Agriculture story in marathi value added products from rainbow trout fish | Agrowon

रेनबो ट्राउट माशापासून मूल्यवर्धित उत्पादने

आर. एम. सिद्दिकी, एस. व्ही. मस्के, जी. एम. माचेवाड
बुधवार, 4 डिसेंबर 2019

रेनबो ट्राउट हा थंड पाण्यात सापडणारा मासा मुळात परदेशी असला तरी भारताच्या विविध भागांत तो आढळतो. शहरी भागात या माशाला बरीच मागणी असते. इतर अनेक मूल्यवर्धित उत्पादने बनविण्यासाठी रेनबो ट्राउटचा उपयोग होतो. सध्‍या भारतामध्‍ये हा मासा ताज्‍या थंड स्‍वरूपात विकला जातो. या माशापासून विविध प्रकारचे‍ मूल्‍यवर्धित पदार्थ तयार करता येतात.

रेनबो ट्राउट हा थंड पाण्यात सापडणारा मासा मुळात परदेशी असला तरी भारताच्या विविध भागांत तो आढळतो. शहरी भागात या माशाला बरीच मागणी असते. इतर अनेक मूल्यवर्धित उत्पादने बनविण्यासाठी रेनबो ट्राउटचा उपयोग होतो. सध्‍या भारतामध्‍ये हा मासा ताज्‍या थंड स्‍वरूपात विकला जातो. या माशापासून विविध प्रकारचे‍ मूल्‍यवर्धित पदार्थ तयार करता येतात.

१. गोठवलेला (फ्रोजन) रेनबो ट्राउट
गोठवून शीतगृहात ठेवलेला रेनबो ट्राउट बरेच दिवस टिकतो. प्रत्येक मासा पॉलिथिनच्या पिशवीत वेगवेगळा पॅक केल्यास त्याचा दमटपणा कमी होत नाही, तसेच ऑक्सिडेशनही घटते. गोठवलेला आख्खा रेनबो ट्राउट (-१८) अंश तपमानावर एक वर्ष टिकतो.

२. धुरावलेला (स्मोक्ड) रेनबो ट्राउट
रेनबो ट्राउटपासून मूल्यवर्धित उत्पादन मिळविण्याचा सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे पूर्ण मासा स्वच्छ करून (होल गटेड्) तो हॉट स्मोक्ड म्हणून विकणे. ह्या प्रक्रियेच्‍या दरम्यान तो पुरेसा शिजविला जातो व लगेच खाता येतो. असे स्मोक्ड उत्पादन बनविण्याची कार्यपद्धती आयएफटीने प्रमाणित केली आहे. यासाठी माशाचे डोके व पोटातील घाण काढून (बिहेडेड्, गटेड्) तो उघडून (स्प्लिट ओपन) १० टक्के खाऱ्या‍ पाण्यात १५ मिनिटे कोल्ड-ब्लांच करण्‍यात येतो. यानंतर ६० अंश सेल्सिअस तपमानावर तो तीन तास हॉट-स्मोक केला की इच्छित रंग व चव मिळू शकते. निर्वात पॅकबंद स्थितीतील रेनबो ट्राउट ११ आठवडे टिकतो. हवेसहित पॅक केलेल्या माशाच्या तुलनेत हा काळ जास्त आहे.

३. डबाबंद (कॅनड) रेनबो ट्राउट
पूर्ण मासा स्वच्छ करून, धुवून त्याचे एकसारखे लांब तुकडे म्हणजे स्टेक्स बनवतात. हे स्टेक्स १० टक्के खारे पाणी व ०.५ टक्के सायट्रिक ॲसिडमध्ये १० मिनिटे कोल्ड-ब्लांच करतात. ४५ अंश सेल्सिअस तपमानावर दोन तास स्मोक करून एक तास अर्धवट वाळवतात. ३०७ X १०९ आकाराच्या प्रकारच्या कॅन्स म्हणजे डब्यांमध्ये सुमारे १२० ग्रॅम स्टेक्स हाताने भरतात. यानंतर १२० अंश सेल्सिअस तापमानावर रिफाइंड शेंगदाणा तेलात तळतात. स्मोक्ड् ॲंड कॅन्ड् ट्राउट स्टेक इन ऑइल हे एक उत्कृष्ट उत्पादन असून, वातावरणीय तपमानावर ते एक वर्ष टिकते.

संपर्क ः आर. एम. सिद्दिकी, ९६३७६७६६८८
(अन्न सूक्ष्मजीवशास्त्र आणि सुरक्षितता विभाग, एम.आय.पी. अन्न तंत्रज्ञान महाविद्यालय, औंढा (नागनाथ), जि. हिंगोली)
 

टॅग्स

इतर कृषी प्रक्रिया
डाळिंब फळांची प्रतवारी, साठवणूकमहाराष्ट्रामध्ये गेल्या दोन दशकांपासून डाळिंब एक...
चिंचेपासून मूल्यवर्धित पदार्थचिंचेपासून मूल्यवर्धित पदार्थांच्या निर्मितीला...
फालसापासून जाम, जेली, चटणीफालसा हा एक रानमेवा आहे. फालसा फळामध्ये प्रथिने,...
छोट्या उद्योगात नफा कसा वाढवावा?नवीन लघुउद्योग सुरू केल्यानंतर उद्योजकांना अनेक...
हळदीपासून मूल्यवर्धित पदार्थ...बहुतांश भारतीय भाज्यांमध्ये हळदीचा कमी अधिक वापर...
दुधीभोपळ्यापासून टुटीफुटी, पावडर, वडीबऱ्याच लोकांना दुधी भोपळ्याची भाजी आवडत नाही....
सुरणपासून रुचकर पदार्थसुरण या कंदपिकापासून विविध प्रक्रियायुक्त पदार्थ...
टोमॅटोपासून केचअप, चटणी, वेफर्सबाजारातील दर कमी झाल्यावर टोमॅटो फेकून दिले जातात...
उद्योजकतेतून ग्रामीण विकासाकडे...ग्रामीण भागासह सर्वत्र व्यवसाय, उद्योग याविषयी...
टोमॅटो निर्यात, प्रक्रिया उद्योगात संधीयेत्या काळात टोमॅटो उत्पादक प्रदेशांमध्ये सहकारी...
पनीर निर्मितीसह वाढवा टिकवणक्षमतापनीर हा भारतीय उपखंडामध्ये आहारामध्ये मोठ्या...
आल्यापासून कॅण्डी, लोणचे, मुरांबाअनेक आयुर्वेदिक औषधांमध्ये आल्याचा वापर केला जातो...
डाळिंबापासून जॅम, जेली, स्क्वॅश ​डाळिंबापासून इतर फळाप्रमाणेच उत्तम प्रकारचे सिरप...
कृषी व्यवसायात भरपूर संधी, गरज योग्य...कृषी क्षेत्रात व्यवसायाला मोठा वाव आहे. कृषी...
पेरूपासून बनवा लोणचे, चीज, जेलीपेरूमधील जीवनसत्त्व क रोगप्रतिकारक शक्ती...
चिंच प्रक्रियेतून उद्योगाच्या संधीचिंचेच्या आंबट-मधुर व आम्लकारक चवीमुळे याचा वापर...
डाळिंबाचे औषधी गुणधर्म डाळिंबाची मधुर चव, बियांचा आकर्षक नैसर्गिक लाल...
केळीमधील सूत्रकृमीचे नियंत्रणकेळी पिकामध्ये पाच प्रकारचे सूत्रकृमी जास्त...
आरोग्यदायी तुतीची फळेतामिळनाडू राज्यातील रेशीम संशोधन व जर्मप्लाझम...
ग्लूटेनमुक्त आहार फायदेशीरग्लूटेन हा गहू, राई आणि बार्ली यांसारख्या ठरावीक...