Agriculture success story in marathi, Introduction of new variety of wheat HD 3226 | Agrowon

उत्तर भारतासाठी गव्हाची नवी जात ‘एचडी ३२२६’

वृत्तसेवा
शुक्रवार, 8 नोव्हेंबर 2019

भारतीय कृषी संशोधन परिषदेने ‘एचडी ३२२६’ ही गव्हाची नवी जात एप्रिल २०१९ मध्ये प्रसारित केली होती. या जातीच्या गव्हामध्ये प्रथिनांचे प्रमाण अधिक असून, अन्य वाणांच्या तुलनेमध्ये रोगांसाठी अधिक प्रतिकारक आहे. गेल्या काही वर्षांमध्ये रोगांच्या प्रादुर्भावामुळे उत्पादकतेवर परिणाम होत असलेल्या उत्तर भारतासाठी - उत्तर पश्‍चिमी पठारी प्रदेश (पंजाब, हरियाना, दिल्ली, राजस्तान - कोटा आणि उदयपूर विभाग वगळता), पश्‍चिम उत्तर प्रदेश (झांसी वगळता), जम्मू आणि कथुआ जिल्हा, हिमाचल प्रदेशातील उना आणि पौन्ता खोरे, उत्तराखंड (तराई प्रदेश) येथील सिंचनाखालील बागयती क्षेत्र आणि वेळेवर पेरणीसाठी प्रसारित केले आहे.

भारतीय कृषी संशोधन परिषदेने ‘एचडी ३२२६’ ही गव्हाची नवी जात एप्रिल २०१९ मध्ये प्रसारित केली होती. या जातीच्या गव्हामध्ये प्रथिनांचे प्रमाण अधिक असून, अन्य वाणांच्या तुलनेमध्ये रोगांसाठी अधिक प्रतिकारक आहे. गेल्या काही वर्षांमध्ये रोगांच्या प्रादुर्भावामुळे उत्पादकतेवर परिणाम होत असलेल्या उत्तर भारतासाठी - उत्तर पश्‍चिमी पठारी प्रदेश (पंजाब, हरियाना, दिल्ली, राजस्तान - कोटा आणि उदयपूर विभाग वगळता), पश्‍चिम उत्तर प्रदेश (झांसी वगळता), जम्मू आणि कथुआ जिल्हा, हिमाचल प्रदेशातील उना आणि पौन्ता खोरे, उत्तराखंड (तराई प्रदेश) येथील सिंचनाखालील बागयती क्षेत्र आणि वेळेवर पेरणीसाठी प्रसारित केले आहे. या वाणाला ‘पुसा यशस्वी’ या नावाने ओळखले जाते.

वैशिष्ट्ये ः
१) रोग प्रतिकारकता

  • पिवळा, तपकिरी आणि काळ्या करपा रोगांसाठी तीव्र प्रतिकारक.
  • भुरी, ओंब्या खराब होणे, गळून पडणे यासाठी प्रतिकारक.

२) उत्पादन ः
सरासरी उत्पादन ५७.५ क्विंटल प्रति हेक्टर
जनुकीय उत्पादन क्षमता ७९.६० क्विंटल प्रति हेक्टर.
३) दर्जा निकष ः

  • उच्च प्रथिनांचे प्रमाण १२.८ टक्के सरासरी. (अन्य जातींच्या HD२९६७ मध्ये १२.३ टक्के, तर HD३०८६ मध्ये ११.३ टक्के तुलनेमध्ये ते अधिक आहे.)
  • उच्च कोरडे आणि ओले ग्लुटेन
  • दाणे दिसण्यास आकर्षक
  • सरासरी जस्ताचे प्रमाण ३६.८ पीपीएम
  • या गव्हाचा ग्लुटेन १ निर्देशांक १० म्हणजेच आदर्श असून, ब्रेडच्या दर्जा सर्वाधिक (६.७) आणि ब्रेडच्या लादीचा आकार हा विविध उत्पादकांसाठी योग्य आहे.

व्यवस्थापन वैशिष्ट्ये ः

  • सिंचित क्षेत्रामध्ये वेळेवर पेरणीसाठी शिफारस.
  • बियाणे प्रमाण (किलो प्रति हेक्टर) ः १००
  • पेरणीचा कालावधी ५ ते २५ नोव्हेंबर
  • खताचे प्रमाण (किलो प्रति हेक्टर) ः नायट्रोजन १५० (युरिया @२५५ किलो / हे); स्फुरद ८० (डीएपी @ १७५ किलो /हे), पालाश ६० (एमओपी @ १०० किलो / हे.)
  • खते देण्याची वेळ ः १/३ नत्र, संपूर्ण स्फुरद आणि पालाश पेरणीवेळी द्यावे. उर्वरित विभागून पहिल्या आणि दुसऱ्या सिंचनावेळी द्यावे.
  • सिंचन ः पहिले सिंचन पेरणीनंतर २१ दिवसांनी आणि त्यानंतर पुढील सिंचन आवश्यकतेनुसार.
  • अधिक उत्पादकतेसाठी ः या गव्हाची पेरणी ऑक्टोबरच्या दुसऱ्या पंधरवाड्यात करावी.

नव्या गहू जातींमध्ये प्रथिनांचे प्रमाण अधिक असून, त्यामुळे निर्यातीचे प्रमाण वाढण्यास मदत होईल. या रब्बी हंगामामध्ये शेतकऱ्यांना बियाणे उपलब्ध होण्यासाठी इरी संस्थेने हरियाना आणि पंजाब येथील ४० खासगी बियाणे उत्पादकांची करार केला आहे.
- राजबीर यादव, प्रमुख शास्त्रज्ञ, जनुकशास्त्र विभाग, आयएआरआय.
 


इतर बातम्या
मध्य प्रदेशात द्राक्ष लागवडीसाठी ‘...पुणे : मध्य प्रदेशातील बागायतदार शेतकरी आता...
नांदर्खे, खोंडमळीत आधार प्रमाणीकरण,...नंदुरबार  ः महात्मा फुले कर्जमुक्ती...
जळगाव  : आधार प्रमाणीकरण करण्यासाठी...जळगाव  : महात्मा ज्योतिराव फुले शेतकरी...
कांदा दरांवरील दबाव वाढलाजळगाव  ः खानदेशातील प्रमुख बाजार...
अकोला : शेतकरी कर्जमुक्ती योजनेत दोन...अकोला ः महात्मा जोतिराव फुले शेतकरी कर्जमुक्ती...
गडहिंग्लजमध्ये यंदा अधिक पाणीसाठागडहिंग्लज, जि. कोल्हापूर : गतवर्षीच्या ऑगस्ट...
यवतमाळ जिल्हा बॅंकेकरिता तब्बल ३००...यवतमाळ  ः जिल्हा मध्यवर्ती बॅंकेच्या...
मोसंबीला खतमात्रा देणे अत्यंत आवश्‍यक...औरंगाबाद : ‘‘मोसंबी पीक हे शेतकऱ्यांची...
उच्च तंत्रज्ञानावर आधारित फुलशेती...नाशिक : मालेगाव तालुक्यातील वडेल येथील कृषी...
डॉ. सूर्या गुंजाळ यांना केद्राई जीवन...नाशिक  : जिल्ह्यातील नांदूर खुर्द (ता. निफाड...
नांदेड विभागात साखरेचे २५ लाख क्विंटलवर...नांदेड : नांदेड विभागातील परभणी, हिंगोली, नांदेड...
नांदेड जिल्ह्यातील भूजल पातळीत १.२६...नांदेड : नांदेड जिल्ह्यातील भूजल पातळीमध्ये...
नाशिक : माथाडींच्या संपामुळे बाजार...नाशिक  : राज्यातील माथाडी कामगारांच्या...
सांगलीत तूर हमीभाव खरेदी केंद्र सुरूसांगली : नाफेड व स्टेट महाराष्ट्र स्टेट-को-ऑप....
‘भीमा’च्या कामगारांचे पैसे पाच...मोहोळ, जि. सोलापूर : कामगारांच्या खात्यावर ५...
सावरकरांच्या गौरव प्रस्तावावरून भाजप...मुंबई ः स्वातंत्र्यवीर सावरकर यांच्या गौरव...
करमाळ्यात शुद्ध; पंढरपुरात सर्वांत...सोलापूर : जिल्ह्यातील पिण्याच्या पाण्याचे ६१५...
शिवस्मारक निविदेत गैरव्यवहार नाही;...मुंबई ः मुंबईजवळच्या अरबी समुद्रात उभारण्यात...
तूर खरेदीसाठी हमी देण्याबाबत मंत्रिमंडळ...मुंबई ः ‘‘राज्यात सध्या ३१७ तूर खरेदी केंद्रे...
पुणे जिल्ह्यात भाजीपाला पिकांकडे...पुणे ः गेल्या दोन ते तीन महिन्यांपासून पोषक...