Agriculture story in marathi value added products from rainbow trout fish | Agrowon

रेनबो ट्राउट माशापासून मूल्यवर्धित उत्पादने

आर. एम. सिद्दिकी, एस. व्ही. मस्के, जी. एम. माचेवाड
बुधवार, 4 डिसेंबर 2019

रेनबो ट्राउट हा थंड पाण्यात सापडणारा मासा मुळात परदेशी असला तरी भारताच्या विविध भागांत तो आढळतो. शहरी भागात या माशाला बरीच मागणी असते. इतर अनेक मूल्यवर्धित उत्पादने बनविण्यासाठी रेनबो ट्राउटचा उपयोग होतो. सध्‍या भारतामध्‍ये हा मासा ताज्‍या थंड स्‍वरूपात विकला जातो. या माशापासून विविध प्रकारचे‍ मूल्‍यवर्धित पदार्थ तयार करता येतात.

रेनबो ट्राउट हा थंड पाण्यात सापडणारा मासा मुळात परदेशी असला तरी भारताच्या विविध भागांत तो आढळतो. शहरी भागात या माशाला बरीच मागणी असते. इतर अनेक मूल्यवर्धित उत्पादने बनविण्यासाठी रेनबो ट्राउटचा उपयोग होतो. सध्‍या भारतामध्‍ये हा मासा ताज्‍या थंड स्‍वरूपात विकला जातो. या माशापासून विविध प्रकारचे‍ मूल्‍यवर्धित पदार्थ तयार करता येतात.

१. गोठवलेला (फ्रोजन) रेनबो ट्राउट
गोठवून शीतगृहात ठेवलेला रेनबो ट्राउट बरेच दिवस टिकतो. प्रत्येक मासा पॉलिथिनच्या पिशवीत वेगवेगळा पॅक केल्यास त्याचा दमटपणा कमी होत नाही, तसेच ऑक्सिडेशनही घटते. गोठवलेला आख्खा रेनबो ट्राउट (-१८) अंश तपमानावर एक वर्ष टिकतो.

२. धुरावलेला (स्मोक्ड) रेनबो ट्राउट
रेनबो ट्राउटपासून मूल्यवर्धित उत्पादन मिळविण्याचा सर्वात सोपा मार्ग म्हणजे पूर्ण मासा स्वच्छ करून (होल गटेड्) तो हॉट स्मोक्ड म्हणून विकणे. ह्या प्रक्रियेच्‍या दरम्यान तो पुरेसा शिजविला जातो व लगेच खाता येतो. असे स्मोक्ड उत्पादन बनविण्याची कार्यपद्धती आयएफटीने प्रमाणित केली आहे. यासाठी माशाचे डोके व पोटातील घाण काढून (बिहेडेड्, गटेड्) तो उघडून (स्प्लिट ओपन) १० टक्के खाऱ्या‍ पाण्यात १५ मिनिटे कोल्ड-ब्लांच करण्‍यात येतो. यानंतर ६० अंश सेल्सिअस तपमानावर तो तीन तास हॉट-स्मोक केला की इच्छित रंग व चव मिळू शकते. निर्वात पॅकबंद स्थितीतील रेनबो ट्राउट ११ आठवडे टिकतो. हवेसहित पॅक केलेल्या माशाच्या तुलनेत हा काळ जास्त आहे.

३. डबाबंद (कॅनड) रेनबो ट्राउट
पूर्ण मासा स्वच्छ करून, धुवून त्याचे एकसारखे लांब तुकडे म्हणजे स्टेक्स बनवतात. हे स्टेक्स १० टक्के खारे पाणी व ०.५ टक्के सायट्रिक ॲसिडमध्ये १० मिनिटे कोल्ड-ब्लांच करतात. ४५ अंश सेल्सिअस तपमानावर दोन तास स्मोक करून एक तास अर्धवट वाळवतात. ३०७ X १०९ आकाराच्या प्रकारच्या कॅन्स म्हणजे डब्यांमध्ये सुमारे १२० ग्रॅम स्टेक्स हाताने भरतात. यानंतर १२० अंश सेल्सिअस तापमानावर रिफाइंड शेंगदाणा तेलात तळतात. स्मोक्ड् ॲंड कॅन्ड् ट्राउट स्टेक इन ऑइल हे एक उत्कृष्ट उत्पादन असून, वातावरणीय तपमानावर ते एक वर्ष टिकते.

संपर्क ः आर. एम. सिद्दिकी, ९६३७६७६६८८
(अन्न सूक्ष्मजीवशास्त्र आणि सुरक्षितता विभाग, एम.आय.पी. अन्न तंत्रज्ञान महाविद्यालय, औंढा (नागनाथ), जि. हिंगोली)
 

टॅग्स

इतर कृषी प्रक्रिया
ड्रॅगन फळापासून प्रक्रिया पदार्थड्रॅगन फ्रूट या फळाचे मध्य अमेरिका, मलेशिया,...
कवठाची जॅम, जेलीकवठाचे औषधी उपयोग लक्षात घेऊन फळापासून विविध...
पोषणमूल्याने समृद्ध प्रथिनयुक्त बारबाजारामध्ये विविध प्रकारच्या प्रथिनयुक्त पावडर...
फळे,भाजीपाला साठवणीसाठी उच्च तापमानाचा...फळे, भाजीपाला व प्रक्रिया पदार्थ अधिक काळ...
फळांची जेली करताना...चमकदार, पारदर्शक, मऊ आणि उत्कृष्ट जेली...
आवळ्यापासून विविध उत्पादनांची निर्मिती आपणा सर्वांना आहारात आणि आयुर्वेदात आवळ्याचे...
फळे,भाजीपाला प्रक्रियेची तत्त्वेफळे, भाजीपाला व प्रक्रिया पदार्थ अधिक काळ...
चिकूपासून टॉफी, जॅमनिर्मितीचिकू फळापासून टॉफी, जॅम, जेली, ज्यूस, गर (पल्प),...
जीवनसत्त्व, क्षार घटकांचा पुरवठा करणारे...अंजिरामध्ये ओमेगा ३ आणि ओमेगा ६ हे घटक मुबलक...
भाजीपाला साठवणीसाठी ‘शून्य ऊर्जा शीत-...काढणी, साठवणूक आणि प्रक्रिया यातील अयोग्य हाताळणी...
बाजरी मूल्यवर्धनातून वाढवा नफाबाजरीच्या पिठाचा वापर इतर पिठात मिसळून केल्यास...
आरोग्यदायी नाचणीनाचणीमध्ये कॅल्शियमबरोबरीने लोह, नायसीन, थायामीन...
शेळीपालन : परतफेड हप्ते ठरवण्यासाठी ...शेळीपालनामुळे शेतमजूर स्त्रियांच्या उत्पन्नामध्ये...
पोल्ट्री सुरू करायचीय, नक्की वाचा......विमलताई या गावातील समाजकार्यास वाहून घेतलेल्या...
आवळ्याचे गुणकारी पदार्थआवळा हे फळ इतर फळांसारखे वर्षभर टिकत नाही,...
डाळनिर्मितीला भारतात मोठी संधीभारतातील एकूण गरजेपैकी ६० टक्के डाळ देशांतर्गत...
काथ्या उद्योगासाठी अनुदान आणि वितरणकाथ्या उद्योगात रोजगाराच्या चांगल्या संधी आहेत....
अन्नप्रक्रिया उद्योगात आहेत मुबलक संधीशेती व्यवसाय हा केवळ शेतमालाची उत्पादकता वाढवणे...
किवी फळापासून प्रक्रिया पदार्थकिवी फळ हे चॉकलेटी व हिरवे रंगाचे केसाळ, आंबट व...
दुग्ध व्यवसायाच्या प्रकल्प अहवालात काय...खरेतर राहुलला आता दूध व्यवसायाने झपाटले होते. दूध...