agriculture story in marathi, Solapuri Raisins has set its name in Maharashtra. The raisin cluster is developed in Solapur District. | Agrowon

चव, रंगाचे वैशिष्ट्य राखून असणारा सोलापुरी बेदाणा, पंढरपूर, दक्षिण सोलापूर, बार्शीत क्लस्टर -वर्षाकाठी वीस हजार टन उत्पादन

सुदर्शन सुतार
बुधवार, 1 जुलै 2020

सोलापूरसारख्या दुष्काळी भागात डाळिंब, द्राक्षासारख्या फळपिकांतून चांगले उत्पादन काढून शेतकऱ्यांनी आपली ओळख निर्माण केली आहे. परंतु अलीकडच्या काही वर्षात त्यात बेदाण्याच्या भर पडली आहे. द्राक्षाच्या थेट विक्रीपेक्षाही शेतकरी बेदाण्याला अधिक पसंती देत आहेत. 

सोलापूरसारख्या दुष्काळी भागात डाळिंब, द्राक्षासारख्या फळपिकांतून चांगले उत्पादन काढून शेतकऱ्यांनी आपली ओळख निर्माण केली आहे. परंतु अलीकडच्या काही वर्षात त्यात बेदाण्याच्या भर पडली आहे. द्राक्षाच्या थेट विक्रीपेक्षाही शेतकरी बेदाण्याला अधिक पसंती देत आहेत. त्यामुळेच बेदाण्याची पंढरपूर, दक्षिण सोलापूर, बार्शी, मोहोळ अशी क्लस्टर निर्माण झाली आहेत. विशिष्ठ चव, रंग आणि आकारामुळे सोलापुरी बेदाणा बाजारात लक्षवेधी ठरला आहे.
 
सोलापूर जिल्ह्यात द्राक्षाची सुमारे ३० ते ३५ हजार एकरांवर लागवड आहे. त्यांपैकी सर्वाधिक सुमारे २० हजार एकरांवरील द्राक्षांचा बेदाणा केला जातो. त्यामध्ये एकट्या पंढरपूर तालुक्‍यात बेदाण्याचे सर्वाधिक १० ते १५ हजार टनांपर्यंत उत्पादन होते. तर सोलापूर परिसरात उत्तर सोलापूर, दक्षिण सोलापूर, मोहोळ, बार्शी या परिसरातून चार ते पाच हजार टनांपर्यंत उत्पादन होते. बेदाण्यासाठी पंढरपूरसह आता सोलापूर बाजार समितीतही मार्केट सुरू झाल्यामुळे या भागातील उत्पादकांसाठी बाजारपेठेचा मोठा प्रश्‍न सुटला आहे. शिवाय सीमेवरील बाजारपेठेमुळे आंध्रप्रदेश आणि कर्नाटकातूनही मोठी मागणी आहे.

विशिष्ट चव, रंगामुळे लक्षवेधी
बेदाणानिर्मितीसाठी थॉमसन, तास ए गणेश, माणिक चमन, क्‍लोन टू, सोनाका या जातींची द्राक्षे उपयोगात आणली जातात. कमी आर्द्रता, सर्वाधिक तापमान हे घटक गुणवत्तापूर्ण बेदाणा निर्मितीसाठी आवश्‍यक असतात. नेमकी हीच परिस्थिती जिल्ह्यात असल्याने उत्कृष्ट बेदाणा तयार होतो. येथील जमिनींमध्ये पोटॅशचे प्रमाणही चांगले आहे. त्यामुळे बेदाण्याला चकाकी आणि चमक मिळते. शिवाय सर्वाधिक तापमानामुळे बेदाण्याला सुकवण्याचा कालावधीही कमी लागतो. एकूणच चव आणि गुणवत्तेच्या बाबतीत सोलापूरचा बेदाणा सरस आहे.

कासेगाव, निंबर्गी, विरवडे, पिंपरी क्लस्टर
पंढरपूर तालुक्यातील कासेगाव, सरकोली, तनाळी, बोहाळी, दक्षिण सोलापुरातील निंबर्गी, भंडारकवठे, उळे, उत्तर सोलापुरातील नान्नज, बीबीदारफळ, मोहोळ तालुक्यातील विरवडे, कामती, बार्शीतील पिंपरी, मळेगाव, वैराग, माढ्यातील मानेगाव ही बेदाण्यासाठी छोटी क्लस्टर आहेत. या भागात बेदाण्याच्या स्वच्छतेसह प्रतवारी करणारे खास उद्योग आहेत. शिवाय काही शेतकऱ्यांकडे स्वतः ची सर्व सुविधांसह यंत्रणा आहे. त्यामुळे बेदाण्याचे क्लस्टर विकसित व्हायला चांगलीच गती मिळाली आहे.

प्रतिक्रिया
बेदाण्यासाठी यंदा पोषक वातावरण होते. पण ऐन हंगामातच कोरोनामुळे बाजारावर परिणाम झाला, सध्या शीतगृहात बेदाणा ठेवल्यामुळे अडचण नाही. जिल्ह्यातील विविध क्लस्टरमुळे बेदाणा मार्केट वाढण्यास मोठी संधी आहे.
-सचिन भोसले-गवळी, बेदाणा उत्पादक, विरवडे (ब्रु), ता. मोहोळ


इतर अॅग्रो विशेष
राज्याच्या कृषी आयुक्तपदी धीरज कुमार;...पुणे : राज्याच्या कृषी आयुक्तपदी धीरज कुमार यांची...
एचटीबीटी कपाशीची शेतकऱ्यांकडून पाहणीअकोला ः शेतकऱ्यांना तंत्रज्ञान स्वातंत्र्य मिळावे...
दुर्मीळ निलमणी आमरीचे सातपुड्यात...जळगाव ः जिल्ह्यातील सातपुडा पर्वतरांगा या अनेक...
दूध पावडरला प्रतिकिलो ५० रुपये अनुदान...इस्लामपूर, जि. सांगली ः कोरोना सारख्या साथीत...
अकोला जिल्ह्यात सोयाबीन उगवणशक्तीबाबत...अकोला ः  सोयाबीन पिकाची पेरणी जुलैच्या...
अन्नधान्य पिकांच्या योजनांसाठी २७ कोटीपुणे: राज्यातील अन्नधान्य पिकांच्या योजनांसाठी...
ग्लायफोसेट वापराच्या मसुद्याविरुद्ध दाद...पुणे: केंद्र सरकारने ग्लायफोसेट तणनाशकाच्या...
सोयाबीन बियाणे कंपन्यांवर राज्यात ४६...औरंगाबाद ः सोयाबीनच्या बोगस बियाण्यामुळे पिकाची...
चिकाटी, आर्थिक नियोजनातून पोल्ट्री...वांजोळी (जि. नगर) येथील ३८ वर्षे वयाच्या अमोल...
अतीव संघर्ष, धैर्यातून साधली उल्लेखनीय...उस्मानाबाद जिल्ह्यातील अणदूर येथील वैशाली घुगे...
दूध व्यवसाय झाला आतबट्ट्याचा; शेतकरी...पुणेः मागील काही वर्षांपासून संकटात असलेल्या दूध...
राज्यात पाऊस जोर धरण्याची शक्यता पुणे : मॉन्सून सक्रिय होण्याचा पोषक हवामान होत...
विश्वजित माने प्रभारी कृषी आयुक्तपुणे : राज्याचे कृषी आयुक्त सुहास दिवसे यांची...
शण्मुख नाथन झटतोय निंब वृक्ष वाढीसाठीअकोला ः वृक्ष संवर्धन, पर्यावरणाच्या उद्देशाने...
कृषी निविष्ठा विक्रेत्यांचा बंद मागे;...औरंगाबाद :  कृषी निविष्ठा विक्रेत्यांचा...
देशात कृषी स्टार्टअपला वाव : संगीता...पुणे: जगात कृषी क्षेत्रातील प्रत्येक नववा...
कोकण, मध्य महाराष्ट्रात पावसाचा जोर...पुणे: मॉन्सून सक्रिय होण्यास पोषक हवामान होत...
सोयाबीन बियाणे न उगवल्याच्या राज्यात ५४...पुणे ः खरीप हंगामात सोयाबीन बियाणे...
देशात आता जनुक क्रांतीची गरज : माजी...पुणे: देशाला आता हरितक्रांती नव्हे तर आता जनुक...
बांगलादेशात रेल्वेद्वारे कांदा निर्यातनाशिक: जिल्ह्यातून मोठ्या प्रमाणावर कांदा...