agrowon news in marathi, south Indian lobby active for cotton export ban , Maharashtra | Agrowon

कापूस निर्यातबंदीसाठी दाक्षिणात्य लॉबी सक्रिय

चंद्रकांत जाधव
शुक्रवार, 13 जुलै 2018

जर कापूस निर्यातबंदीचा कोणताही विषय आला तर आयातही बंद होईल. मध्यंतरी दाक्षिणात्य संघटनांनी कापूस निर्यातीसंबंधी मर्यादांचा मुद्दा आणला होता. परंतु मध्यांचल व नॉर्थमधील रुईच्या उद्योगांशी संबंधित संघटनांनी केंद्राकडे जर निर्यातबंदी केली तर आयातही बंद करावी, असा मुद्दा रेटला होता. दाक्षिणात्य भागात कापूस पीक कमी आहे. वस्त्रोद्योग तिकडे मोठा आहे. जेव्हा बोंड अळीचा मुद्दा होता, तेव्हा स्वस्त रुईची आयात मिलांनी केली आहे. कापूस निर्यातबंदी होऊच शकत नाही. 
- अनिल सोमाणी, सदस्य, कॉटन असोसिएशन ऑफ इंडिया

जळगाव ः डॉलरच्या तुलनेत रुपया सतत कमकुवत होत असल्याने कापूस निर्यातीला चालना मिळत आहे. याचवेळी पुढील काळात मिल्सला रुईसंबंधीच्या अडचणी नकोत यासाठी वस्त्रोद्योगातील दाक्षिणात्य लॉबी सक्रिय झाली आहे. काही काळासाठी कापूस किंवा गाठींच्या निर्यातीवर मर्यादा आणण्यासंबंधीचा मुद्दा ही लॉबी पुढे रेटण्याच्या तयारीत असल्याचे कापूस उद्योगातील जाणकारांनी  सांगितले. 

गुलाबी बोंड अळीचे संकट वाढताच मागील वर्षीच दाक्षिणात्य मिल्स लॉबीने आयातीवर भर दिला होता. कारण, त्या वेळेस परदेशातील रुई भारताच्या तुलनेत परवडत होती. परंतु, जसा डॉलर रुपयाच्या तुलनेत मजबूत होत गेला व जगात कापूस पिकाला फटका बसल्याचे अहवाल समोर आले, तशी परदेशातील रुई महागडी ठरू लागली. 

अमेरिका, ऑस्ट्रेलियाची खंडी (३५६ किलो रुई) सध्या ५८ हजार रुपयांवर भारतीय मिलांना घ्यावी लागेल, अशी स्थिती आहे. भारतीय रुई ४८ हजार रुपये खंडी, अशा दरात आहे. ऑस्ट्रेलिया, अमेरिकेतील आयात महाग पडत असतानाच देशातील रुई चीन, बांगलादेश, व्हीएतनाम, पाकिस्तानला स्वस्त पडत असल्याने भारतीय रुईची निर्यात वाढत असून, ती यंदा मागील चार वर्षांपेक्षा अधिक असेल. सुमारे ८२ ते ८४ लाख गाठींची निर्यात यंदा होईल. चीनकडून सूत व रुईच्या आयातीचा सपाटा सुरू आहे. कारण, अमेरिकेशी सुरू असलेल्या व्यापार युद्धामुळे तेथील दरवाजे चीनसाठी बंद झाल्यात जमा आहेत. चीनला ११७ लाख गाठी पुढील वर्षभरात आयात करायच्या आहेत. 

पुढचा हंगाम जेमतेम असेल, रुई वेळेत व पुरेशा प्रमाणात मिळणार नाही, अशी स्थिती आहे. अर्थातच अमेरिकेतील (यूएसए) टेक्‍सास, भारत, पाकिस्तान व चीनमध्ये कापूस पिकाला नव्या हंगामात फटका बसला आहे. भारतात गुलाबी बोंड अळीचे संकट असेल, असाही मुद्दा तज्ज्ञांनी सातत्याने मांडला आहे. नव्या हंगामात देशात ३४५ ते ३४८ लाख गाठींचे उत्पादन येईल. मग निर्यात सुरूच राहिली तर देशांअंतर्गत मिला बंद ठेवण्याची वेळ येईल, असा मुद्दाही उपस्थित केला जात आहे. 

दाक्षिणात्य असोसिएशनकडून ओरड सुरु
देशातील मिलांना दर महिन्याला २७ लाख गाठींची गरज असते. २४०० सूतगिरण्या देशात आहेत. यातील सर्वाधिक गिरण्या या दाक्षिणात्य भागात असून, तेथे कापसाचे उत्पादन नेमके कमी असते. अलिकडेच साऊथ इंडियन स्पीनर्स असोसिएशनचे अध्यक्ष एस. के. रंगराजन यांनी ‘मिलांसमोर दर्जेदार रुईचा तुटवडा आणि रुईच्या दरवाढीचा मुद्दा असणार आहे. चीनने कापूस आयात वाढविली आहे. पुढेही ही दरवाढ कायम असेल, अशी भीती व्यक्त केली आहे.

देशांअंतर्गत कमी लागवड चिंतेचा विषय
शहादा (जि. नंदुरबार) येथील लोकनायक जयप्रकाश नारायण सहकारी सूतगिरणीचे कार्यकारी संचालक राजाराम पाटील म्हणाले, की देशात मागील वर्षी जुलैच्या पहिल्या आठवड्यापर्यंत सुमारे ८० लाख हेक्‍टरवर कापसाची लागवड झाली होती. परंतु, एकूण लागवड १२२ लाख हेक्‍टर २० जुलैपर्यंत झाली होती. मागील वर्षी एकूण लागवडीधील १६ टक्के क्षेत्र हे पूर्वहंगामी कापसाचे होते. यंदा मात्र अद्याप देशात निम्मीही कापूस लागवड झाली नाही. त्यात फक्त १३ टक्के क्षेत्र पूर्वहंगामी कापसाचे आहे. पूर्वहंगामी कापूस लागवड हरियाणा, पंजाब व राजस्थानात कमी झाली आहे.

उत्तरेकडे पूर्वहंगामी कापसाखाली सुमारे तीन लाख हेक्‍टर क्षेत्र कमी झाले आहे. तर पुरेसा पाऊस नसल्याने देशात कापूस लागवड रखडली आहे. महाराष्ट्र, तेलंगण, तामिळनाडू, कर्नाटक, मध्य प्रदेशातही समाधानकारक कापूस लागवड नाही. यंदा ११० लाख हेक्‍टरवर लागवड अपेक्षित आहे. पण निम्मीही लागवड अजून झालेली नसल्याने कापूस उद्योगाने त्याचा धसका घेतला आहे, अशी माहिती मिळाली. 

डॉलर सत्तीपार जाणार काय?
या महिन्यात डॉलर ६९ रुपयांपर्यंत होता. नंतर त्यात वाढ होत गेली. मंगळवारी (ता. १०) दुपारी त्याचे दर प्रतिडॉलर ६९.७० रुपये होते. तो सत्तरीपार जाईल, अशी चर्चा कापूस उद्योगात आहे. 

काही वेळ निर्यातीवर मर्यादांचा मुद्दा
कापूस निर्यात कायमस्वरूपी बंद न करता फक्त सप्टेंबर व ऑक्‍टोबरमध्ये काही दिवस कशी कमी होईल, यासंबंधी कार्यवाही केंद्राने करावी, असा मुद्दा चर्चेत सध्या आहे. मात्र कॉटन असोसिएशन ऑफ इंडियाचे सदस्य अनिल सोमाणी यांनी हा चर्चेचा मुद्दा असला तरी तो प्रत्यक्षात येणार नाही,  असे म्हटले आहे. 

 आकडे दृष्टीक्षेपात (एक गाठ १७० किलो रुई)

  • देशातील २०१७-१८ च्या हंगामातील अपेक्षित कापूस निर्यात : ८२ ते ८४ लाख गाठी
  • आतापर्यंत झालेली निर्यात : सुमारे ७४ ते ७६ लाख गाठी
  • कापूस आयात : १२ लाख गाठी

डॉलरच्या दरांची थोडी रंजक माहिती

  •  सप्टेंबर १९४७ मधील डॉलरचे दर :  १ रुपया
  •  १९७५ मधील दर : ८ रुपये
  •  १९८५ मधील दर : १२ रुपये
  •  २००१ मध्ये डॉलरचे दर : ४७ रुपये (नंतर वाढ सुरूच)
  •  २०१८ (१२ जुलै) मधील दर : ६८.५६ रुपये

प्रतिक्रिया
देशात कापूस लागवड अपेक्षेपेक्षा यंदा खूप कमी आहे. परंतु मोसमी पाऊस सक्रिय झाला की लागवड वाढेल. ती १०५ लाख हेक्‍टरवर जाईलच. पण, कमी लागवड हा देशांतर्गत वस्त्रोद्योगासमोरील चिंतेचा विषय आहे. रुईचे वाढलेले दर व पुढील दरवाढीची स्थिती याबाबत दाक्षिणात्य स्पिनींग मिलांच्या संघटनांनी चिंता व्यक्त केली आहे. राज्यात मात्र कोणतीही अडचण रुईसंबंधी सूतगिरण्यांसमोर नाही. निर्यातबंधीचा कोणताही विषय आमच्यापर्यंत नाही.  
- दीपकभाई पाटील, अध्यक्ष, लोकनायक जयप्रकाश नारायण सहकारी सूतगिरणी, शहादा (जि.नंदुरबार)

 


इतर अॅग्रो विशेष
‘कीडनाशके कायदा’ हवा स्पष्ट शेतकऱ्यांना बनावट कीडनाशके विक्रेत्यांपासून...
राष्ट्रीय मुद्द्यांचा भाजपपुढे गुंतादिल्ली विधानसभा निवडणुकीच्या निकालांच्या...
‘कोरोना’च्या अफवेमुळे पोल्‍ट्री...पुणे ः चीनमधील कोरोना विषाणूने जगभरात भीतीचे...
मांसाहारामुळे ‘कोरोना’ अशी अफवा...नागपूर: मांसाहार कोरोना व्हायरसला कारणीभूत...
शेतकऱ्यांचे ‘नाइट लाइफ’ कधी संपेल रे भौ...पुसद, जि. यवतमाळ : ग्रामीण भागात शेतीचे प्रश्‍न...
उन्हाचा चटका कायम राहणारपुणे : निरभ्र आकाशामुळे उन्हाचा ताप वाढून...
संशोधन शेतात पोचले तरच शेतकऱ्यांचा...दापोली, जि. रत्नागिरी ः विद्यापीठांमध्ये चांगल्या...
तुरीच्या नोंदणीकडे शेतकऱ्यांची पाठनागपूर ः खरेदीनंतर चुकाऱ्यास होणारा विलंब आणि...
‘ठिबक’च्या प्रस्तावासाठी २०...सोलापूर : या वर्षी ठिबक सिंचन केलेल्या...
जोतिबाच्या खेट्यास प्रारंभ, हजारो भाविक...जोतिबा डोंगर, जि. कोल्हापूर: जोतिबाच्या खेट्यास...
आर्थिक निर्णयांनी वाढवला प्रियंकाताईंचा...पती गौरव काकडे यांच्या आग्रहावरून पुणे शहरातील...
नियमित कर्जदारांच्या पदरी निराशाचसांगली ः शासनाच्या कर्जमाफीच्या आदेशात अल्प...
शेतकरीच सरकारचा केंद्रबिंदूः उद्धव ठाकरेजळगाव : कर्जमाफी देणे, हा शेतकऱ्यांच्या...
सिंधुदुर्ग जिल्हा कृषी विभागात १०७ पदे...सिंधुदुर्ग: जिल्हा कृषी विभागातील ३६५ पदांपैकी...
अतिवृष्टी, पूरग्रस्तांच्या कर्जमाफीसाठी...मुंबई ः राज्यात जुलै ते ऑगस्ट २०१९ या काळात...
बॅंकांच्या कृषी पतपुरवठ्यावर सरकारचे...नवी दिल्लीः बॅंकांकडून ग्रामीण भागात होणाऱ्या...
चंदनाची सात-बारा उताऱ्यावर नोंद घ्या:...नगर ः शेतकऱ्यांना शेतात चंदन लागवड करण्यास...
खानदेशात कोरड्या चाऱ्याची टंचाईजळगाव  ः खानदेशात चाऱ्याची मोठी टंचाई दिसत...
तंत्रज्ञान, सहकार, बॅंकिंग क्षेत्रात...जर्मनी हा युरोपातील प्रगत देश. तंत्रज्ञान आणि...
जमिनीची सुपीकता जपत पीक उत्पादनात...नाशिक जिल्ह्यातील कारसूळ (ता. निफाड) येथील संकिता...