agrowon news in marathi, milk package will not working, Maharashtra | Agrowon

दुधाचे पॅकेज कुचकामी
टीम अॅग्रोवन
गुरुवार, 12 जुलै 2018

पुणे : राज्य शासनाने जाहीर केलेले पॅकेज संकटात सापडलेल्या दूध व्यवसायाला बळकटी आणू शकत नाही. कुचकामी पॅकेजमुळे सरकारचा पैसा वाया जाईल, अशी भीती इंडियन डेअरी असोसिएशनने व्यक्त केली आहे. 

इंडियन डेअरी असोसिएशनचे माजी अध्यक्ष व विद्यमान सल्लागार अरुण नरके यांनी दुधाच्या पॅकेजच्या उपायावर शंका उपस्थित केली आहे. राज्यात सहकारी तत्त्वावर सर्वांत जास्त दूध संकलन करणाऱ्या ‘गोकुळ’चे ते गेल्या ४० वर्षांपासून संचालक आहेत. 

पुणे : राज्य शासनाने जाहीर केलेले पॅकेज संकटात सापडलेल्या दूध व्यवसायाला बळकटी आणू शकत नाही. कुचकामी पॅकेजमुळे सरकारचा पैसा वाया जाईल, अशी भीती इंडियन डेअरी असोसिएशनने व्यक्त केली आहे. 

इंडियन डेअरी असोसिएशनचे माजी अध्यक्ष व विद्यमान सल्लागार अरुण नरके यांनी दुधाच्या पॅकेजच्या उपायावर शंका उपस्थित केली आहे. राज्यात सहकारी तत्त्वावर सर्वांत जास्त दूध संकलन करणाऱ्या ‘गोकुळ’चे ते गेल्या ४० वर्षांपासून संचालक आहेत. 

श्री. नरके यांनी केलेले विश्लेषण असे...  
पॅकेजमधील तरतूद :
दूध भुकटीची निर्यात करणाऱ्या उत्पादकांना पुढील दोन महिन्यांत निर्यात केलेल्या दूध भुकटीसाठी प्रतिकिलो ५० रुपये प्रोत्साहनपर अनुदान मिळेल.
वस्तुस्थितीः देशात साडेतीन लाख टन दूध भुकटीचा साठा पडून आहे. महाराष्ट्रात ६० हजार टनापेक्षा जास्त साठा आहे. कोल्हापूरच्या जिल्हा सहकारी दूध उत्पादक संघ अर्थात ‘गोकुळ’कडेच सात हजार टन साठा पडून आहे. कोल्हापूरच्या जिल्हा सहकारी दूध उत्पादक संघ अर्थात गोकूळकडेच सात हजार टन साठा पडून आहे. मुळात, दोन महिन्यांत राज्यातून कोण किती निर्यात करेल याचा काहीही ताळमेळ नाही. सरकार निर्यात करा म्हटले की लगेच पालेभाज्यासारखी रस्त्यावर बसून निर्यात होत नसते. गोकुळचे ४०० कोटी रुपये दूध भुकटीत अडकले आहेत. राज्यातील दूध भुकटी प्रकल्प आधी स्वतःची भुकटी निर्यात करतील. त्यांना ग्राहक कुठे आणि कसा मिळेल, हा प्रश्नच आहे. तसेच स्वतःची भुकटी विकून झाल्यानंतर संघांची भुकटी निर्यातदार किंवा प्लान्टचालक घेतील. ते त्यांचे मार्जिन ठेवून भुकटी विकत घेतील. ५० रुपये अनुदान फक्त दोन महिने मिळणार असल्यामुळे अवघ्या ६० दिवसांत भुकटीचे साठे विकले जाण्याची शक्यता अजिबात नाही. हे अनुदान किमान सहा महिने हवे.

पॅकेजमधील तरतूदः राज्यातील जे दूध प्रकल्प दुधाची निर्यात करतील त्यांनाही प्रतिलिटर पाच रुपये प्रोत्साहनपर अनुदान पुढील दोन महिन्यांकरिता मिळेल. 
वस्तुस्थितीः शेतकऱ्यांना वेड्यात काढण्याचा हा प्रकार आहे. शेतकरी स्वतःला तोटा होतो म्हणून पाच रुपये अनुदान थेट बॅंकेत जमा करण्यासाठी मागत आहे आणि सरकार चक्क निर्यातीला अनुदान देते आहे. मुळात राज्यातून दूध निर्यात होतच नाही. जगाच्या बाजारपेठेत निर्यातीचे दूध, पॅकिंग, त्याची मानकं, खर्च हे स्वतंत्र असून, ते महाराष्ट्राला परवडणारे नाही. किरकोळ काही खासगी उद्योग टेट्रापॅकमध्ये अरब देशांकडे दूध पाठवित असतील. पण, त्याला अनुदान दिल्यामुळे शेतकऱ्यांना भाववाढ मिळणार नाही. समजा थेट अनुदान जाहीर केलेच तर जे संघ किंवा खासगी उद्योग थेट शेतकऱ्यांच्या बॅंक खात्यात वाढीव दर जमा करीत आहे, त्यांचे खाते तपासून अशा खात्यात सरकार अनुदान जमा करू शकते. 

पॅकेजमधील तरतूदः शालेय शिक्षण, महिला व बालकल्याण, आदिवासी विकास आणि सामाजिक न्याय विभागांमार्फत राबविण्यात येणाऱ्या विविध पोषण आहार योजनांमध्ये दूध किंवा दूध भुकटीचा समावेश करण्याबाबत धोरणात्मक निर्णय झाला आहे. 
वस्तुस्थितीः निर्णय झाला मग त्याचे तपशील का जाहीर केले नाहीत. त्याची अंमलबजावणी कोण कशी करणार हे का जाहीर केले नाही. लाखो मुलांना भुकटी किंवा पावडर वाटण्याची काय यंत्रणा आहे राज्य शासनाकडे हेदेखील जाहीर झालेले नाही. प्लान्टमध्ये असलेली भुकटी ही भेळभत्त्यासारखी आहे तशी वाटता येणार नाही. त्याची पॅकिंग करावी लागेल. दूध किंवा भुकटी वाटपात आरोग्यविषयक तसेच स्वच्छतेविषयक नियमावली कडकपणे पाळवी लागेल; अन्यथा विषबाधेचे प्रश्न तयार होऊ शकतात. एका लिटर दुधापासून १०० ग्रॅम भुकटी मिळते. एक ग्लास दूध (२०० मिली) देण्याचे ठरल्यास एका लिटरमध्ये पाच मुलांना दूध देता येईल. राज्यात मुलांची संख्या यातून किमान २५ ते ३० लाख लिटर वाटता येर्ईल. मात्र, हे सर्व करणारी कोणतीही यंत्रणा किंवा अनुभव शासनाकडे नाही. शालेय पोषण आहारातील सध्याची ठेकेदारांची लॉबी हे होऊ देणार नाही. 

पॅकेजमधील तरतूदः तूप तथा लोणी यावरील जीएसटी कमी करण्यासंदर्भात केंद्र शासनाला शिफारस केली जाईल. वस्तुस्थितीः ही धूळफेक आहे. मुळात राज्यात एकूण शेतकऱ्यांपैकी ९० टक्के शेतकरी गरीब असून, दुग्धोत्पादन हे त्यांचे पिकाप्रमाणेच एक साधन आहे. ते एक प्रकारे दुधाची शेती करतात. शेतमालाला जीएसटी नाही तसाच तो दुधाच्या पदार्थांनादेखील नको. त्यामुळे आधी जीएसटी लावायचा आणि नंतर तो कमी करण्याचा हा सरकारी गनिमी कावा आहे. त्यामुळे तूप व लोण्यावरील जीएसटी शून्य टक्के केला पाहिजे. 
 

इतर अॅग्रो विशेष
शेळीपालन ते दुग्ध प्रक्रिया ः महिलांनी...नाशिक जिल्ह्यातील सिन्नर हा अवर्षणप्रवणग्रस्त...
सरकारला एवढी कसली घाई?विविध मंत्रालयांसाठी अर्थसंकल्पात केल्या जाणाऱ्या...
एक पाऊल पोषणक्रांतीच्या दिशेनेशे तकऱ्यांचे कष्ट, शास्त्रज्ञांचे प्रयत्न आणि...
आधुनिक तंत्रासह काटेकोर धोरणाने अमेरिकन...पुणेः विविध जागतिक संस्थांनी एकत्र येऊन आफ्रिकी,...
मक्याच्या तुटवड्यामुळे अंडी आणि चिकन...पुणे : दक्षिण भारतासह महाराष्ट्र व मध्य प्रदेशात...
लष्करी अळीमुळे राज्यभरातील शेतकरी त्रस्तपुणेः गेल्या वर्षी भीषण दुष्काळाचा सामना करणाऱ्या...
लष्करी अळी नियंत्रणाचे जागतिक प्रयत्नपुणे : स्पोडोप्टेरा फ्रुगीपर्डा म्हणजेच...
मक्यावरील अमेरिकन लष्करी अळीचे आव्हान...पुणे ः गेल्या हंगामातील दुष्काळाच्या चटक्यानंतर...
राज्यात सर्वदूर पावसाचा अंदाजपुणे : मॉन्सून पुन्हा सक्रिय झाल्याने राज्यात...
शेतकरी कंपन्या स्थापन करण्यासाठी करारपुणे ः नाबार्डच्या कंपनी विकास फंडातून...
कर्नाटकात गुऱ्हाळघरातून थेट व्यापार...सांगली ः कर्नाटकमध्ये हमाली आणि अडत कमी असल्याने...
पीकविम्याचे ३२५ कोटी कंपन्यांना वितरितमुंबई ः गेल्यावर्षीच्या खरिपातील पीकविमा योजनेचा...
ग्रामविकासावर खर्च झालेल्या निधीची...मुंबई: आपल्या ग्रामपंचायतीला गावातील...
दुष्काळातही कडवंचीत शेतीतून ७२ कोटींचे...जालना : ‘महाराष्ट्राचे इस्राईल’ म्हणून नावलौकिक...
राज्यात सहामाहित तेराशे शेतकऱ्यांची...मुंबई ः सततची दुष्काळी स्थिती, नैसर्गिक संकटे,...
कोकण, मध्य महाराष्ट्र, मराठवाड्यात...पुणे : मॉन्सून पुन्हा सक्रीय झाल्याने...
परीक्षा शुल्क परतीचा खर्च सात लाख रुपयेयवतमाळ ः परीक्षा रद्द झाल्यानंतर उमेदवारांचे पैसे...
दुबार पेरणीसाठी सरकारची तयारीः डाॅ....पुणे: पावसाचा काही प्रमाणात खंड पडला आहे....
डोणगावात होणार खजूर लागवडअकोला ः पारंपरिक पिकांना पर्याय शोधण्यासाठी...
रक्तक्षय दूर करण्यासाठी लोहयुक्त तांदूळनाशिक : दैनंदिन आहारातून अत्यल्प प्रमाणात लोह...