Agriculture success story in marathi, Introduction of new variety of wheat HD 3226 | Agrowon

उत्तर भारतासाठी गव्हाची नवी जात ‘एचडी ३२२६’

वृत्तसेवा
शुक्रवार, 8 नोव्हेंबर 2019

भारतीय कृषी संशोधन परिषदेने ‘एचडी ३२२६’ ही गव्हाची नवी जात एप्रिल २०१९ मध्ये प्रसारित केली होती. या जातीच्या गव्हामध्ये प्रथिनांचे प्रमाण अधिक असून, अन्य वाणांच्या तुलनेमध्ये रोगांसाठी अधिक प्रतिकारक आहे. गेल्या काही वर्षांमध्ये रोगांच्या प्रादुर्भावामुळे उत्पादकतेवर परिणाम होत असलेल्या उत्तर भारतासाठी - उत्तर पश्‍चिमी पठारी प्रदेश (पंजाब, हरियाना, दिल्ली, राजस्तान - कोटा आणि उदयपूर विभाग वगळता), पश्‍चिम उत्तर प्रदेश (झांसी वगळता), जम्मू आणि कथुआ जिल्हा, हिमाचल प्रदेशातील उना आणि पौन्ता खोरे, उत्तराखंड (तराई प्रदेश) येथील सिंचनाखालील बागयती क्षेत्र आणि वेळेवर पेरणीसाठी प्रसारित केले आहे.

भारतीय कृषी संशोधन परिषदेने ‘एचडी ३२२६’ ही गव्हाची नवी जात एप्रिल २०१९ मध्ये प्रसारित केली होती. या जातीच्या गव्हामध्ये प्रथिनांचे प्रमाण अधिक असून, अन्य वाणांच्या तुलनेमध्ये रोगांसाठी अधिक प्रतिकारक आहे. गेल्या काही वर्षांमध्ये रोगांच्या प्रादुर्भावामुळे उत्पादकतेवर परिणाम होत असलेल्या उत्तर भारतासाठी - उत्तर पश्‍चिमी पठारी प्रदेश (पंजाब, हरियाना, दिल्ली, राजस्तान - कोटा आणि उदयपूर विभाग वगळता), पश्‍चिम उत्तर प्रदेश (झांसी वगळता), जम्मू आणि कथुआ जिल्हा, हिमाचल प्रदेशातील उना आणि पौन्ता खोरे, उत्तराखंड (तराई प्रदेश) येथील सिंचनाखालील बागयती क्षेत्र आणि वेळेवर पेरणीसाठी प्रसारित केले आहे. या वाणाला ‘पुसा यशस्वी’ या नावाने ओळखले जाते.

वैशिष्ट्ये ः
१) रोग प्रतिकारकता

  • पिवळा, तपकिरी आणि काळ्या करपा रोगांसाठी तीव्र प्रतिकारक.
  • भुरी, ओंब्या खराब होणे, गळून पडणे यासाठी प्रतिकारक.

२) उत्पादन ः
सरासरी उत्पादन ५७.५ क्विंटल प्रति हेक्टर
जनुकीय उत्पादन क्षमता ७९.६० क्विंटल प्रति हेक्टर.
३) दर्जा निकष ः

  • उच्च प्रथिनांचे प्रमाण १२.८ टक्के सरासरी. (अन्य जातींच्या HD२९६७ मध्ये १२.३ टक्के, तर HD३०८६ मध्ये ११.३ टक्के तुलनेमध्ये ते अधिक आहे.)
  • उच्च कोरडे आणि ओले ग्लुटेन
  • दाणे दिसण्यास आकर्षक
  • सरासरी जस्ताचे प्रमाण ३६.८ पीपीएम
  • या गव्हाचा ग्लुटेन १ निर्देशांक १० म्हणजेच आदर्श असून, ब्रेडच्या दर्जा सर्वाधिक (६.७) आणि ब्रेडच्या लादीचा आकार हा विविध उत्पादकांसाठी योग्य आहे.

व्यवस्थापन वैशिष्ट्ये ः

  • सिंचित क्षेत्रामध्ये वेळेवर पेरणीसाठी शिफारस.
  • बियाणे प्रमाण (किलो प्रति हेक्टर) ः १००
  • पेरणीचा कालावधी ५ ते २५ नोव्हेंबर
  • खताचे प्रमाण (किलो प्रति हेक्टर) ः नायट्रोजन १५० (युरिया @२५५ किलो / हे); स्फुरद ८० (डीएपी @ १७५ किलो /हे), पालाश ६० (एमओपी @ १०० किलो / हे.)
  • खते देण्याची वेळ ः १/३ नत्र, संपूर्ण स्फुरद आणि पालाश पेरणीवेळी द्यावे. उर्वरित विभागून पहिल्या आणि दुसऱ्या सिंचनावेळी द्यावे.
  • सिंचन ः पहिले सिंचन पेरणीनंतर २१ दिवसांनी आणि त्यानंतर पुढील सिंचन आवश्यकतेनुसार.
  • अधिक उत्पादकतेसाठी ः या गव्हाची पेरणी ऑक्टोबरच्या दुसऱ्या पंधरवाड्यात करावी.

नव्या गहू जातींमध्ये प्रथिनांचे प्रमाण अधिक असून, त्यामुळे निर्यातीचे प्रमाण वाढण्यास मदत होईल. या रब्बी हंगामामध्ये शेतकऱ्यांना बियाणे उपलब्ध होण्यासाठी इरी संस्थेने हरियाना आणि पंजाब येथील ४० खासगी बियाणे उत्पादकांची करार केला आहे.
- राजबीर यादव, प्रमुख शास्त्रज्ञ, जनुकशास्त्र विभाग, आयएआरआय.
 


इतर ताज्या घडामोडी
काटेवाडीत होणार पहिला व्यावसायिक मुरघास...पुणे  ः दुष्काळी स्थितीत जनांवरासाठी चारा...
ऊस वाहतूक नियमांचे काटेकोर पालन करा ः...पुणे ः चालू वर्षी पुणे जिल्ह्यातील साखर...
नांदेड : रब्बीच्या पेरणीने सर्वसाधारण...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यात बुधवार (ता. ११) पर्यंत...
सांगली जिल्ह्यात प्रतिकूल हवामानाचा तूर...सांगली  : जिल्ह्यात पोषक हवामानाअभावी तूर...
तीन जिल्ह्यांत मुगाचे दोन कोटी ४० लाख ...नांदेड  ः किंमत समर्थन मूल्य योजनेअंतर्गत...
बारदान्याअभावी वाढल्या धान...भंडारा ः धान उत्पादकांसमोरील अडचणी संपता संपत...
नक्षलग्रस्त जिल्हे पाणीपट्टी सवलतीतून...गोंदिया  ः नक्षलग्रस्त भाग, तसेच पंतप्रधान...
कोल्हापुरात पुष्पप्रदर्शनाला मोठा...कोल्हापूर : स्वागत कमानीपासूनच विविध प्रकारच्या...
घोडेगाव उपबाजारात नव्या कांद्याला ११...सोनई, जि. नगर  : नेवासे बाजार समितीच्या...
फडणवीस सरकारच्या शिवस्मारकाच्या निविदा...नागपूर : मुंबईतील बहुचर्चित शिवस्मारकाच्या...
अवकाळीग्रस्तांना हेक्टरी २५ हजारांची...नागपूर : ओला दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना...
गुलटेकडीत बटाटा, फ्लॉवर, शेवग्याच्या...पुणे ः गुलटेकडी येथील पुणे कृषी उत्पन्न बाजार...
हिवाळी अधिवेशनात कर्जमाफी घोषणेची...पुणे : महाविकास आघाडीच्या किमान समान...
हिवाळी अधिवेशनात अंतिम आठवडा प्रस्तावच...मुंबई  ः येत्या सोमवारपासून नागपूर येथे सुरू...
गायीच्या दूध खरेदी दरात एक रुपयाने वाढपुणे  ः परराज्यांसह भुकटी उद्योगांकडून...
लाल कांद्याच्या दरात सुधारणा नाशिक  : दरवर्षीच्या प्रमाणे लाल कांद्याची...
सोलापूर जिल्ह्यातील नुकसानीपोटी मिळणार...सोलापूर  : ऑगस्टमध्ये आलेल्या महापुरात...
ठाकरे सरकारचे उद्यापासून पहिलेच अधिवेशनमुंबईः नागपूर येथील छोटेखानी हिवाळी अधिवेशनात...
ग्रासपेंटिंगच्या माध्यमातून...शिराढोण ः उस्मानाबाद जिल्ह्यातील निपाणी (ता. कळंब...
तनपुरे कारखाना चालावा ही जिल्हा बॅंकेची...नगर : "डॉ. बाबूराव तनपुरे सहकारी साखर कारखान्याची...