agriculture story in marathi, the rainfed area farmers of Sangli District are shifted to floriculture to raise the income & livelyhood. | Agrowon

फूलशेतीतून मिळाली नवी दिशा

अभिजित डाके
बुधवार, 1 जुलै 2020

सांगली जिल्ह्यातील दुष्काळी पट्ट्य़ात द्राक्ष, डाळिंब या पिकांबरोबरच फुलांचा गंध दरवळू लागला आहे. त्यातून आर्थिक बदल घडू लागला आहे. मोगरा, निशिगंध, झेंडू आदींच्या पीक पद्धतीतून शेतकऱ्यांना नवी दिशा मिळत आहे.

सांगली जिल्ह्यातील दुष्काळी पट्ट्य़ात द्राक्ष, डाळिंब या पिकांबरोबरच फुलांचा गंध दरवळू लागला आहे. त्यातून आर्थिक बदल घडू लागला आहे. मोगरा, निशिगंध, झेंडू आदींच्या पीक पद्धतीतून शेतकऱ्यांना नवी दिशा मिळत आहे.
 
सांगली जिल्हा ऊस, डाळिंब, द्राक्ष, भात आणि हळदीसाठी प्रसिद्ध आहे. जिल्ह्यात ५५० हेक्टर क्षेत्रांवर आता फूलशेतीही होऊ लागली आहे. जत, आटपाडी, कवठेमहांकाळ हे अवर्षण तालुके. योजनांचं पाणी आलं त्यामुळे डाळिंब, द्राक्ष शेती वाढली. आज याच तालुक्यात लालचुटूक डाळिंबे व रसाळ द्राक्षे पिकू लागली. येळवी (ता. जत) येथील रविकिरण पवार यांनी ताजे किंवा अधिक उत्पन्न घेण्याच्या दृष्टीने काही पर्यायी पिकांचा अभ्यास सुरू केला. त्यातून मोगऱ्याचे पीक पुढे आले.
मुंबईची बाजारपेठ त्यासाठी उपलब्ध आहे. सरासरी २०० ते ३५० रुपये प्रति दहा किलो दराने विक्री होते.

शेतकरी गटाची स्थापना
गावातील शेतकऱ्यांनी पवार यांच्याकडून प्रेरणा घेत श्रीराज भाजीपाला व मोगरा उत्पादक गटाची स्थापना केली. गटात २२ शेतकरी. कोरडवाहू, माळरान शेती. शाश्वत उत्पन्नासाठी त्यांनीही मोगरा लागवडीचा पर्याय निवडला. आज गटाच्या माध्यमातून सुमारे १० एकरांवर मोगऱ्याची शेती फुलली आहे. गावासह पंचक्रोशीतील सुमारे ५० हून अधिक महिलांच्या हाताला काम मिळाले. बळीराजा आणि मजूर अशी दोन्ही घरं चालू लागली. फुलांची विक्री, मुंबई, पुणे यासह मिरज येथील फूल मार्केटमध्ये विक्री होते. एकरी ५० हजारांवर ते काहीवेळा लाख रुपयांची उलाढाल होते. मोगरा काढणीनंतर दर्जा टिकावा यासाठी प्रिकुलिंग युनिटमध्ये ठेऊन पॅकिंग करून ‘मार्केटिंग’ केले जाते. बहुतांश शेतकरी एकमेकांच्या साह्याने बदल स्वीकारत असल्याचे दिसते आहे.

भाजीपाला शेतीची जोड
गेल्या तीन महिन्यांपासून लॉकडाऊन असल्याने वाहतूक व्यवस्था बंद असल्याने फुलांची विक्री करता आली नाही. मग भाजीपाल्याची जोड दिली. थेट विक्रीचा नवा अनुभव त्यातून मिळाला. हाच अनुभव भविष्यात मोठा दुवा ठरणार आहे. विक्रीबरोबर गावातील आर्थिक दृष्ट्य़ा गरीब आणि मोलमजुरी करणाऱ्या कुटुंबांना मोफत भाजीपाला देण्याचे कामही या शेतकऱ्यांनी केले.

फूलशेतीचा ध्यास
कवेठमहांकाळ तालुक्यात फुलशेतीखाली २९ हेक्टर क्षेत्र आहे. विजय इंगवले आणि त्यांचा मित्रपरिवार फूलशेतीसाठी पुढे आले आहेत. गुलाब, निशिगंध, गलांडा यासारख्या फुलांची शेती ते करू लागले आहे. फुलांना बारमाही मागणी असते. मिरज तालुक्याचा पश्चिम भाग अनेक वर्षांपासून भाजीपाला आणि फुलांच्या शेतीसाठी प्रसिद्ध आहे. तुंग, कसबेडिग्रज, सावळवाडी, कवठेपिरान या परिसरात झेंडू सह निशिगंधाचा सुगंध मोठ्या प्रमाणात दरवळतो. कवठेपिरान मधील शेतकरी अकबर मुजावर सांगतात की आमच्या भागात ऊस प्रामुख्याने घेतात. परिसरात आणि मित्राकडील फूलशेती पाहून ती करण्याचा निर्धार केला. लग्नमंडपाची सजावट, जयंती सह विविध कार्यक्रमांची सजावट करण्यास सुरुवात केली. यातून उत्पन्नात ४० ते ५० टक्के वाढ झाली. बाजारपेठेतील मागणी ओळखून झेंडू, ॲस्टर, गलांडा फुलांची लागवड केली. काहीवेळा बाजारातील मागणी पूर्ण करण्यासाठी शेतकऱ्यांकडून २० ते ८० रुपये प्रति किलो दराने खरेदी केली जाते. जिल्ह्यात अशा बदलत्या पीक पद्धतीतून शेतकऱ्यांना नवी दिशा मिळत आहे.


इतर अॅग्रो विशेष
विक्री साखळी सक्षमीकरणाची सुवर्णसंधी शेतमालाचे उत्पादन घेणे हे काम फारच खर्चिक आणि...
कृषी व्यवसायासाठी 'स्मार्ट' संजीवनी  या पुढे वैयक्तिक शेती उत्पादने ही कालबाह्य...
गुणपत्रिकेवर कोविड १९ उल्लेख ...मुंबई: कृषी विद्यापीठातील विद्यार्थ्यांच्या...
सोयाबीन बियाणे नापासचे प्रमाण ६५ टक्केपरभणी: परभणी येथील कृषी विभागाच्या बीज...
‘पणन’च्या सुविधा केंद्रातून ६४८ टन...नाशिक: महाराष्ट्र राज्य कृषी पणन मंडळाच्या भेंडी...
कृषी खाते म्हणते, पुरेशी खते उपलब्धपुणे: राज्यात खताची टंचाई नाही. मात्र, यंदा...
देशातून आत्तापर्यंत साखरेची ४८ लाख टन...कोल्हापूर: देशातून आत्तापर्यंत ४८ लाख ६९ हजार टन...
खत ‘आणीबाणी’ने शेतकरी त्रस्तपुणेः खरिपाची पेरणी झाल्यानंतर पिके बहारात असून...
खरेदी बंद; शेतकऱ्यांचा मका घरातच औरंगाबाद : आधारभूत किमतीने सुरु असलेली मका खरेदी...
धीरज कुमार यांनी कृषी आयुक्तपदाची...पुणे: राज्याच्या कृषी आयुक्तपदी धीरज कुमार यांची...
देशात खरिपाची पेरणी ५८० लाख हेक्टरवरपुणेः देशात आत्तापर्यंत खरिपाची ५८० लाख हेक्टरवर...
खरीप पिकांतील तण नियंत्रण व्यवस्थापनजगात सर्वांत जास्त वापर तणनाशकांचा (४३.६ टक्के)...
राज्याच्या कृषी आयुक्तपदी धीरज कुमार;...पुणे : राज्याच्या कृषी आयुक्तपदी धीरज कुमार यांची...
एचटीबीटी कपाशीची शेतकऱ्यांकडून पाहणीअकोला ः शेतकऱ्यांना तंत्रज्ञान स्वातंत्र्य मिळावे...
दुर्मीळ निलमणी आमरीचे सातपुड्यात...जळगाव ः जिल्ह्यातील सातपुडा पर्वतरांगा या अनेक...
दूध पावडरला प्रतिकिलो ५० रुपये अनुदान...इस्लामपूर, जि. सांगली ः कोरोना सारख्या साथीत...
अकोला जिल्ह्यात सोयाबीन उगवणशक्तीबाबत...अकोला ः  सोयाबीन पिकाची पेरणी जुलैच्या...
अन्नधान्य पिकांच्या योजनांसाठी २७ कोटीपुणे: राज्यातील अन्नधान्य पिकांच्या योजनांसाठी...
ग्लायफोसेट वापराच्या मसुद्याविरुद्ध दाद...पुणे: केंद्र सरकारने ग्लायफोसेट तणनाशकाच्या...
सोयाबीन बियाणे कंपन्यांवर राज्यात ४६...औरंगाबाद ः सोयाबीनच्या बोगस बियाण्यामुळे पिकाची...