Farming agricultural Business milk producers facing loss due to low rate Nagar Maharashtra | Agrowon

दुग्धोत्पादकांना लिटरमागे १० ते १२ रुपयांचा फटका

सुर्यकांत नेटके
बुधवार, 8 जुलै 2020

बहूतांश संघांनी दूध दर कमी केल्याने गेल्या तीन महिन्यांपासून दुग्धोत्पादक शेतकऱ्यांना मोठा आर्थिक फटका सोसावा लागत आहे. आतबट्ट्यातला दूध धंदा करताना शेतकरी त्रस्त झाला आहे. नगर जिल्ह्यात दर दिवसाला २७ लाख २६ हजार लिटर दूधसंकलन केले जात आहे. 

नगर ः अनेक शेतकऱ्यांसह बेरोजगारीवर मात करण्यासाठी अनेक सुशिक्षित तरुणांनी दुग्धव्यवसाय सुरू केला खरा, मात्र अलीकडच्या काळात या व्यवसायातून नफा नव्हे, प्रती लिटरमागे दहा ते बारा रुपयांचा फटका सोसावा लागत आहे. ‘कोरोना’चा संसर्ग रोखण्यासाठी लॉकडाउन लागू झाल्यावर मागणी घटल्याचे सांगून बहूतांश संघांनी दूध दर कमी केल्याने गेल्या तीन महिन्यांपासून दुग्धोत्पादक शेतकऱ्यांना मोठा आर्थिक फटका सोसावा लागत आहे. आतबट्ट्यातला दूध धंदा करताना शेतकरी त्रस्त झाला आहे. नगर जिल्ह्यात दर दिवसाला २७ लाख २६ हजार लिटर दूधसंकलन केले जात आहे. 

जिल्ह्यात चौदा ते पंधरा लाख दुभती जनावरे असून गायीचे सुमारे २७ लाख लिटर तर राज्यात दोन कोटी लिटरच्या जवळपास दूध संकलन केले जाते. जिल्ह्यात साधारण पाच ते सात लाख लिटर म्हशीच्या दुधाचे उत्पादन होते. मात्र, उत्पादित होणारे बहुतांश दूध थेट ग्राहकांना घरपोच विकले जाते. गाईच्या दुधाचे मात्र वेगवेगळ्या दुध संघांकडून संकलन केले जाते. गेल्या काही वर्षांचा विचार करता शेतकऱ्यांचा दूध व्यवसाय सातत्याने संकटात आहे. गेल्या सहा महिन्यांपासून ३.५ फॅट व ८.५ एफएनएस असलेल्या दुधाला सुमारे ३० ते ३२ रुपयांपर्यंत दर मिळत होता.

मात्र ‘कोरोना’च्या पार्श्वभूमीवर लॉकडाउन सुरू झाले आणि पहिला घाव दूध व्यवसायावर पडला. दुधाला मागणी कमी झाल्याचे सांगत पहिल्या पंधरा दिवसांत पाच रुपयांनी तर त्यानंतर दर चार दिवसाला टप्प्याटप्प्याने दर कमी करत फेब्रुवारीमध्ये मिळणाऱ्या दराच्या तुलनेत सुमारे दहा ते बारा रुपयांनी दर कमी केले गेले. त्यामुळे दूध उत्पादकांना गेल्या तीन महिन्यांपासून प्रती लिटरमागे बारा रुपयांचा रुपयांचा फटका बसत आहे. राजकारण आणि दूध संघ चालकांचे साटंलोटं असल्याने हेळसांड होत असलेल्या दूध उत्पादकांकडे संकटाच्या काळातही दुर्लक्ष होत आहे.
 
दूध दिल्याशिवाय पर्याय काय?
नगर जिल्ह्यासह राज्यभरातील शेतकरी शेती करताना दुध व्यवसायाला प्राधान्य देतात. दूध संकलानासाठी गावगावांत दूध संकलन केंद्रे झाली आहेत. म्हशीपेक्षा गायीच्या दुधाचे प्रमाण जास्त आहे. ‘कोरोना’ आल्यापासून दुधाचे दर कमी केले आणि दूध उत्पादनात तोटा होऊ लागला. उत्पादक संताप व्यक्त करत असले तरी दूध विक्री करण्याशिवाय त्यांच्याकडे दुसरा पर्याय नाही.
 
नगर जिल्ह्यातील दररोजच्या दूध संकलनाची स्थिती 

  • २ मल्टिस्टेट दूध संघ  :  ३४ हजार ७०६ लिटर  
  • १२ सहकारी दूध संघ  :  ६ लाख ९३ हजार लिटर
  • १५२ खासगी दूध संघ  :  १९ लाख ९९ हजार २६६ लिटर
  • दर दिवसाचे एकूण दूध संकलन  :  २७ लाख २६ हजार ९९२ लिटर 

    प्रतिक्रिया..
    दूध उत्पादकांना सरकार आणि दूध खरेदीदार संघ नेहमीच वाऱ्यावर सोडत असल्याचे अनुभवले आहे. दूध व्यवसायिक यामुळे कायम आर्थिक अडचणीत येतात. कोरोना संसर्गाच्या नावाखाली दूध खरेदीचे दर कमी केले. मात्र, पुढे बंद पिशव्यातून विक्री केल्या जाणाऱ्या दुधासह दुधापासून तयार केलेल्या पदार्थाचे दर का कमी केले नाही. संघाची नियतच दूध उत्पादकांबाबत साफ नाही.
    - गुलाबराव डेरे, अध्यक्ष, कल्याणकारी दूध उत्पादक संघ.


इतर अॅग्रो विशेष
कृषी अधीक्षक, उपसंचालकांच्या बदल्यापुणे : कोविड १९ रोगाच्या पार्श्वभूमीवर कार्यरत...
मका विक्रीचे चुकारे ४० दिवसांनंतरही थकितजळगाव ः जिल्ह्यातील सुमारे साडेतीन हजार मका...
कोकणात मुसळधारेचा अंदाजपुणे ः  उत्तर प्रदेशचा नैऋत्य भाग ते...
राज्यात सर्वदूर हलका पाऊसपुणे ः राज्यातील बहुतांशी भागात हलका ते मध्यम...
सोयाबीनचे एकरी ५१.७७ क्विंटल उच्चांकी...जॉर्जिया येथील व्होलदोस्ता प्रांतामधील रॅंडी...
शेतकऱ्यांचे वनौषधी अनुदान पुन्हा रखडलेपुणे: राज्यात वनौषधी उत्पादन करणाऱ्या शेतकऱ्यांचे...
दुर्गम शेतकऱ्यांसाठी जलकुंडे ठरली वरदानठाणे जिल्ह्यातील मोखाडा तालुक्यातील दुर्गम...
बाजार समिती कर्मचाऱ्यांना शासन सेवेत...यावल, जि. जळगाव: केंद्राने ‘एक देश एक बाजार समिती...
‘एचटीबीटी’मुळे कपाशीतील आंतरपिके...पुणे : काळ्याबाजारातून आलेल्या तणनाशक सहनशील (...
केळी पिकात तयार केली ओळखमोहित्यांचे वडगाव (ता. कडेगाव,जि.सांगली) येथील...
बंदीची प्रक्रिया हवी  सुटसुटीत अन्...केंद्र सरकारने १८ मे रोजी २७ कीडनाशकांच्या बंदीचा...
कृषिसेवक भरतीतील गैरव्यवहारावर पांघरूण...पुणे : राज्यात २०१६ मध्ये झालेल्या कृषिसेवक भरती...
कोकण, विदर्भात मुसळधारेचा इशारा पुणे ः मध्य प्रदेश व परिसराच्या वायव्य भागात कमी...
संपूर्ण नियमनमुक्तीची अंमलबजावणी करापुणे:  सर्वच शेतमालाच्या संपूर्ण...
बाजार समिती कायद्यात बदल करण्याची मागणीपुणे: शेतमालाच्या संपूर्ण नियमनमुक्तीच्या...
भाजपच्या दूध आंदोलनापासून ‘संघर्ष समिती...नगर ः दुधाच्या दरासाठी सातत्याने आग्रही राहून...
मागण्या मान्य होईपर्यंत आंदोलन सुरु...मुंबई: दूध उत्पादकांच्या मागण्या मान्य होईपर्यंत...
बीटी कपाशी बियाणे अप्रमाणित ...अकोला ः या हंगामात बाजारपेठेत विक्रीसाठी आणलेल्या...
'नाबार्ड’चा व्यवस्थापक नसल्यास अग्रणी...पुणे: कृषी पायाभूत निधी योजनेला प्रत्येक...
देशातील जलसंपत्तीची माहिती आता एका...पुणे ः केंद्रीय जलशक्ती मंत्रालयाने देशभरातील...