agrowon news in marathi, future contracts reduce, Maharashtra | Agrowon

कापूस दराबाबत वायदा बाजार सावध

कोजेन्सिस वृत्तसेवा
शनिवार, 14 जुलै 2018

चीनमधून आयातीसाठी मोठ्या प्रमाणात विचारणा होत आहे. परंतु, आतापर्यंत केवळ सात ते आठ लाख गाठींचेच (एक गाठ १७० किलो) करार झाले आहेत. जूनच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत पाच लाख गाठींचे करार झाले होते. त्यानंतरच्या पाच आठवड्यांमध्ये केवळ दोन ते तीन लाख गाठींचेच करार झाले आहेत.    
- अरुण सेखसारिया, व्यवस्थापकीय संचालक, डीडी कॉटन

मुंबई  : देशात २०१७-१८ च्या हंगामात बोंड अळीने पिकाला बसलेला फटका, परिणामी चालू हंगामात घटलेली कापूस लागवड आणि केंद्राने कापसाच्या हमीभावात केलेली वाढ, यामुळे देशातील कापूस बाजारातील चित्र अद्याप तरी अस्पष्ट आहे. त्यामुळे निर्यातदार फ्युचर करार करताना सावधगिरीची भूमिका घेत आहेत. परिणामी मागील काही आठवड्यांपासून फ्युचर करार कमी होत आहेत.
 

चीन आणि अमेरिकेतील व्यापार युद्धानंतर चीनने भारतीय कापसाला पसंती दिली. भारतीय निर्यातदारांनीही चीनमधील कापूस निर्यातीचे मोठ्या प्रमाणात फ्युचर करार केले आहे. देशातील गरज भागविण्यासाठी चीनने अाणखी आयातीसाठी प्रयत्न सुरू केले आहेत. 

देशात यंदा मॉन्सूनने देश व्यापल्यानंतर अनेक भागात पाहिजे त्या प्रमाणात पाऊस झाला नाही, तर काही ठिकाणी अतिवृष्टी सदृश्‍य पाऊस झाला. त्यामुळे येणाऱ्या काळातही पाऊस आणि वातावरणाचा कापूस पिकावर काय परिणाम होईल हे सांगता येत नाही. त्यातच आतापर्यंत मागील वर्षापेक्षा ३० टक्के कमी कापूस लागवड झाली आहे. त्यातच बदलत्या वातावरणाचा पिकावर परिणाम झाल्यास पुरवठ्यावरही परिणाम होईल. तसेच केंद्राने कापसाच्या हमीभावात मोठी वाढ केली. त्यामुळे देशातील कापूस उद्योगाची आंतरराष्ट्रीय बाजारातील स्पर्धात्मक क्षमता कमी झाली आहे. निर्यातदारांना नेमका हंगाम आणि दर याबाबत अंदाज येत नसल्याने त्यांची मोठी गोची झाली आहे.

भारतातून चीनमध्ये निर्यातीसाठीचे करार मागील पाच अाठवड्यांपासून मंदावले आहेत. सप्टेंबर महिन्यात संपणाऱ्या २०१७-१८ या विपणन वर्षात साडेसात दशलक्ष गाठी कापूस निर्यात होण्याची शक्यता आहे. २०१६-१७ मध्ये ६.२ दशलक्ष गाठींची निर्यात झाली होती. कापूस निर्यातीचे फ्युचर करार हे कापूस लागवडीच्या शेवटच्या टप्प्यात जुलै किंवा आॅगस्टमध्ये होतात. तर बाजारात कापूस सप्टेंबपासून येण्यास सुरवात होते. 
अमेरिकेबरोबरचे व्यापारी संबंध ताणल्यानंतर चीनने भारतीय कापूस बाजारकडे आपला मोर्चा वळविला. चीनने मोठ्या बफर स्टॉकसाठी मोठ्या प्रमाणात कापूस आयात करण्यास सुरवात केली. परंतु, जागतिक व्यापार संघटनांनी भारतात कापूस टंचाई निर्माण होणार असल्याने अपेक्षेपेक्षा चीनला १० लाख गाठी कमीच निर्यात करेल. त्यातच बफर स्टॉक कमी झाल्याने चीनने मागील सहा ते आठ आठवड्यापासून कापूस आयातीचा कोटा वाढविला आहे. २०१८-१९ मध्ये भारातातून आठ दशलक्ष टन कापूस निर्यात होण्याची शक्यता आहे, त्यापैकी एकट्या चीनमध्ये ३० ते ४० टक्के निर्यात होईल.

हमीभाव वाढीचाही परिणाम
केंद्राने नुकतेच २०१८-१९ च्या हंगामासाठी मध्यम धागा कापसासाठी ४०२० रुपयांपासून ५१५० रुपयांपर्यंत वाढ केली आहे, तर लांब धाग्याच्या कापसासाठी ४३२० रुपयांपासून ५४५० रुपयांपर्यंत वाढ केली आहे. हमीभावावाढीमुळे स्पॉट मार्केटमध्ये कापसाच्या एका कॅंडीमध्ये (एक कॅंडी ३५६ किलो) ३६,५०० रुपयांपासून ४३, ५०० रुपयांपर्यंत वाढ झाली आहे. त्यातच अमेरिकेत सध्या चीनसोबतच्या व्यापार विवादामुळे कापसाचे दर कमी झाले आहेत. त्याचा परिणाम भारतीय कापूस निर्यातीवर भविष्यात होऊ शकतो. त्यातच देशात उत्पादन घटीची शक्यता असल्याने त्याचा परिणाम आॅक्टोबरपासून सुरू होणाऱ्या नव्या हंगामावर होऊ शकतो.

जूनपासून परिस्थिती बदलली
देशात गुरुवापर्यंत (ता.१२ ) कापूस लागवड २४ टक्क्यांनी माघारली आहे. महत्त्वाच्या कापूस उत्पादक गुजरातमध्ये ६१ टक्के, तेलंगणात ३७ टक्के आणि आंध्र प्रदेशात ६८ टक्के कापूस लागवड कमी झाली आहे. परिणामी हंगामात कमी कापूस उपलब्ध होईल या भीतीने व्यापारी फ्युचर करार करताना सावधगिरी बाळगत आहेत. सौराष्ट्र आणि कच्छ या कापूस उत्पादक भागात आतापर्यंत सरासरीच्या ८० टक्के कमी पाऊस लागवड झाली आहे. नंतरच्या काळात या भागात मागील वर्षाएवढीच लागवड झाली तरीही उत्पादनात घट होणार आहे. देशातील कमी कापूस लागवडीचा परिणाम उत्पादनावर होणार असून दरही वाढतील, असे गृहित धरून निर्यातदारांनी जूनपासून करार करताना सावधगिरी बाळगायला सुरवात केली आहे, असे व्यापारी सूत्रांनी सांगितले.  

प्रतिक्रिया
सौराष्ट्र आणि कच्छ या दुष्काळी भागात याआधीही उशिरा कापूस लागवड झाल्यानंतरही देशातील कापूस उत्पादनावर जास्त परिणाम झालेला नाही. त्यामुळे यंदाही उशिरा कापूस लागवडीचा फारसा परिणाम उत्पादनावर होईल असे वाटत नाही.
- नयन मिरानी, माजी अध्यक्ष, कॉटन असोसिएशन आॅफ इंडिया 

कापसाची वेळेवरच लागवड झाल्यावर चांगली उत्पादकता येते. आता कापूस लागवडीचा हंगाम संपत आहे. लागवडीच्या कालावधीनंतर शेतकऱ्यांनी लागवड केल्यास त्याचा परिणाम उत्पादकतेवर होतो. 
- राजेश राठी, मालक, बाल मुकूंद आॅईल मिल, दर्यापूर, जि. अमरावती.  

अमेरिकेत कापसाचे दर कमी झाले असले तरीही डॉलरच्या तुलनेत रुपया दिवसेंदिवस कुमकुवत होत आहे. त्याचा लाभ कापूस निर्यातदारांना होईल. त्यामुळे हमीभाववाढीचा परिणाम कापूस निर्यातीवर होणार नाही. 
- विनय कोटक, कोटक कमोडिटिज्

 


इतर अॅग्रो विशेष
कोकण रेल्वेकडून अत्यावश्यक वस्तूंची जलद...रत्नागिरीः देशभरातील जनतेला आवश्यक वस्तूंचा...
सोनाई प्रकल्पात दहा लाख लिटर दूध नासले...पुणे: कोरोनामुळे राज्यात दुधाचा महापूर सुरू झाला...
बार्शी तालुक्यातील द्राक्षपट्टा...सोलापूर  ः कोरोना विषाणूच्या पार्श्वभूमीवर...
पुणे विभागात ३२९ क्विंटल भाजीपाल्याची...पुणे  ः ‘कोरोना’चा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी...
शाळांमध्ये शिल्लक धान्यांचे ...पुणे : कोरोनाच्या पार्श्वभुमीवर राज्यातील शाळांना...
कृषी पदव्युत्तर पदवी प्रवेशाच्या सामाईक...पुणे  : महाराष्ट्र कृषी विद्यापीठ परीक्षा...
शालेय विद्यार्थ्यांना मिळणार तांदूळ,...नगर ः शालेय पोषण आहार योजनेंतर्गत ग्रामीण भागातील...
लॉकडाऊनमधून बियाणे उद्योग वगळलापुणे : शेतकऱ्यांना बियाण्यांचा पुरवठा सुरळीत...
पुणे बाजार समितीत आज केवळ फळे, कांदा...पुणे: लॉकडाऊनमध्ये बाजार समित्यांमध्ये...
'कृषी'च्या सामाईक प्रवेश परिक्षेत...परभणी: महाराष्‍ट्र कृषी विद्यापीठे परीक्षा...
संकटातही कंदरच्या शेतकऱ्यांकडून आखातात...पुणेः सोलापूर जिल्ह्यातील कंदर (ता. करमाळा) येथील...
मध्य महाराष्ट्र, विदर्भात वादळी पावसाचा...पुणे : राज्यात पुर्वमोसमी पावसाला पोषक हवामान आहे...
माल वाहतुक करणाऱ्या वाहनांवरील टोल...मुंबई ः ‘कोरोना’च्या पार्श्वभूमीवर राज्यातील...
स्पेनच्या राजकन्येचा कोरोनामुळे मृत्यू...माद्रीद : स्पेनच्या राजकन्या मारीया टेरेसा यांचा...
राज्यात १२ नवे कोरोना रुग्ण, बाधितांची...मुंबई: राज्यात १२ नवे कोरोना पॉझिटिव्ह रुग्ण...
पुण्यात पोलिस बंदोबस्तात बाजार समिती...पुणे : कोरोनामुळे शहरात लॉकडाऊन असतानाही...
पुणे बाजार समिती आजपासून सुरु; मात्र...पुणे : कोरोना विषाणूमुळे सुरू असलेल्या...
देशातील वस्त्रोद्योगाला दोन लाख कोटींचा...जळगाव ः देशात शेतीनंतर रोजगाराचा व आर्थिक...
राज्यातील कोरोना रुग्णाची संख्या १८१;...मुंबई : राज्यात शनिवारी (ता.२९) आणखी २८ कोरोना...
फळे, भाजीपाला पुरवठ्यासाठी राज्यभर...पुणे : कोरोनाच्या पार्श्वभूमीवर ग्राहकांना फळे व...