जमिनीच्या प्रकारानुसार वापरा ज्वारी वाण

राहुरी येथील महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाने महाराष्ट्रातील रब्बी ज्वारी पिकविणाऱ्या निरनिराळ्या भागाकरिता जमिनीच्या प्रतीनुसार योग्य असे अधिक उत्पादन देणारे सुधारित वाण विकसित केले आहेत.
Use sorghum varieties according to soil type
Use sorghum varieties according to soil type

राहुरी येथील महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाने महाराष्ट्रातील रब्बी ज्वारी पिकविणाऱ्या निरनिराळ्या भागाकरिता जमिनीच्या प्रतीनुसार योग्य असे अधिक उत्पादन देणारे सुधारित वाण विकसित केले आहेत. या वाणांची योग्य जमिनीमध्ये लागवड केल्यास उत्पादनात २५ टक्क्यापर्यंत वाढ होत असल्याचे दिसून आहे. हलकी जमीन- फुले अनुराधा

  • अवर्षण प्रवण भागात हलक्या जमिनीसाठी लागवडीस योग्य.
  • पक्व होण्याचा कालावधी १०५ ते ११० दिवस.
  • अधिक अवर्षणास प्रतिकारक्षम.
  • या वाणाची भाकरीची आणि कडब्याची प्रत उत्कृष्ट आहे.
  • वाणाचे कोरडवाहूमध्ये धान्य उत्पादन सरासरी प्रती हेक्टरी ८ ते १० क्विंटल व कडबा ३० ते ३५ क्विंटल प्रती हेक्टरी मिळते.
  • मध्यम जमीन- फुले सुचित्रा

  • या वाणाची अवर्षण प्रवण भागात मध्यम जमिनीसाठी शिफारस केलेली आहे.
  • या जातीस पक्व होण्यास १२० ते १२५ दिवसाचा कालावधी लागतो.
  • या वाणाचे दाणे मोत्यासारखे शुभ्र आहेत. भाकरीची व कडब्याची प्रत उत्तम आहे.
  • या वाणाचे सरासरी धान्य उत्पादन २४ ते २८ क्विंटल तर कडबा उत्पादन ६० ते ६५ क्विंटल कोरडवाहूमध्ये मिळते.
  • हा वाण अवर्षणास, खडखड्या, पानांवरील रोगास, खोडमाशी व खोडकिडीस प्रतिकारक्षम आहे.
  • भारी जमीन- फुले वसुधा

  • ही जात भारी जमिनीकरीता कोरडवाहू व बागायतीसाठी शिफारशीत आहे.
  • या जातीस ११६ ते १२० दिवस पक्व होण्यास लागतात.
  • या जातीचे दाणे मोत्यासारखे पांढरेशुभ्र चमकदार असतात. भाकरीची व कडब्याची प्रत उत्तम आहे.
  • ही जात खोडमाशी व खडखड्या रोगास प्रतिकारक्षम आहे.
  • या जातीचे धान्य उत्पादन कोरडवाहूसाठी २५ ते २८ क्विंटल, तर बागायतीसाठी ३० ते ३५ क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते. कडब्याचे उत्पादन कोरडवाहूमध्ये ५५ ते ६० क्विंटल, तर बागायतीमध्ये ६० ते ६५ क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते.
  • बागायती क्षेत्र : फुले रेवती 

  • ही जात भारी जमीन व बागायतीसाठी विकसित करण्यात आली आहे.
  • या जातीचे दाणे मोत्यासारखे पांढरे, चमकदार असतात. भाकरीची चव उत्तम आहे व कडबा अधिक पौष्टिक व पाचक आहे.
  • ही जात ११८ ते १२० दिवसात तयार होते.
  • या जातीचे धान्य उत्पादन बागायतीसाठी ४० ते ४५ क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते. तर कडब्याचे उत्पादन ९० ते १०० क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते.
  • ज्वारीच्या इतर उपयोगाकरीता वाण  फुले मधुर 

  • ही जात ज्वारीच्या हुरड्यासाठी मध्यम ते भारी जमिनीकरीता विकसित करण्यात आली आहे.
  • या जातीचा हुरडा ९५ ते १०० दिवसात तयार होतो.
  • या जातीचे हुरडा उत्पादन ३० ते ३५ क्विंटल प्रति हेक्टर व कडब्याचे उत्पादन ६५ ते ७० क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते.
  • हुरडा चवीला उत्कृष्ट असून खोडमाशी, खोडकिडा व खडखड्या रोगास प्रतिकारक्षम आहे.
  • फुले पंचमी 

  • ही जात ज्वारीच्या लाह्यांसाठी मध्यम ते भारी जमिनीकरीता विकसित करण्यात आली आहे.
  • ही जात ११५ ते १२० दिवसात तयार होते.
  • या जातीपासून पांढऱ्या शुभ्र, पूर्ण फुललेल्या लाह्या तयार होतात.
  • या वाणामध्ये गटाण्याचे प्रमाण अत्यल्प असून, लाह्या तयार होण्याचे प्रमाण ८७.४ टक्के इतके आहे.
  • या वाणापासून धान्य उत्पादन १२ ते १४ क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते. कडब्याचे उत्पादन ४० ते ४५ क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते.
  • फुले रोहिणी 

  • ही जात ज्वारीच्या पापडांसाठी मध्यम ते भारी जमिनीकरीता विकसित करण्यात आली आहे.
  • पापडाचा रंग लालसर विटकरी असून खाण्यासाठी कुरकुरीत व चवदार आहे.
  • खोडमाशी,खोडकिडा व मावा या किडीस तसेच खडखड्या रोगास प्रतिकारक्षम असून पाण्याचा ताण सहन करते.
  • या वाणापासून धान्य उत्पादन १८ ते २० क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते. कडब्याचे उत्पादन ४५ ते ५० क्विंटल प्रति हेक्टर मिळते.
  • हा वाण पश्चिम महाराष्ट्राकरिता पापडासाठी शिफारस केला आहे.
  • संपर्क- डॉ. सुरज गडाख, ७५८८०७९७९१,  ०२४२६-२३३०८० (ज्वारी सुधार प्रकल्प, महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी)

    Read the latest agriculture news in Marathi and watch Agriculture videos on Agrowon. Get the latest updates on Market Intelligence, Market updates, Bazar Bhav, Agriculture Jugad, and Farmer Success Stories.

    ताज्या घडामोडींसाठी फेसबुक, ट्विटर, इन्स्टाग्राम आणि टेलिग्रामवर आम्हाला फॉलो करा. तसेच, ॲग्रोवनच्या यूट्यूब चॅनेलला आजच सबस्क्राइब करा.

    Related Stories

    No stories found.
    Agrowon
    www.agrowon.com