Agriculture story, medicinal use of suran, in marathi | Page 2 ||| Agrowon

मुळव्याध, संधीवातावर गुणकारी सुरण

कीर्ती देशमुख
गुरुवार, 14 सप्टेंबर 2017

सुरणाचा कंद म्हणजे जमिनीत वाढणाऱ्या खोडाचा एक प्रकार होय. उन्हाळ्याच्या अखेरीस किंवा पावसाळ्याच्या सुरवातीस जमिनीतील कंद वाढू लागतो.

वर्षातील आठ महिने सुप्तावस्थेत राहून, पावसाळ्याचे फक्त चारच महिने तरारून वाढणारी वनस्पती म्हणजे सुरण. सुरणाला वर्षातून एकदाच आणि एकच पान येते. चांगल्या पोसलेल्या सुरणाचे पान एखाद्या छत्रीएवढे मोठे असू शकते.
 

सुरणाचे अाैषधी गुणधर्म

सुरणाचा कंद म्हणजे जमिनीत वाढणाऱ्या खोडाचा एक प्रकार होय. उन्हाळ्याच्या अखेरीस किंवा पावसाळ्याच्या सुरवातीस जमिनीतील कंद वाढू लागतो.

वर्षातील आठ महिने सुप्तावस्थेत राहून, पावसाळ्याचे फक्त चारच महिने तरारून वाढणारी वनस्पती म्हणजे सुरण. सुरणाला वर्षातून एकदाच आणि एकच पान येते. चांगल्या पोसलेल्या सुरणाचे पान एखाद्या छत्रीएवढे मोठे असू शकते.
 

सुरणाचे अाैषधी गुणधर्म

  • मूळव्याधीच्या नियंत्रणासाठी आहारात सुरणाचा समावेश करावा.
  • सुरणाचा कंद काहीसा ओबडधोबड, अर्धगोलाकृती, एकंदरीत काहीसा चपटा गर्द तपकिरी रंगाचा असतो आणि आतून किंचित लालसर किंवा किंचित बदामी असतो.
  • सुरण चिरताना हाताला खाज येते किंवा चिंच न घालता त्याची भाजी केली तर घसा खवखवतो. कारण त्याचा दांडा हिरवा असतो आणि त्यावर फिकट पांढरे ठिपके असतात. तो कृमींचा नायनाट करतो, म्हणून तो कृमिघ्नही आहे.
  • सुरण अरुची, अग्निमांद्य, दमा, खोकला, जंत, यकृताचे व प्लिहेचे विकार यांवर गुणकारी आहे.
  • संधिवातात कंद व बियांचा लेप लावल्यास सूज कमी होते.
  • आतड्यांच्या तक्रारींवर सुरणाची भाजी खाणे हितकारक असते.
  • रताळी, काटेकणगी, करांदे, अरवी, कोनफळ, बटाटा इ. अनेक भाज्यांसाठी उपयुक्त असलेले कंद आहेत.

सुरणाचे प्रकार

  • सुरणाचे वन्यसुरण आणि ग्राम्यसुरण असे दोन प्रकार आहेत. ग्राम्य म्हणजे गावठी. या सुरणाची लागवड करावी लागते.
  • वन्य म्हणजे जंगली. हा सुरण जंगलात आपोआप वाढतो. जंगली सुरण औषधासाठी आणि गावठी सुरण खाण्यासाठी वापरतात.
  • सुरणात कॅल्शिअम ऑक्झलेट असल्याने खाज येते. जंगली सुरणात त्याचे प्रमाण जास्त, तर गावठी सुरणात कमी.
  • सुरणाचा खाजरेपणा घालवण्यासाठी त्याचे तुकडे चिंच किंवा आमसुलाच्या पाण्यात भिजत ठेवतात. परंतु जंगली सुरण उकळावा लागतो.

अनेक व्याधींवर उपयोगी

  • सुरणाचे फूल, कंद, पाने आणि दांडा या सर्वांचा आहारात वापर करतात. सुरणाच्या कंदाची बटाट्यासारखी उकडून भाजी करतात. तुपात हिरव्या मिरच्या जिरे फोडणीला घालून उपवासाची भाजी करतात; तसेच गरम किंवा गोडा मसाला घालून रसभाजी करतात.
  • फूल, कंद, पाने, दांड्यापासून पदार्थ बनवताना चिंच किंवा आमसूल घालणे आवश्यक असते.
  • सुरण रूक्ष, तुरट, तिखट गुणधर्माचे आहे. भूक व चव वाढविते. दमा, श्वासनलिकेचा दाह, वांती, पोटदुखी, मूळव्याध, रक्तविकार, हत्तीरोग यावर सुरण उपयुक्त आहे. सुरणाचा ताजा कंद क्रियाशील व उद्दीपक, कफोत्सारक आहे.
  • सुरणात अ, ब तसेच क ही जीवनसत्त्वे आहेत.
  • आयुर्वेद औषधांमध्ये सुरणाच्या कंदाची पावडर मोठ्या प्रमाणात वापरतात.
  • सुरणाच्या कंदाची भाजी मूळव्याधीसाठी गुणकारी आहे. भाजीमुळे यकृताची क्रिया सुधारते आणि शौचास साफ होते. यामुळे बद्धकोष्ठता कमी होते.

संपर्क ः ८२७५४१२०६३
(विषय विशेषज्ञ गृहविज्ञान, कृषी विज्ञान केंद्र, अकोला)

टॅग्स

इतर ताज्या घडामोडी
शेतकरीप्रश्नी `रयत क्रांती`चे पंढरपुरात...सोलापूर  ः रयत क्रांती संघटनेच्या...
महिनाअखेरपर्यंत पीककर्ज उद्दिष्टपूर्ती...वर्धा  : शेतकऱ्यांना बियाणे, खते व...
आघाडीच्या वादात शरद पवारांची मध्यस्थीमुंबई : मुंबई पोलिस दलातील उपायुक्तांच्या अंतर्गत...
डाटा सेंटर्सना प्रोत्साहन देणार ः...मुंबई  : हिरानंदानी ग्रुपने बदलत्या काळाची...
साताऱ्यातील धरणांमध्ये समाधानकारक...सातारा: सध्या जिल्ह्यात पावसाने दडी मारली असली...
मराठा आरक्षणाबाबत आम्ही सरकारच्या...पुणे  ः तत्कालीन भाजप-शिवसेनेच्या सरकारने...
कोल्हापुरातील धरण क्षेत्रात पाऊसकोल्हापूर: गेल्या दोन दिवसांमध्ये जिल्ह्यातील...
औरंगाबाद, जालन्यात मका पिकावर अमेरिकन...औरंगाबाद : औरंगाबाद व जालना जिल्ह्यांत काही...
परभणी, हिंगोली, नांदेड जिल्ह्यात मका,...परभणी  : परभणी, हिंगोली, नांदेड...
पुणे जिल्ह्यात दीड हजार हेक्टरवर ...पुणे  ः गेल्या काही दिवसांपासून मक्यावर...
नगरमध्ये मका पिकावर अमेरिकन लष्करी...नगर  ः जिल्ह्यात गतवर्षीप्रमाणेच यंदाही मका...
बुलडाण्यात मक्यावर ५ ते १० टक्के...बुल़डाणा  ः जिल्ह्यात या हंगामात मक्याची...
सोलापुरात मक्‍यावर अमेरिकन लष्करी अळीची...सोलापूर  ः सोलापूर जिल्ह्यात खरीपातील...
नाशिकमध्ये मक्यावर तीन ते चार टक्के...नाशिक : जिल्ह्यात अमेरिकन लष्करी अळीचा...
जळगावात गवार २००० ते ४००० रुपये...जळगाव : कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये मंगळवारी (...
पेरणीसाठी ‘बीबीएफ’ तंत्राचा वापर करा :...औरंगाबाद : ‘‘बीबीएफ टोकण यंत्राचा वापर वेगवेगळी...
जळगाव जिल्ह्यात राष्ट्रीयीकृत बॅंका पीक...जळगाव ः केंद्र व राज्य सरकार, प्रशासनातील वरिष्ठ...
हतनूर धरणाची साठवण क्षमता घटलीभुसावळ, जि. जळगाव ः जिल्ह्यातील प्रमुख सिंचन...
शेतीत आधुनिक तंत्रज्ञानाचा अवलंब करावा...जालना  : ‘‘शेतकऱ्यांनी शेतीत आधुनिक...
रिसोड बाजार समितीत हळदीची दोन दिवस खरेदीअकोला ः गेल्या काही वर्षांत वाशीम तसेच अकोला...