agriculture story in marathi, The villagers of Pimplagaon, Dist. Beed has gained popularity in vegetable farming. They have raised their economics through this farming. | Agrowon

पिंपळगावकरांनी भाजीपाला शेतीतून साधली उन्नती
दत्ता देशमुख
गुरुवार, 15 ऑगस्ट 2019

आमच्या गावात पारंपरिक भाजीपाला शेती होतीच. परंतु नव्या पिढीने ढोबळी मिरची, फुलशेतीतही चांगले उत्पादन घेण्यास सुरुवात केली आहे. ठिबक, मल्चिंग, सौर पॅनेल, शेततळे अशी आधुनिकता आणली आहे. धाडसाने केलेले प्रयोग यशस्वी होत आहेत. गावाला भाजीपाला व फुलशेतीतून काही लाख रुपयांचे उत्पन्न मिळू लागले आहे. शेतीत वेगवेगळे प्रयोग करताना सर्व जण विचार विनिमय करतो. त्यामुळे जोखीम कमी होऊन सर्वांना आत्मविश्‍वास येतो व यश हाती येते. 
-उद्धव घोळवे, प्रगतीशील शेतकरी, पिंपळगाव 

 बीड जिल्ह्यात अहमदनगर- अहमदपूर राज्य मार्गापासून आतमध्ये तीन किलोमीटर अंतरावर असलेले पिंपळगाव भाजीपाला पिकांतील प्रसिद्ध गाव आहे. मागील अनेक वर्षांपासून गावातील शेतकरी भाजीपाला पिकांच्या शेतीत टिकून असून, या पिकांत त्यांनी हुकूमत तयार केली आहे. अलीकडील काळात गावातील नव्या पिढीने आधुनिक तंत्राचा वापर करून भाजीपाला पिकांतून अर्थकारण वाढवण्याचा प्रयत्न केला आहे. विविध बाजारपेठा मिळवल्या आहेत. जोडीला फुलशेतीही सुरू केली आहे. 
 
 सामाजिक एकोप्याचे व आध्यात्मिक गाव 

बीड जिल्ह्यात केज तालुक्यातील पिंपळगाव हे साडेतीनशे ते चारशे उंबरठ्याचे गाव आहे. आध्यात्मिक आणि धार्मिक वृत्तीच्या असलेल्या गावात सामाजिक एकोपा तर आहेच, शिवाय एकमेकांना साह्य करण्याची वृत्ती ही गावाची जमेची बाजू आहे. भैरवनाथ हे ग्रामदैवत असलेल्या गावात भैरवनाथाचे वर्षभरात चार विविध उत्सव तर होतातच. शिवाय हनुमान जयंती सप्ताह, रामकृष्ण महाराज हरिनाम जप सप्ताह, महादेव मंदिराचा सप्ताह, माने बाबांचा सप्ताह आणि दिंडी असे वर्षभर भरगच्च धार्मिक आणि आध्यात्मिक उपक्रम गावात सतत सुरू असतात. 

गावाला आर्थिक बळकटी 
गावातील साधारण लहान - मोठ्या मिळून सुमारे ७० ते ८० शेतकऱ्यांच्या मळ्यांत फ्लॉवर, कोबी, वांगे, टोमॅटो, ढोबळी मिरची, लांब मिरची, पालक अशी पिके बहरात असतात. पूर्वी सिंचनाचे मोठे साधन नसले तरी विहिरींच्या पाण्यावर भाजीपाला शेती केली जाई. गावातील नव्या पिढीनेही आधुनिकतेची कास धरीत गावाचा हा पारंपरिक व्यवसाय पुढे नेत आर्थिक उन्नती साधली आहे. गावातून दररोज किमान विविध भाजीपाला पिकांचे काही टनांपर्यंत उत्पादन होते. भाजीपाला शेतीत नेहमी गुंतून राहावे लागत असल्याने विनाकारण गप्पा वा अनावश्‍यक वेळ दवडण्याची संधीच तयार होत नाही. साहजिकच ग्रामस्थांचे मानसिक समाधान टिकून राहून शांतीही नांदते. अलीकडे भाजीपाला शेतीला फुलशेतीची जोड मिळाली आहे. यातून गावाच्या तिजोरीत काही लाख रुपयांची भर पडण्याची संधी उपलब्ध झाली आहे. 

सर्व बाजारपेठांमध्ये शेतीमालाचा डंका 
लातूर, बीड, परभणी, अंबाजोगाई या बाजारपेठांसह नवी दिल्ली, नवी मुंबई, राजस्थानच्या श्रीहरी कोटा, पश्‍चिम बंगाल आदी ठिकाणच्या बाजारपेठांतही पिंपळगावच्या शेतीमालाने आपला डंका वाजविला आहे. 
चांगल्या प्रतीचा भाजीपाला उत्पादित होत असल्याने शेतकऱ्यांना तो बाजारात जाऊन विकण्याची गरज भासत नाही. उलट व्यापारीच पिंपळगावच्या बांधावर येऊन माल घेऊन जातात. 

दुष्काळापुढे शेतकरी हरले नाहीत 
गावाच्या शिवेलाच दक्षिणेकडे सांगवीला साठवण तलाव झाला आहे. पूर्वीच्या विहिरींना अलीकडे विंधन विहिरींची जोड भेटली आहे. कोणी शासकीय योजनेतून तर कोणी स्वखर्चाने शेततलाव बनविले आहेत. मागील वर्षी तीव्र दुष्काळामुळे मार्च महिन्यापासून जलस्रोत कोरडे पडले. त्यामुळे बहरात आलेले झेंडू, टरबूज (कलिंगड), मिरची, फ्लॉवर, कोबीचे मळे सुकू लागले. मात्र शेतकऱ्यांनी हार मानली नाही. टँकरद्वारे पाणी पुरवून त्यांनी शेती बहरात आणली. अगदी सरत्या उन्हाळ्यातही पिंपळगावच्या शिवारातील टरबूज आणि टोमॅटो दिल्ली आणि श्रीहरिकोटा या बाजारांत निर्यात झाले. 

प्रयोगाचा छंद गप्प बसू देत नाही 
गावातील उद्धव घोळवे, सुभाष गायकवाड, सहदेव घोळवे, ज्ञानोबा गायकवाड, केशव घोळवे आदी मंडळी म्हणजे भाजीपाला पिकांत तरबेज झालेले आहेत. मेहनत, बाजारपेठांचा अभ्यास, कुशल व्यवस्थापन याद्वारे या पिकांमधून उत्पादन चांगले घेत चांगली उलाढाल करण्यात ते वाकबगार झाले आहेत. या शेतकऱ्यांपैकी उद्धव घोळवे हे गावाच्या जवळच असलेल्या सारणीत माध्यमिक शिक्षक म्हणून नोकरी करतात. चांगले वेतन मिळत असले तरी त्यांना शेतीचा छंद त्यांना गप्प बसू देत नाही. दररोज सकाळ- संध्याकाळच्या वेळेत ते शेतीत व्यस्त असतात. 

ढोबळी मिरचीची शेती 
पूर्वी ढोबळी मिरचीची शेती प्रामुख्याने पश्‍चिम महाराष्ट्रात व तीही पॉलिहाउस, शेडनेटमध्ये होई. परंतु 
खुल्या शेतीत हे पीक यशस्वी करण्याचा प्रयत्न चार वर्षांपूर्वी उद्धव घोळवे यांनी केला. आता गावातील अनेक शेतकरी त्या वाटेवरून जात आहेत. सध्या साधारण १२ ते १५ एकरांवर य मिरचीची शेती असावी. 

पाणी- वीजटंचाईवर शोधले पर्याय 
परिसरात साठवण तलाव असला तरी पर्जन्यमानामुळे तलाव भरेलच अशी शाश्वती नाही. त्यातच तलाव भरला तरी पाणी घेण्यावर मर्यादा आहेत. काहींनी दूरवरून पाइपलाइनद्वारे पाणी आणले आहे. तरीही शेतकऱ्यांनी शेततळ्यांच्या माध्यमातून मार्ग शोधला आहे. त्यात पारंपरिक पाट पद्धतीने पाणी देऊन पाण्याची नासाडी टाळण्यासाठी ठिबक सिंचन पद्धत शेतकऱ्यांनी अवलंबिली आहे. वीजपुरवठा तसा बेभरवशाचा असल्याने काही शेतकऱ्यांनी सौर पॅनेलचा पर्यायही अवलंबिला आहे. 
 संपर्क- उद्धव घोळवे- ९४२०८७४४५५, ९८३४५४०६२० 
 

फोटो गॅलरी

इतर यशोगाथा
मार्केट केंद्रित शेडनेटची उत्कृष्ठ शेती अभ्यासवृत्ती, कायम नवे शिकण्याची आस, बाजारपेठांचा...
पावसाळ्यात फुलले नागपुरातील मका मार्केट सध्या राज्यातील विविध बाजारपेठांत स्वीटकॉर्न (...
दुष्काळी भागातही दर्जेदार उत्पादनाचा...नगर जिल्ह्यात कासार पिंपळगाव (ता. पाथर्डी) येथील...
क्षारयुक्त जमिनीत एकात्मिक शेतीचा आदर्श बारामती तालुक्यातील मळद (जि. पुणे) येथील प्रशांत...
आले पिकाने दिली आर्थिक सक्षमता बुलडाणा जिल्ह्यात खल्याळ गव्हाण येथील दिनकर व...
फळबागेतून शेती केली किफायतशीरकनका बुद्रुक (ता. मेहकर, जि. बुलडाणा) शिवारात...
आवळा प्रक्रिया उद्योगातून बनविली ओळखजाचकवस्ती (ता. इंदापूर, जि. पुणे) येथील सुमन...
युवा शेतकऱ्याने केले यशस्वी ब्रॉयलर...लातूर जिल्ह्यातील हडोळती येथील महेश गोजेवाड या...
कातळावर लिली; तर टायरमध्ये फुलला...रत्नागिरी जिल्ह्यातील मेर्वी येथील प्रगतिशील...
पिंपळगावकरांनी भाजीपाला शेतीतून साधली... बीड जिल्ह्यात अहमदनगर- अहमदपूर राज्य...
मोडून पडला संसार तरी मोडला नाही कणा,...‘मोडून पडला संसार, तरी मोडला नाही कणा’ ही ज्येष्ठ...
कमी खर्चातील चवळी झाले नगदी पीक नाशिक जिल्ह्यात पिंपळगाव गरुडेश्वर येथील संतोष...
भूमिहीन खवले यांनी करार शेतीतून उंचावले...भूमिहीन कुटुंब. मात्र करार पद्धतीने, प्रयोगशील...
गोशाळेतून गवसली आर्थिक विकासाची वाटबीड शहरालगत सौ. उमा सुनील औटे यांनी मुनोत...
ग्रामविकास, शिक्षण अन् शेतीतील दिशान्तरआर्थिक दुर्बल, भूमिहीन व अल्पभूधारक शेतकरी,...
सिंचन बळकटीकरणासह नगदी पिकांतून उंचावले...हिंगोली जिल्ह्यात वसमत तालुक्यातील गिरगाव येथील...
प्रतिकूलतेवर मात करीत बटण मशरूमचा...स्पर्धा परीक्षेतून हुलकावणी, त्यानंतर केळी...
विदर्भात यशस्वी खजूरशेती, दहा...नागपूर येथे स्थायिक झालेले सावी थंगावेल यांनी दहा...
दुष्काळी पळशीने मिळवली निर्यातक्षम...सांगली जिल्ह्यात पळशी हे कऱ्हाड-विजापूर मार्गावर...
संकटातही ऐंशीहजार लेअर पक्षी उत्पादनाची...अमरावती जिल्ह्यात खरवाडी येथे सुमारे ३० ते ३५...