agricultural stories in Marathi, agrowon, army worm management in Rice crop | Agrowon

भातावरील लष्करी अळीचे नियंत्रण

आर. डी. चव्हाण, डॉ. एन. एस. देशमुख
बुधवार, 22 ऑगस्ट 2018

भात हे राज्यातील कोकण आणि पूर्व विदर्भातील मुख्य पीक आहे. पूर्व विदर्भामध्ये गोंदिया, भंडारा, चंद्रपूर, गडचिरोली, नागपूर या जिल्ह्यांतील सुमारे ७ ते ७.५ लाख हेक्टर क्षेत्रावर भात घेतले जाते. किडीच्या प्रादुर्भावामुळे भात पिकांची उत्पादकताही राज्यामध्ये कमी आहे. सध्या भातामध्ये लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव पूर्व विदर्भात दिसून येत आहे. त्याचा वेळीच नियंत्रण करावे.

भात हे राज्यातील कोकण आणि पूर्व विदर्भातील मुख्य पीक आहे. पूर्व विदर्भामध्ये गोंदिया, भंडारा, चंद्रपूर, गडचिरोली, नागपूर या जिल्ह्यांतील सुमारे ७ ते ७.५ लाख हेक्टर क्षेत्रावर भात घेतले जाते. किडीच्या प्रादुर्भावामुळे भात पिकांची उत्पादकताही राज्यामध्ये कमी आहे. सध्या भातामध्ये लष्करी अळीचा प्रादुर्भाव पूर्व विदर्भात दिसून येत आहे. त्याचा वेळीच नियंत्रण करावे.

पूर्ण वाढलेली लष्करी अळी २.५ ते ४ सेंमी लांब असून लठ्ठ, मऊ, हिरवी काळी रंगाच्या अंगावर लाल पिवळसर रेषा असतात. या अळीचा पतंग मध्यम आकाराचा, १ ते २ सेंमी लांब, समोरील पंख गडद पिंगट व त्यावर काळसर ठिपका असतो. कडेवर नागमोडी पट्टे असतात. मादी पतंग धान किंवा गवतावर २०० ते ३०० अंडी पुंजक्यामध्ये घालते. ही अंडी करड्या रंगाच्या केसाने झाकलेली असतात. अंडी अवस्था ५ ते ८ दिवस, अळी अवस्था २० ते २५ दिवस, कोषावस्था १० ते १५ दिवसांत पूर्ण होते. कोषण धानाच्या बुंध्याजवळील बेचक्यामध्ये किंवा जमिनीत आढळतात. लष्करी अळीची एक पिढी पूर्ण होण्यास ३० ते ४० दिवस लागतात.

नुकसान ः लष्करी अळी भाताच्या रोपवाटिका, रोवणीनंतर पीक पक्वतेच्या वेळी नुकसान करतात. तीव्र प्रादुर्भावामध्ये कुरतडलेल्या लोंब्याचा सडा शेतात पडलेला आढळतो.

आर्थिक नुकसानीची पातळी ः ४ ते ५ अळ्या प्रतिचौ.मी.

नियंत्रण व्यवस्थापन ः

  1. रोपवाटिकेत अथवा भात बांधीमध्ये पाणी साठवणे.
  2. शेताचे बांध स्वच्छ ठेवावेत.
  3. किडीच्या कोषावस्था नष्ट करण्यासाठी भात कापणी झाल्यानंतर खोलवर नांगरणी करून धसकटे जाळून टाकावीत.
  4. बांधीत बेडकाचे संवर्धन करून, टेहळणीसाठी प्रकाश सापळ्यांचा वापर करावा.
  5. किडीने आर्थिक नुकसानीची पातळी गाठताच, फवारणी प्रतिलिटर पाणी

सायपरमेथ्रील (१० टक्के प्रवाही) ०.६ मि.लि.

डॉ. एन. एस. देशमुख (कार्यक्रम समन्वयक), ७५८८५०१४८९
आर. डी. चव्हाण (विषय विशेषज्ञ- किटकशास्त्र), ८४८४९८४१२०
(कृषी विज्ञान केंद्र, हिवरा, गोंदिया)
 


इतर ताज्या घडामोडी
रत्नागिरी जिल्ह्यातील नद्यांना पूर,...रत्नागिरी : सलग दुसऱ्या दिवशीही पावसाने...
पंढरपुरात ७ ते १३ ऑगस्ट दरम्यान...सोलापूर  : कोरोना विषाणूची साखळी तोडण्यासाठी...
फळपीक विमा निकषात बदलाची गरज :...अमरावती : जिल्ह्यामध्ये संत्रा फळपीक मोठ्या...
सातारा जिल्ह्यात दमदार पाऊस सातारा : जिल्ह्यात मंगळवारी दमदार पाऊस झाल्याने...
कोयना धरण परिसरात मुसळधार पाऊस सातारा : कोयना धरण क्षेत्रात मंगळवारी मुसळधार...
कोल्हापूर बाजार समितीवर अखेर प्रशासक कोल्हापूर : नोकर भरती वरून वादग्रस्त ठरलेल्या...
मराठवाड्यात खरीप ज्वारीची ३७ टक्के पेरणीऔरंगाबाद : मराठवाड्यातील आठही जिल्ह्यात...
शाश्वत शेती उत्पादनासाठी मातीतील जिवाणू...स्थानिक झाडे झुडुपांच्या मुळाच्या परिसरातील...
भुसावळमध्ये १५ हजार हेक्टरवर कपाशीभुसावळ, जि.जळगाव  : गतवर्षी अतिवृष्टीमुळे...
पुणे जिल्ह्यात जोरदार श्रावण सरी पुणे ः दोन ते तीन दिवसांपासून पुणे जिल्ह्याच्या...
नांदेड जिल्ह्यात दोन लाख शेतकरी...नांदेड : जिल्ह्यातील बॅंका जुन्या कर्जदार...
खानदेशात खतांची मागणी घटली जळगाव : खानदेशात मागील आठवड्यात खत टंचाईची तक्रार...
सोयाबीनवरील किडीप्रश्‍नी योग्य वेळी...परभणी : ‘‘सोयाबीन हे कपाशी एवढेच राज्यातील...
नियमांचे पालन करुन गणेशोत्सव साजरा करा...नाशिक : ‘‘आगामी काळातील गणेशोत्सव साजरा करताना...
कोल्हापुरात दमदार पावसामुळे नद्यांनी...कोल्हापूर ः जिल्ह्यात बुधवारी (ता. ५) पावसाचा जोर...
सोलापूर जिल्ह्यात पीककर्जातून ९८४...सोलापूर  ः जिल्ह्यासाठी यंदाच्या खरीप...
येऊलखेड शिवारात शेकडो एकरांतील पीक...बुलडाणा ः जिल्ह्यात शेगाव तालुक्यात सोयाबीनचे पीक...
युरियाच्या मुद्यावरून अकोला जिल्हा...अकोला ः जिल्ह्यात युरियाची ग्रामीण भागात तीव्र...
उसामध्ये पोक्का बोईंग, शेंडाकूज रोगाचा...सध्या पश्चिम महाराष्ट्र आणि मराठवाडा विभागात...
नाशिकमध्ये वांगी प्रतिक्विंटल १००० ते...नाशिक : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...