agrowon marathi special news regarding grampanchyat | Agrowon

महिला सरपंचांच्या कामात हस्तक्षेप पडणार महाग

सूर्यकांत नेटके
सोमवार, 2 जुलै 2018

नगर ः गावपातळीवर महिलांना काम करू न देता हस्तक्षेप होत आहे. त्याबाबत आता महिला सरपंचाच्या कामात केलेला हस्तक्षेप बाह्यव्यक्तीला महागात पडणार आहे. हस्तक्षेपामुळे विकासकामांवर परिणाम होत असल्याने आता महिला सरपंच असलेल्या ग्रामपंचायतीत हस्तक्षेप करणाऱ्यांवर गुन्हा दाखल करण्याचा ठराव नगर तालुका पंचायत समितीने घेतला आहे. विशेष म्हणजे संबंधित सरपंचाचेही हस्तक्षेपाला प्रोत्साहन असल्याचे आढळून आले तर त्या सरपंचावर कारवाई करण्याबाबतही गटविकास अधिकाऱ्यांमार्फत मुख्य कार्यकारी अधिकाऱ्यांना प्रस्ताव देणार आहे. तसा ठराव घेणारी नगर ही राज्यातील पहिलीच पंचायत समिती आहे.

नगर ः गावपातळीवर महिलांना काम करू न देता हस्तक्षेप होत आहे. त्याबाबत आता महिला सरपंचाच्या कामात केलेला हस्तक्षेप बाह्यव्यक्तीला महागात पडणार आहे. हस्तक्षेपामुळे विकासकामांवर परिणाम होत असल्याने आता महिला सरपंच असलेल्या ग्रामपंचायतीत हस्तक्षेप करणाऱ्यांवर गुन्हा दाखल करण्याचा ठराव नगर तालुका पंचायत समितीने घेतला आहे. विशेष म्हणजे संबंधित सरपंचाचेही हस्तक्षेपाला प्रोत्साहन असल्याचे आढळून आले तर त्या सरपंचावर कारवाई करण्याबाबतही गटविकास अधिकाऱ्यांमार्फत मुख्य कार्यकारी अधिकाऱ्यांना प्रस्ताव देणार आहे. तसा ठराव घेणारी नगर ही राज्यातील पहिलीच पंचायत समिती आहे. या निर्णयामुळे कामकाजात हस्तक्षेप करणाऱ्या महिला सरपंचाच्या कुटुंबातील व्यक्तींची अडचण होणार आहे.
आरक्षित जागेनुसार ५० टक्के ग्रामपंचायतीत महिलांना सरपंचपदाची संधी मिळाली आहे. काही ठिकाणी खुल्या जागांवरही महिला सरपंचपदी आहेत. मात्र, त्यांना स्वतंत्रपणे काम करू दिले जात नाही. पती, मुलगा, सासरा, वडील ही मंडळी महिला सरपंच असलेल्या ग्रामपंचायतीमध्ये हस्तक्षेप करताना दिसतात. त्यामुळे ग्रामसेवकांसह कर्मचाऱ्यांना काम करणे अवघड होते. कार्यालयीन कर्मचाऱ्यांना दबावाला बळी पडून काम करावे लागते. त्यावरून गावपातळीवरील वाददेखील होतो. कर्मचाऱ्यांना ग्रामस्थांच्या रोषाला सामोरे जावे लागते. याबाबत अनेक ग्रामपंचायतींच्या कर्मचाऱ्यांनी नगर तालुका पंचायत समितीच्या पदाधिकाऱ्यांसह अधिकाऱ्यांकडे तक्रारी केल्या. नुकत्याच झालेल्या पंचायत समितीच्या मासिक सभेत या विषयावर चर्चा झाली. महिला सरपंचाची चांगले काम करण्याची इच्छा असूनही हस्तक्षेपामुळे त्यांना काम करता येत नाही. मुळात ग्रामपंचायतीचे कोणत्याही कामात सरपंच, ग्रामसेवक आणि ग्रामपंचायतीच्या पदाधिकाऱ्याव्यतिरिक्त कोणीही लक्ष घालण्याची गरज नाही. बाह्यहस्तक्षेपामुळे गावपातळीवरील विकासकामांवरही परिणाम होत आहे. त्यामुळे बाहेरच्या कोणत्याही व्यक्तीने हस्तक्षेप केला तर त्यावर थेट पोलिसांत तक्रार देऊन गुन्हा दाखल करण्याचा ठराव घेतला आहे. ग्रामसेवक, पंचायत समितीत कर्मचाऱ्यांवर दबाव आला तर ते स्वतः पोलिसात तक्रार करतील. 

आठ दिवसांत झाला फरक
पंचायत समितीने हस्तक्षेप झाल्यास गुन्हा दाखल करण्याचा ठराव घेऊन आठ दिवस झाले आहेत. आठ दिवसांत बऱ्यापैकी फरक झाला आहे. सातत्याने ग्रामपंचातीकडे फिरकणारी बाहेरची मंडळी आता येथे येऊन बोलण्याला धस्तावली आहे. महिला सरपंचांनाही या निर्णयामुळे चांगले काम करता येणार असून, ग्रामसेवक संघटनेने या निर्णयाचे स्वागत केले आहे, असे पंचायत समितीतून सांगण्यात आले. 

महिला सरपंच असलेल्या ग्रामपंचायतीत कामांत हस्तक्षेप होत असल्याच्या तक्रारी आहेत. त्याबाबत आम्ही कठोर कारवाईचा निर्णय घेतला आहे. महिलांना पदाची संधी मिळाली तर त्यांना स्वतंत्रपणे काम करू देण्याची आमची भूमिका आहे. कोणाही असले तरी हस्तक्षेप करणाऱ्याची अजिबात गय केली जाणार नाही.
- रामदास भोर, (सभापती, नगर तालुका पंचायत समिती)


इतर ग्रामविकास
फळबागांच्या माध्यमातून प्रगतिपथावर वडकी पुणे शहरापासून जवळ असलेले वडकी हे दुष्काळी गाव...
पणज गावाने आणली केळी पिकातून सुबत्ताअकोला जिल्ह्यातील अकोट तालुक्यात पणज हे छोटे गाव...
पर्यावरण, जलसंवर्धन, व्यावसायिक शेतीचा...वऱ्हा (ता. तिवसा, जि. नागपूर) येथील गावकऱ्यांनी...
लोकसहभागातून शेती, शिक्षणाला दिशा...निरंतर लोकसंवाद, महिला ग्रामसभा, प्रभावी कष्टकरी...
भरताच्या वांग्यासह दादर ज्वारीसाठी...खानदेशकन्या तथा आपल्या कवितेतून शेतीचे...
पर्यावरण संवर्धन, लोक शिक्षणामध्ये ‘...अकोला, वाशीम जिल्ह्यांतील सुमारे तीस...
ग्रामपरिवर्तनाची दिशा दाखविणारे शेंदोळा...जन्म, मृत्यू, विवाहनोंदणी प्रमाणपत्र हवे असेल; तर...
शेती, शिक्षण अन ग्रामविकासामध्ये...समानता, स्वातंत्र्य आणि सहानुभूतीमुळेच व्यक्तीचा...
गाव तसे छोटे, कामांतून झाले मोठेपूर्णा नदीच्या खोऱ्यात सर्वत्र खारपाणपट्टा...
पाण्याच्या स्वंयपूर्णतेकडे सुर्डीची...गावरस्ते, स्वच्छता, शोषखड्डे, वृक्षारोपण,...
आदर्श वनसंवर्धनातून ग्रामविकास साधलेले...वनसंपत्तीचे संवर्धन, वनविकासासह शेतीतही दिशादर्शक...
ग्रामीण भागातील सांडपाण्याचे व्यवस्थापन शहर वा गाव कोणतंही असो, सांडपाणी व्यवस्थापनाचे...
लोकसहभागातून दुष्काळी पिंपरी बनले आदर्श...पुणे-नगर सीमेलगत पारनेर तालुक्यात सुपे गावापासून...
स्वच्छता, जल व्यवस्थापनात राज्यात आदर्श...नांदेड जिल्ह्यातील शेळगाव गौरी (ता. नायगाव)...
आधुनिक शेती तंत्रज्ञानाच्या जोरावर कडदे...पुणे जिल्ह्यात मावळ तालुक्यातील कडदे येथील...
तीर्थपुरी गावाची होतेय मोसंबी पिकात ओळखतीर्थपुरी (ता. घनसावंगी, जि. जालना) भागातील...
पाणीवापर कार्यक्षमतेसाठी शहरांचे आरेखन...शेती, सिंचन आणि ग्रामीण भागातील पाणी वापराच्या...
शेती, आरोग्य विकास अन् पर्यावरण...नंदुरबार जिल्ह्यातील आदिवासी लोकांचे आरोग्य आणि...
‘शेती तिथे रस्ता’ उपक्रमासह...सातारा जिल्ह्यातील पाटण हा डोंगराळ तालुका म्हणून...
पिंपळगावकरांनी भाजीपाला शेतीतून साधली... बीड जिल्ह्यात अहमदनगर- अहमदपूर राज्य...