agriculture story in marathi, Vilas Gade from Kanjale village, Pune is doing remarkable marigold farming since 15 years. | Agrowon

सणांच्या हंगामात भाव खाणारी गाडे यांची झेंडूची शेती

गणेश कोरे
गुरुवार, 26 नोव्हेंबर 2020

कांजळे (ता. भोर, जि. पुणे) येथील विलास गाडे यांनी पंधरा वर्षांच्या सातत्यपूर्ण परिश्रमातून
झेंडू फुलांची शेती यशस्वी केली आहे. दसरा, दिवाळी व मार्गशीर्ष अशा सलग येणाऱ्या हंगामांसाठी त्यांच्या फुलांना पुणे बाजार समितीत चांगली मागणी असते. बहुपीक पद्धती व थोड्या थोड्या क्षेत्रावरच लागवड यामुळे जोखीम कमी करून शेतीत आर्थिक स्थैर्य मिळवणे त्यांना शक्य झाले आहे.

कांजळे (ता. भोर, जि. पुणे) येथील विलास गाडे यांनी पंधरा वर्षांच्या सातत्यपूर्ण परिश्रमातून
झेंडू फुलांची शेती यशस्वी केली आहे. दसरा, दिवाळी व मार्गशीर्ष अशा सलग येणाऱ्या हंगामांसाठी त्यांच्या फुलांना पुणे बाजार समितीत चांगली मागणी असते. बहुपीक पद्धती व थोड्या थोड्या क्षेत्रावरच लागवड यामुळे जोखीम कमी करून शेतीत आर्थिक स्थैर्य मिळवणे त्यांना शक्य झाले आहे.

दिवाळीचा हंगाम नुकताच आटोपला आहे. गणपती उत्सव, दसरा व त्यानंतर दिवाळीपर्यंत फुलांना मागणी राहत असल्याने या संपूर्ण कालावधीत अनेक फूल उत्पादक आपल्या शेतीत लागवडीचे नियोजन करीत असतात. पुणे जिल्ह्यात कांजळे (ता. भोर) येथील विलास गाडे हे त्यापैकीच एक शेतकरी आहेत. यंदा उत्तम नियोजनातून त्यांनी ३० गुंठ्यांतील झेंडूतून सुमारे तीन लाख रुपयांचे उत्पन्न मिळविले. सलग १५ वर्षांपासून ते हे पीक घेत आहेत. मालाचा उठाव झाला नाही अशी वेळ एकदाही त्यांच्यावर आली नाही. प्रत्येक हंगामात झेंडूला प्रति किलो सरासरी ५० रुपये दर मिळत असल्याचा त्यांचा अनुभव आहे.

असे आहे लागवडीचे नियोजन
गाडे सांगतात, की आमची पारंपरिक अडीच एकर शेती आहे. बहुपीक पद्धतीतून आम्ही आर्थिक स्थैर्य निर्माण केले आहे. या पद्धतीत एका पिकात झालेले नुकसान दुसऱ्या पिकातून भरून काढता येते.त्या दृष्टीने थोड्या थोड्या क्षेत्रात विविध पिके घेतो. प्रामुख्याने दसरा आणि दिवाळीसाठी नियोजन करून दरवर्षी ३० गुंठे क्षेत्र व त्याची बाजारपेठेशी सांगड घातली तर नुकसान होण्याचा धोका कमी होतो.साधारण ऑक्टोबरमध्ये दसऱ्याच्या दोन दिवस आधी फुले तोडणीला येतील या अंदाजाने ऑगस्टमध्ये लागवड असते. मशागतीवेळी शेणखताचा वापर केला जातो. प्रत्येकी दोन तोड्यानंतर प्रवाही पद्धतीने पाणी आणि खते दिली जातात. एका आठवड्यात दोन वेळा तोडणी होते. अशाप्रकारे काढणीला प्रारंभ झाल्यानंतरच्या पुढील तीन महिने १२ ते १५ तोडण्या होतात.

विक्रीचे नियोजन
पुणे कृषी उत्पन्न बाजार समितीची फुलांची बाजारपेठ नजीक असल्याचा फायदा होत असल्याचे गाडे सांगतात. ते म्हणतात, की दसरा- दिवाळीसाठी येथे राज्याच्या विविध भागांसह बहुतांश वेळा कर्नाटक राज्यातून देखील झेंडूची आवक होते. या वेळी एकेका तासाला आवकेवर दर कमी जास्त होत असतात. आवक कमी होऊ लागली की मध्यस्थ आम्हाला फोनद्वारे संपर्क करून फुले आणण्यासंबंधी सांगतात. त्याचा फायदा होतो. या वर्षी दसऱ्यावेळी ४०० किलो फुलांची विक्री झाली. काही मालाला किलोला २०० रुपये दर मिळाला. लक्ष्मीपूजनाला १२ क्विंटल विक्री, तर ९० रुपये दर मिळाला. पाडव्याला २६० किलो फुलांची विक्री २० रुपये दराने झाली. काही व्यापाऱ्यांनी शेतावरच २०० रुपये प्रति किलो दराने ५०० किलोपर्यंत खरेदी केली. ५०० किलो फुलांची परिसरातील कंपन्यांना हातविक्री केली. आता दिवाळीनंतर मार्गशीर्ष महिन्यात मागणी वाढल्यानंतर एक टनापर्यंत विक्रीचे नियोजन आहे. या काळात किलोला सरासरी ५० रुपये दर मिळतो असा अनुभव आहे. सुमारे ३० गुंठ्यांत एकूण खर्च सुमारे २४ हजार रुपयांपर्यंत होतो. साधारण एकूण १२ तोड्यांमधून सुमारे आठ टनांपर्यंत उत्पादन मिळते.

काढणीसाठी कुटुंबीयांची साथ
गाडे म्हणाले, की फूल काढणीसाठी माझ्यासह आई, पत्नी, मुलगा आणि गरज पडली तर एखादा कामगार घेतो. त्यामुळे मजुरीवर फार खर्च होत नाही. उत्पन्नात वाढ होते. ऐन नवरात्रीत पाऊस झाल्याने पहिल्याच तोड्याची फुले भिजल्याने वजन वाढले. त्यामुळे झाडे पडू नयेत यासाठी फुले काढून टाकावी लागली. पुढील तोडणीला मात्र चांगली फुले मिळाली.

शेवगा, ॲस्टर लागवड

फुलशेतीतील परागीभवनाचा फायदा शेवग्याला होतो असे वाचनात आले होते. त्यामुळे यंदा २० गुंठ्यांवर शेवग्याची लागवड करण्यात आली आहे. त्यामुळे बहुपीक पद्धतीमध्ये आणखी एका पिकाची वाढ झाली आहे. यंदा प्रथमच २० गुंठ्यांत ॲस्टर लागवडीचे नियोजनही प्रथमच केले आहे. झेंडू व्यतिरिक्त वांगी व टोमॅटो प्रत्येकी १० गुंठे, तर भाताची दीड एकरात लागवड आहे. रब्बी हंगामात भुईमूग आणि कोथिंबीरीचे पीक घेतले जाते. आठवडी बाजारातच या मालाची विक्री होते.
त्यामुळे दर चांगले मिळतात.

संपर्क- विकास गाडे- ७०६६६५३१२८


फोटो गॅलरी

इतर अॅग्रो विशेष
आधुनिक गुऱ्हाळाद्वारे केवळ चार गुंठ्यात...कोल्हापूर शहरापासून काही किलोमीटरवरील कणेरी...
थंडीत वाढ होण्याची शक्यता पुणे ः राज्यातील काही भागांत अंशतः ढगाळ...
तुरीला दराची झळाळीनांदेड : तूर उत्पादक पट्ट्यात नव्या तुरीची आवक...
इथे १५ मिनिटांत सोडवला जातो प्रश्‍न !पुणे : ‘‘आयएसओ’ मानांकन मिळविणारे आणि काही...
राज्यात साखरेचा महापूरपुणे : राज्यात गेल्या वर्षीची ३६ लाख टन साखर...
तंत्रज्ञान सप्ताहात शेतकऱ्यांना घातली...माळेगाव, जि. पुणे ः भरडधान्य उत्पादन,...
अद्याप ४१२ लाख टन ऊसगाळप बाकीपुणे : राज्यातील साखर कारखान्यांनी आतापर्यंत ५३४...
कामे व्यवस्थित करा, अन्यथा पगारातून...पुणे : नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी (पोकरा)...
सरकारचा पसारा आवरासरकार कोणत्याही देशातला एक महत्त्वाचा घटक असतो....
यांत्रिकीकरणाचे वास्तव!मागच्या वर्षात (२०२०) भारतात नऊ महिने कडक...
बर्ड फ्लू ः खबरदारी आणि जबाबदारीमार्च-एप्रिल २०२० पासून देशात कोरोनाच्या...
पोखरलेला ‘पोकरा’नानाजी देशमुख कृषी संजीवनी प्रकल्पातून (पोकरा) ...
प्रस्थापितांना दणका; तरुणाईची मुसंडी पुणे : राज्यात सोमवारी (ता. १८) ग्रामपंचायतींच्या...
किमान तापमानात वाढ पुणे ः राज्यातील कोकण, मध्य महाराष्ट्र व...
शेतकऱ्यांच्या रॅलीबाबतचा निर्णय ...नवी दिल्ली ः विविध शेतकरी संघटनांकडून प्रजासत्ताक...
गहू, तांदळाच्या दराच्या प्रश्‍नांमुळेच...माळेगाव, जि. पुणे : देशपातळीवर आणि विशेषतः...
निर्यातीची साखर वाहतूक कंटेनर अभावी...कोल्हापूर: केंद्राच्या साखर निर्यात अनुदान...
रंगीत कापसाचा प्रयोग यशस्वीयवतमाळ  ः शेतीचा व्यासंग जपलेल्या मारेगाव...
व्यावसायिक दृष्टिकोनामुळेच यशस्वी...पुणे जिल्ह्यात अति पावसाच्या मावळ तालुक्यातील...
संयुक्त कुटुंबाचे शेती, पूरक उद्योगाचे...यशवंतवाडी (जि. लातूर) येथील पाच भाऊ व एकूण ४०...