका हे एक महत्त्वाचे तृणधान्य आहे. जगातील चार...
तळण पदार्थासाठी नवे तंत्र ः एअर फ्रायिंगभारतीयांमध्ये तळलेल्या पदार्थांची आवड...
केळीच्या जैवविविधतेत तमिळनाडूची श्रीमंतीऑगस्ट महिन्यात तमिळनाडू राज्याची राजधानी चेन्नई...
उसापासून साखर निर्मितीची प्रक्रिया जागतिक पातळीवर साखर उद्योग उत्तम विकसित झाला असून...
करटोलीपासून प्रक्रिया पदार्थ करटोली ही रानभाजी असून, त्याच्या विशिष्ट चवीसाठी...
कापूस पऱ्हाट्यांपासून ब्रिकेट, पेलेट...पांढरे सोने या नावाने ओळखले जाणारे कापूस पीक...
मिल्क केक बनविण्याची प्रक्रियामिल्क केक हा दिसायला कलाकंदप्रमाणे असला तरी...
जांभळापासून बनवा जॅम, जेली, टॉफी,पावडरजॅम     परिपक्व जांभळाची फळे निवडून...
नाचणी प्राक्रियेत संधीनाचणी हे पीक आरोग्याच्या दृष्टीने अत्यंत...
व्हॅनिलामुळे दूध लागते अधिक गोडगोड दुधामध्ये व्हॅनिला स्वादाचा अंतर्भाव केला...
आरोग्यवर्धक पौष्टिक राजगिराधान्यांच्या तुलनेत राजगिऱ्यामध्ये कॅल्शिअम हे...
औषधी अन् आरोग्यदायी करवंदकरवंदामध्ये नैसर्गिकरीत्या कॅल्शिअम भरपूर...
बेल फळापासून बनवा जॅम, कॅन्डी, स्क्वॅशबेलाचे फळ अतिशय गुणकारी आहे. बेलफळांचा वापर...
आरोग्यास उपयुक्त कुळीथआयुर्वेदशास्त्राने कुळथास आजारी व्यक्‍तींसाठी...
आरोग्यदायी शेवगा भुकटीचे उपयोगशेवगा वनस्पतीचे इंग्रजी नाव ड्रमस्टिक असे असून,...
केळीपासून बनवा जेली, प्युरी, ज्यूस केळीमध्ये अनेक पोषणमूल्ये आहेत. केळी शरीरातील...
उभारणी दूधप्रक्रिया उद्योगाचीप्रक्रिया प्रकल्पामध्ये दूध संकलन, गुणवत्ता...
प्रक्रियेसाठी भाताचा कोंडाभात कोंड्यामधील पोषक घटकांचे सक्रिय स्वरूप...
उभारूयात बांबू प्रक्रिया उद्योगलेखमालेतील मागील काही भागांत आपण बांबूची व्यापारी...