agricultural stories in Marathi, agrowon, poultry advice | Agrowon

कुक्कुटपालन सल्ला
अजय गवळी, विजयसिंह मदने-पाटील
रविवार, 2 सप्टेंबर 2018
  • कोंबड्यांना पावसाळ्यातील वातावरणामुळे विविध आजार होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे पावसाळ्यापूर्वी त्यांना लसीकरण करावे.
  • पोल्ट्री शेडच्या परिसरात स्वच्छता ठेवावी. पावसाचे पाणी साचून दलदल होणार नाही याची काळजी घ्यावी. पावसाचे पाणी सहजपणे वाहून जाण्यासाठी शेडच्या आजूबाजूला चर खोदावी.
  • शेडला प्लॅस्टिकचे पडदे वापरावेत. पडदे शेडच्या पायापासून ते दीड फूट अंतर सोडून बाजूच्या लोखंडी जाळीला दोरीने मजबूत बांधलेले असावेत.
  • कोंबड्यांना पावसाळ्यातील वातावरणामुळे विविध आजार होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे पावसाळ्यापूर्वी त्यांना लसीकरण करावे.
  • पोल्ट्री शेडच्या परिसरात स्वच्छता ठेवावी. पावसाचे पाणी साचून दलदल होणार नाही याची काळजी घ्यावी. पावसाचे पाणी सहजपणे वाहून जाण्यासाठी शेडच्या आजूबाजूला चर खोदावी.
  • शेडला प्लॅस्टिकचे पडदे वापरावेत. पडदे शेडच्या पायापासून ते दीड फूट अंतर सोडून बाजूच्या लोखंडी जाळीला दोरीने मजबूत बांधलेले असावेत.
  • पडद्यांची उघडझाप पावसाप्रमाणे करावी, जेणेकरून दिवसा पाऊस नसेल आणि सूर्यप्रकाश असेल तेव्हा पडदे उघडावेत. यामुळे शेडमधील वरील बाजूने शेडमध्ये हवा खेळती राहून वातावरण चांगले राहते.
  • ओल्या गादीमुळे शेडमधील वातावरण दूषित होते. त्याचप्रमाणे ओलसर गादीमध्ये रोगजंतूंची वाढ झपाट्याने होते, अशावेळी कोंबड्या विविध रोगास बळी पडण्याची शक्यता असते.
  • जास्त प्रमाणात ओल्या झालेल्या गादीचा तेवढाच भाग काढून टाकावा, त्या ठिकाणी नवीन गादी टाकावी.
  • गादीमधील आर्द्रतेचे प्रमाण कमी असावे. जास्त झाल्यास तज्ज्ञांच्या शिफारशीनुसार गादीमध्ये चुना मिसळावा.
  • शेडमध्ये माश्यांचा प्रादुर्भाव होणार नाही याची काळजी घ्यावी.
  • कोंबडी खाद्य तपासून घ्यावे. खाद्य ठेवण्याची जागा स्वच्छ व कोरडी असावी, तसेच खराब झालेले कोंबडी खाद्य कोंबड्यांना देऊ नये.
  • कोंबड्यांना स्वच्छ पाणी पुरवावे. पाण्यात तज्ज्ञांच्या शिफारशीनुसार जंतुनाशके योग्य प्रमाणात मिसळावीत.
  • लोखंडी पाण्याची टाकी असल्यास ती गंजू नये म्हणून तिला आतून रेड ऑक्साइड लावून घ्यावे. तसेच सिमेंटची टाकी असल्यास तिला चुना लावून घ्यावा जेणेकरून टाकीमध्ये शेवाळ वाढणार नाही.
  • शेडमध्ये हवा नेहमी खेळती राहील याची दक्षता घ्यावी. जवळपास ३० फूट रुंदी असलेल्या शेडमध्ये हवा व्यवस्थितपणे खेळती राहते तसेच योग्य प्रमाणात सूर्यप्रकाशही पोचतो.

नवीन शेडची उभारणी करताना...

  • शेडची उभारणी बाहेरील जमीन सपाटीपेक्षा १-२ फूट उंच करावी, जेणेकरून पावसाळ्यात बाहेरील पाणी शेडमध्ये येणार नाही.
  • शेडच्या रुंदीच्या बाजूने छपरापर्यंत उंच भिंती बांधाव्यात. त्या भिंतीत सहा फूट उंचीचे व तीन फूट रुंदीचे दरवाजे ठेवावेत.
  • शेडच्या लांबीच्या बाजूने १-२ फूट उंचीच्या विटांच्या भिंती बांधाव्यात. त्यावर ६-७ फूट उंचीची जाळी बसवावी जेणेकरून हवा खेळती राहील आणि पक्षी घरात मोकळा सूर्यप्रकाश राहील.
  • लांबीच्या दोन्ही बाजूस समान अंतरावर आठ फूट उंचीचे लोखंडी अथवा कॉंक्रिटचे खांब उभे करावेत.
  • दोन्ही बाजूंस छताचा पत्रा साधारणपणे ३-३ ते १/२ फूट बाहेर काढावा, जेणेकरून शेडमध्ये येणारा पाऊस अडवला जाईल.
  • शेडच्या मध्य भागाची उंची १२-१५ फूट व बाजूची उंची ७-८ फूट ठेवल्यास पक्षिघराच्या छतास योग्य ढाळ (उतार) मिळून पावसाचे पाणी पटकन ओघळून जाते.

संपर्क ः अजय गवळी, ८००७४४१७०२
(के. के. वाघ कृषी जैव तंत्रज्ञान महाविद्यालय, नाशिक)

इतर कृषिपूरक
गोठ्याची स्वच्छता ठेवा, माश्यांवर...गोठ्यामध्ये अस्वच्छता असल्यास माश्यांचा...
गाभण जनावरांकडे द्या लक्षपावसाळी काळात वातावरणात बदल होत असतात....
जनावरांच्या आरोग्याकडे द्या लक्ष गोठ्यातील ओलसर व कोंदट वातावरणामुळे जनावरांच्या...
प्रक्रियेतून वाढवा कोरड्या चाऱ्याची...निकृष्ट दर्जाच्या कोरड्या चाऱ्यावर प्रक्रिया करून...
चिकन, मांस विक्रीसाठी गुणवत्ता नियमचिकन, मांस विक्रेत्यांना परवाना घेण्यासाठी...
निवड दुधाळ गाई, म्हशींची...दुग्ध व्यवसायासाठी गाई, म्हशींची निवड करताना...
कोवळ्या ज्वारीच्या विषबाधेपासून जनावरे...कोवळ्या ज्वारीची पाने अधिक प्रमाणात खाल्ल्याने...
कोंबड्यांच्या आरोग्याकडे द्या लक्षपावसाळ्यात मुख्यतः शेड, खाद्य,पाणी आणि लिटरचे...
पशुआहारात वापरा शतावरीजनावरांच्या स्वास्थासाठी वनौषधींचा उपयोग फायदेशीर...
जनावरांना द्या पुरेसा आहार, पाणीजनावरांना आपण गरजेनुसार पाणी देण्याऐवजी आपल्या...
दूध गुणवत्तावाढीसाठी सुप्त कासदाह टाळादुधाळ जनावरांमध्ये साधारणपणे १० ते १२ टक्के या...
सक्षम करा दुग्धव्यवसाय डेअरी हा व्यवसाय म्हणून पाहावा. त्याचे अर्थकारणही...
वाढत्या तापमानात गाई, म्हशींचे आरोग्य...सध्या काही भागांत प्रमाणापेक्षा उष्ण तापमान व...
खाऱ्या पाण्याचा जनावरांच्या आरोग्यावर...खारे पाणी जनावरांची कार्यक्षमता, उत्पादनक्षमता...
भारतातील आधुनिक मधमाश्‍या पालनाचा इतिहासजागतिक मधमाश्‍या दिन विशेष भारतीय उपखंड हे...
तुती लागवडीत आच्छादन करा, संरक्षित पाणी...तुती लागवड तसेच रोपवाटिकेत काळे पॉलिथीन आच्छादन...
शेततळ्यातील मत्स्यशेती शेततळ्यात पाणलोट क्षेत्रातून येणाऱ्या...
बैलामधील खांदेसूजीवर उपायउन्हाळ्यात नांगरणी, कुळवणी, तसेच पावसाळ्याच्या...
कोकण कन्याळ शेळी सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील विविध तालुक्‍यांतील...
शेळ्यांसाठी चारासाधारणपणे शेळ्यांना प्रतिदिन अडीच किलो हिरवा चारा...