farming agricultural business cotton rate will depend on cotton percentage vardha maharashtra | Agrowon

रुईच्या टक्‍केवारीवर ठरणार कापसाचा दर ! पहिलाच प्रयोग...

विनोद इंगोले
गुरुवार, 5 डिसेंबर 2019

कापसातील रुई ३३ टक्‍केच अपेक्षित धरली जाते. सध्याच्या काही कापूस वाणांमध्ये ३७ ते ४२ टक्‍के रुईचे प्रमाण असल्याचे सिद्ध झाले आहे. रुईच्या या वाढीव टक्‍केवारीचा फायदा शेतकऱ्यांना होण्यासाठी कापूस खरेदीच्या ठिकाणी मिनी जिनिंग सयंत्र बसवावे लागतील.

- गोविंद वैराळे,ज्येष्ठ कापूस तज्ज्ञ.

वर्धा ः कापसातील रुईची टक्‍केवारी विचारात घेत त्याआधारे कापसाला दर देण्याचा देशातील पहिला प्रयोग हिंगणघाट बाजार समितीच्या माध्यमातून राबविला जाणार आहे. सध्या कापसात ३३ टक्‍के रुई प्रमाण मानत दर ठरविले जातात. परंतु, रुईची टक्‍केवारी काढून दर ठरविल्यास शेतकऱ्यांना क्‍विंटलमागे २०० ते ४०० रुपये वाढीव दर मिळणे शक्य होणार आहे.
 

२०१५-१६ मध्ये कापसातील रुईची टक्‍केवारी विचारात घेऊन दर देण्याचा पहिला प्रयोग वर्धा जिल्ह्यात करण्यात आला होता. त्या वेळी शेतकऱ्यांना ६ हजार रुपये क्‍विंटल असा दर मिळाला. ३७ ते ४२ टक्‍के कापसाचे प्रमाण कापूस वाणात होते. हाच धागा पकडत कॉन्फीडरेशन ऑफ इंडियन टेक्‍सटाईल इंडस्ट्रीजचे प्रशांत मोहता, ओम दालिया, केंद्रीय कापूस औद्योगिक संशोधन संस्थेचे (सीरकॉट) डॉ. सुजीतकुमार  शुक्‍ला, ॲग्रोप्लस फाउंडेशनचे अध्यक्ष गोविंद वैराळे यांनी राज्यात कापूस व्यवहारांसाठी प्रसिद्ध असलेल्या हिंगणघाट बाजार समितीत प्रायोगिक तत्त्वावर हा प्रकल्प राबवावा अशी विनंती या बाजारसमितीकडे केली होती.

त्यानंतर हिंगणघाट बाजार समितीचे संचालक ओम दालिया यांनी हा प्रस्ताव संचालक सभेत मांडला. त्याला संचालक मंडळाने संमतीही दिली. मात्र, याकरिता सिरकॉटने यंत्रांचा पुरवठा करावा, अशी अट घालण्यात आली. सिरकॉटने याला मान्यता दिल्याने हा प्रकल्प मार्गी लागला आहे. डिसेंबरअखेर देशातील अशाप्रकारचा पहिला प्रकल्प कार्यान्वित होण्याची शक्‍यता वर्तविली जात आहे. त्याकरिता शनिवारी (ता.७) हिंगणघाट बाजार समितीत तीन मिनी जिनिंग यंत्रे बसविण्यात येतील. हे यंत्र अवघ्या एक अश्वशक्तीवर चालतात. त्यांची किंमत ६० हजार रुपये आहे. एका मशिनव्दारे तासाला १५ नमुने घेता येणार आहेत. 

रुईचे प्रमाण असे मोजतात

एक किलो कापूस जिनिंग केल्यास त्यातून ३४ किलो रुई आणि ६६ किलो सरकी मिळते. रुईचा दर १२० रुपये किलो तर सरकीचा दर अवघा २० रुपये किलो आहे. त्यामुळे एक टक्‍का जरी रुईचे प्रमाण वाढले तर सरासरी १०० रुपये वाढीव मिळतील.

कापूस दरासाठी याचा होतो विचार धाग्याची लांबी, ताकद, तलमता आणि कापसातील आर्द्रता हे घटकच दर ठरविताना वस्त्रोद्योग मंत्रालयाकडून विचारात घेतले जातात. रुईच्या टक्‍केवारीचा विचारच होत नाही.
 


इतर अॅग्रो विशेष
फळबागांच्या माध्यमातून प्रगतिपथावर वडकी पुणे शहरापासून जवळ असलेले वडकी हे दुष्काळी गाव...
गाई, म्हशीच्या सुलभ प्रसूतीसाठी ‘शुभम’...माळेगाव, जि. पुणे ः शेती, पशुपालन करताना येणाऱ्या...
विदर्भात गारपिटीची शक्यतापुणे ः पावसाला पोषक वातावरण तयार झाल्याने...
कांद्यानंतर 'या' पिकावर साठा मर्यादा...नवी दिल्ली: देशात यंदा कडधान्याचे उत्पादन...
‘पीजीआर’साठी जाचक नियमावली नकोपुणे : बिगर नोंदणीकृत जैव उत्तेजकांना (...
अपरिपक्व कांदा आवकेचा दरवाढीवर परिणामनवी दिल्ली: उन्हाळी आणि खरीप कांदा उत्पानातील...
भांडवली शेतीचा विळखा बघता बघता हरितक्रांतीला पन्नास वर्षे झाली. तसे,...
पशुखाद्य : नियोजन अन् नियंत्रणमहाराष्ट्रात २०१२ च्या दुष्काळापासून दुग्ध...
मराठवाड्यात साडेदहा हजार एकरांवर तुतीऔरंगाबाद : मराठवाड्यात यंदा ३० नोव्हेंबर...
विधीमंडळाचे हिवाळी अधिवेशन सहा दिवस...मुंबई : राज्य विधिमंडळाचे हिवाळी अधिवेशन येत्या...
विठ्ठल मंदिरात मोबाईल बंदीपंढरपूर, जि. सोलापूर ः श्री विठ्ठल मंदिराच्या...
धानासाठी क्विंटलला पाचशे रुपये अनुदानमुंबई: राज्यातील धान उत्पादक शेतकऱ्यांना दिलासा...
‘पीजीआर’ला मान्यतेचा मार्ग मोकळापुणे ः देशभरात शेतीसाठी वापरल्या जाणाऱ्या बिगर...
इथेनॉलसाठी मान्यता; पण प्रकल्पांसाठी...पुणे  : थेट साखरेपासून इथेनॉल तयार करण्यास...
उत्कृष्ट व्यवस्थापनातून पपईत मिळवली ओळखनंदुरबार जिल्ह्यात धमडाई येथील सुभाष व प्रनील या...
उद्या तुरळक ठिकाणी पावसाची शक्यतापुणे ः बंगाल उपसागराच्या आग्नेय भागात कमी दाबाचे...
परिश्रमपूर्वक व्यवस्थापनातून...पुणे जिल्ह्यातील रिहे येथील सुनील शिंदे...
किरकोळ व्यापाऱ्यांकरिता कांदासाठा...मुंबई ः देशात कांद्याचे उत्पादन घटल्याने...
सर्वाधिक दर मोजक्याच कांद्यालानगर ः वाढलेल्या कांदादराचा गेल्या महिनाभरापासून...
पशुखाद्य दर गगणाला भिडलेसांगली ः दुष्काळ व अतिवृष्टीचा फटका पशुखाद्य...